Majjhima Nikàya I
M. 41 Bramini z Sala
1. Tak usłyszałem. Przy pewnej okazji Zrealizowany wędrował
etapami po kraju Kosalan z dużym zgromadzeniem mnichów i w końcu
doszedł do bramińskiej wioski zwanej Sala.
2. Bramini gospodarze z Sala usłyszeli: „Pustelnik Gotama, syn
Sakyów, który odszedł w bezdomność z klanu
Sakyów,
wędrując po kraju Kosalan z dużym Zgromadzeniem mnichów dotarł
do Sala. Taka to dobra wieść rozniosła się o mistrzu Gotamie:
'Ten Zrealizowany jest taki, gdyż jest Arahatem, Całkowicie
Przebudzonym, doskonałym w prawdziwej wiedzy i prowadzeniu się,
wzniosłym, znawcą światów, niezrównanym liderem ludzi do
opanowania, nauczycielem bogów i ludzi, oświeconym,
błogosławionym.
Opisuje on ten świat, z jego bogami, Marami, Brahmą, z tą
generacją z jej pustelnikami i braminami, z książętami i ich
ludźmi; to co sam zrealizował przez bezpośrednie poznanie. Uczy
Dhammy dobrej na początku, dobrej w środku, dobrej na końcu, o
właściwym znaczeniu i frazie, afirmując święte życie, które
jest doskonałe i czyste. Dobrze jest spotkać takich Arahatów'”.
3. Wtedy to bramini gospodarze z Sala udali się do Zrealizowanego,
niektórzy złożyli mu hołd i usiedli z boku, niektórzy
wymienili
z nim pozdrowienia i po kurtuazyjnej i grzecznościowej rozmowie
usiedli z boku, niektórzy wznieśli swe ręce łącząc je w geście
powitania i usiedli z boku, niektórzy wygłosili swe imiona i
klan w
obecności Zrealizowanego i usiedli z boku, niektórzy zachowali
milczenie i usiedli z boku.
4. Kiedy usiedli, powiedzieli Zrealizowanemu: „Mistrzu Gotama, jaki
jest powód i warunek dla którego pewne istoty tutaj, po
rozpadzie
ciała, po śmierci, pojawiają się w stanach deprywacji,
nieszczęśliwej destynacji, w zatraceniu, nawet w piekle? Jaki jest
powód i warunek dla którego pewne istoty tutaj, po
rozpadzie ciała,
po śmierci, pojawiają się w szczęśliwej destynacji, nawet w
świecie niebiańskim?
5. „Gospodarze, to z powodu prowadzenia się niezgodnego z Dhammą,
z powodu nieprawowiernego prowadzenia się, pewne istoty tutaj pojawiają
się w stanach deprywacji, nieszczęśliwej destynacji, w
zatraceniu, nawet w piekle. To z powodu prowadzenia się zgodnego z
Dhammą, z powodu prawowiernego prowadzenia się, pewne istoty tutaj
pojawiają się w szczęśliwej destynacji, nawet w świecie
niebiańskim”.
6. "Nie rozumiemy szczegółowo znaczenia wypowiedzi mistrza
Gotamy,
przedstawionej w skrócie bez wyłożenia znaczenia
szczegółowego.
Byłoby dobrze, gdyby mistrz Gotama pouczył nas o Dhammie w ten
sposób, że moglibyśmy zrozumieć szczegółowe znaczenie
jego
wypowiedzi”. „Zatem gospodarze, słuchajcie i bacznie uważajcie
na to co powiem”. „Tak, czcigodny panie” odpowiedzieli.
Zrealizowany rzekł to:
7. Gospodarze, są trzy rodzaje cielesnego prowadzenia się niezgodnie
z Dhammą, nieprawowiernego prowadzenia się. Są cztery rodzaje
werbalnego prowadzenia się niezgodnie z Dhammą, nieprawowiernego
prowadzenia się. Są trzy rodzaje mentalnego prowadzenia się
niezgodnie z Dhammą, nieprawowiernego prowadzenia się.
8. Gospodarze, a jakie są trzy rodzaje cielesnego prowadzenia się
niezgodnie z Dhammą, nieprawowiernego prowadzenia się? Tu ktoś
zabija żywe istoty, jest mordercą o krwawych rękach, skłonnym do
ciosów i przemocy, bezlitosnym dla żyjących istot. Zabiera to co
niedane; zabiera na drodze kradzieży bogactwo i własność
innych ludzi, w wiosce czy lesie. Błędnie prowadzi się co do
zmysłowych przyjemności, ma stosunki z kobietami chronionymi przez
matkę, ojca, przez matkę i ojca, brata, siostrę, czy krewnych,
które mają męża, które są chronione przez prawo a nawet z
tymi
które są przyodziane w girlandy jako znak zaręczyn.
9. Gospodarze, a jakie są cztery rodzaje werbalnego prowadzenia się
niezgodnie z Dhammą, nieprawowiernego prowadzenia się? Tu ktoś
mówi
fałszywie, gdy wezwany do sądu, czy na spotkanie, czy w oblicze
swych krewnych, czy do swojego cechu, czy w oblicze rodziny
królewskiej; i pytany jako świadek w ten sposób: 'Dobry
człowieku,
powiedz co wiesz'; nie wiedząc mówi 'wiem', czy wiedząc
mówi 'nie
wiem', nie widząc mówi 'widzę', czy widząc mówi 'nie
widzę'; w
pełni świadomie mówi fałszywie dla swoich własnych celów,
czy
dla celów innego, czy dla jakiegoś drobnego światowego zysku.
Mówi
złośliwie; powtarza gdzie indziej to co usłyszał tu aby podzielić
(tych ludzi) od tamtych, lub powtarza tamtym ludziom co usłyszał
gdzie indziej aby podzielić (tych ludzi) od tamtych; w taki
sposób
jest tym kto cieszy się niezgodą, raduje się niezgodą,
rozmiłowuje się w niezgodzie, jest mówcą słów kreujących
niezgodę. Mówi ostro; wypowiada takie słowa które są
szorstkie,
twarde, krzywdzące innych, obraźliwe dla innych, graniczące z
gniewem. Obmawia, mówi o nieodpowiednim czasie, mówi to
co w
niezgodzie z faktami, mówi bezmyślnie, mówi takie słowa,
które
są nic nie warte i niekorzystne. Oto jakie są cztery rodzaje
werbalnego prowadzenia się niezgodnie z Dhammą, nieprawowiernego
prowadzenia się.
10. Gospodarze, a jakie są trzy rodzaje mentalnego prowadzenia się
niezgodnie z Dhammą, nieprawowiernego prowadzenia się? Tu ktoś jest
pożądliwy, pożąda bogactwa i własności innych ludzi w taki
sposób: 'Och, żeby to co należy do niego należało do mnie!' Lub
posiada umysł złej woli i intencje nienawiści, takie oto: 'Żeby
te istoty zostały zabite i zarżnięte, żeby zostały wycięte,
zaginęły, czy zostały zniszczone!' Lub ma błędny pogląd,
zniekształconą wizję w taki sposób: 'Nie ma nic oferowanego, nic
poświęconego, ani owocu czy dojrzewania dobrych i złych czynów,
ani tego świata ani innego świata, ani ojca ani matki, ani
spontanicznie zrodzonych istot, ani dobrych i cnotliwych
pustelników
i braminów, którzy dla siebie samych zrealizowali przez
bezpośrednie poznanie i zdeklarowali ten świat i inny świat'. Oto
jakie są te trzy rodzaje mentalnego prowadzenia się, niezgodnie z
Dhammą nieprawowiernego prowadzenia się. I tak gospodarze, to z
powodu takiego prowadzenia się niezgodnie z Dhammą, z powodu
nieprawowiernego prowadzenia się, pewne istoty tutaj pojawiają się
w stanach deprywacji, nieszczęśliwej destynacji, w zatraceniu,
nawet w piekle.
11. Gospodarze, są trzy rodzaje cielesnego prowadzenia się,
zgodnie z Dhammą, prawowiernego prowadzenia się. Są cztery
rodzaje werbalnego prowadzenia się zgodnie z Dhammą, prawowiernego
prowadzenia się. Są trzy rodzaje mentalnego prowadzenia się
zgodnie z Dhammą, prawowiernego prowadzenia się.
12. Gospodarze, a jakie są trzy rodzaje cielesnego zachowania się
zgodnie z Dhammą, prawowiernego prowadzenia się? Tu ktoś porzucając
zabijanie żywych istot, powstrzymuje się od zabijania
żywych istot, z kijem i bronią odłożoną, łagodny i uprzejmy,
trwa współczująco wobec wszystkich żywych istot. Porzucając
zabieranie tego co niedane, powstrzymuje się od zabierania tego co
niedane, nie zabiera na drodze kradzieży bogactwa i własności
innych ludzi, w wiosce czy lesie. Porzucając błędne prowadzenie
się co do zmysłowych przyjemności, powstrzymuje się od błędnego
prowadzenia się co do zmysłowych przyjemności, nie ma stosunków
z
kobietami chronionymi przez matkę, ojca, przez matkę i ojca, brata,
siostrę, czy krewnych, które mają męża, które są
chronione
przez prawo ani z tymi które są przyodziane w girlandy jako znak
zaręczyn. Oto jakie są te trzy rodzaje cielesnego prowadzenia się,
zgodnie z Dhammą, prawowiernego prowadzenia się.
13.
Gospodarze, a jakie są te cztery rodzaje werbalnego prowadzenia się zgodnie z Dhammą, prawowiernego prowadzenia się? Tu ktoś
porzucając fałszywą mowę, powstrzymuje się od fałszywej mowy;
gdy wezwany do sądu, czy na spotkanie, czy w oblicze swych krewnych,
czy do swojego cechu, czy w oblicze rodziny królewskiej; i
pytany
jako świadek w ten sposób: 'Dobry człowieku, powiedz co wiesz';
nie wiedząc mówi 'nie wiem', czy wiedząc mówi 'wiem', nie
widząc
mówi 'nie widzę', czy widząc mówi 'widzę'; w pełni
świadomie
nie mówi fałszywie dla swoich własnych celów, czy dla
celów
innego, czy dla jakiegoś drobnego światowego zysku. Porzucając złośliwą mowę powstrzymuje się od złośliwej mowy. Nie
powtarza gdzie indziej tego co usłyszał tu aby podzielić (tych
ludzi) od tamtych, lub nie powtarza tamtym ludziom co usłyszał
gdzie indziej aby podzielić (tych ludzi) od tamtych; w taki
sposób
jest tym kto jednoczy podzielonych, promuje przyjaźń, kto cieszy
się zgodą, raduje się zgodą, rozmiłowuje się w zgodzie, jest
mówcą słów kreujących zgodę. Porzucając ostrą mowę,
powstrzymuje się od ostrej mowy; mówi słowa które są
łagodne,
przyjemne dla ucha i miłe, które dochodzą do serca, są grzeczne,
pożądane przez wielu i przyjemne dla wielu. Porzucając obmowę,
powstrzymuje się od obmowy; mówi o właściwym czasie, mówi
zgodnie z faktami, mówi to co jest dobre, mówi o Dhammie
i o
Dyscyplinie, o właściwym czasie, mówi takie słowa, które
są
warte zapamiętania, rozsądne, umiarkowane i korzystne. Oto jakie są
te cztery rodzaje werbalnego prowadzenia się zgodnie z Dhammą,
prawowiernego prowadzenia się.
14. Gospodarze, a jakie są trzy rodzaje mentalnego prowadzenia się
zgodnie z Dhammą, prawowiernego prowadzenia się? Tu ktoś nie
jest pożądliwy, nie pożąda bogactwa i własności innych ludzi w
taki sposób: 'Och, żeby to co należy do niego należało do mnie!'
Jego umysł jest bez złej woli i intencji nienawiści, tak oto:
'Niech te istoty będą wolne od wrogości, dolegliwości i
niepokoju! Niech żyją szczęśliwie! Ma on właściwy pogląd,
niezniekształconą wizję w taki sposób: 'Jest podarunek i
ofiarowane, jest i to co poświęcone, jest też owoc i dojrzewanie
dobrych i złych czynów, jest ten świat i inny świat, jest matka
i
ojciec, są spontanicznie zrodzone istoty i dobrzy i cnotliwi mnisi i
bramini, którzy dla siebie samych zrealizowali przez
bezpośrednie
poznanie i zdeklarowali ten świat i inny świat'. Oto jakie są te
trzy rodzaje mentalnego prowadzenia się zgodnie z Dhammą,
prawowiernego prowadzenia się.
15. Gospodarze, jeżeli ten kto przestrzega prowadzenia zgodnego z
Dhammą, prawowiernego prowadzenia się, zechce: 'Ach, żebym tak po
rozpadzie ciała, po śmierci, mógł się pojawić ponownie w
towarzystwie bogatych szlachetnych!' - to jest możliwe, by po
rozpadzie ciała, po śmierci, mógł się pojawić w towarzystwie
bogatych szlachetnych. Dlaczego tak jest? Ponieważ przestrzega
prowadzenia się zgodnego z Dhammą, prawowiernego prowadzenia się.
16-17. Gospodarze, jeżeli ten kto przestrzega prowadzenia się zgodnego
z Dhammą, prawowiernego prowadzenia się, zechce: 'Ach, żebym tak po
rozpadzie ciała, po śmierci, mógł się pojawić ponownie w
towarzystwie bogatych braminów!' ... bogatych gospodarzy!' - to
jest
możliwe, by po rozpadzie ciała, po śmierci, mógł się pojawić w
towarzystwie bogatych gospodarzy. Dlaczego tak jest? Ponieważ
przestrzega prowadzenia się zgodnego z Dhammą, prawowiernego
prowadzenia się.
18-42 Gospodarze, jeżeli ten kto przestrzega prowadzenia się zgodnego z
Dhammą, prawowiernego prowadzenia się, zechce: 'Ach, żebym tak po
rozpadzie ciała, po śmierci, mógł się pojawić ponownie w
towarzystwie bogów nieba Czterech wielkich Króli ...
bogów nieba
Trzydziestu-trzech ... bogów Yamy ... bogów nieba Tusita
... bogów
cieszących się kreacją ... bogów którzy władają nad
kreacjami
innych ... bogów Brahmy ... bogów Promienistości ...
bogów
Ograniczonej Promienistości ... bogów Niezmierzonej
Promienistości
... bogów Płynącej Promienistości ... bogów Chwały ...
bogów
Ograniczonej Chwały ... bogów Niezmierzonej Chwały ...
bogów
Lśniącej Chwały ... bogów Wielkiego Owocu ... bogów Aviha
...
bogów Atappa ... bogów Sudassa ... bogów Sudassi
... bogów
Akanittha ... bogów bazy nieskończonej przestrzeni ...
bogów bazy
nieskończonej świadomości ... bogów bazy nicości ...
bogów bazy
ani-percepcji-ani-nie-percepcji!' - to jest możliwe, by po rozpadzie
ciała, po śmierci, mógł się pojawić w towarzystwie bogów
bazy
ani-percepcji-ani-nie-percepcji. Dlaczego tak jest? Ponieważ
przestrzega prowadzenia się zgodnego z Dhammą, prawowiernego
prowadzenia
się.
43. Gospodarze, jeżeli ten kto przestrzega prowadzenia zgodnego z
Dhammą, prawowiernego prowadzenia się zechce: 'Ach, żebym tak
przez zrealizowanie dla siebie z bezpośrednią wiedzą mógł tutaj
i teraz wkroczyć i trwać w wyzwoleniu umysłu i wyzwoleniu przez
zrozumienie co jest bez skaz przez wyczerpanie skaz!' - to jest
możliwe, że przez zrealizowanie dla siebie z bezpośrednią wiedzą
tutaj i teraz wkroczy i będzie trwać w wyzwoleniu umysłu i
wyzwoleniu przez zrozumienie co jest bez skaz, przez wyczerpanie
skaz. Dlaczego tak jest? Ponieważ przestrzega prowadzenia się
zgodnego z Dhammą, prawowiernego prowadzenia się.
44. Kiedy to zostało powiedziane, gospodarze bramini z Sala powiedzieli: "Znakomicie, mistrzu Gotama!, Znakomicie, mistrzu Gotama! Dhamma została wyjaśniona na wiele sposobów przez mistrza Gotamę, tak jakby ustawił on właściwie to co zostało przewrócone, odsłaniając ukryte, pokazując drogę temu kto zagubiony, trzymając lampę w ciemności dla tych ze wzrokiem by zobaczyli formy. Bierzemy schronienie u mistrza Gotamy jak i w Dhammie i Zgromadzeniu. Od dziś niech mistrz Gotama zapamięta nas jako wyznawców, którzy udali się do niego po schronienie".