MAJJHIMA
NIKâYA II
M. 53 Uczeń w treningu
1. Tak usłyszałem. Przy pewnej okazji Zrealizowany mieszkał w
kraju Sakyów w Kapilavatthu w Parku Nirodha.
2. Przy tej okazji nowy hol zgromadzeń został ostatnio wybudowany
przez Sakyów z Kapilavatthu i nie został jeszcze zamieszkany
przez
żadnego pustelnika czy bramina czy w ogóle ludzką istotę. Wtedy
Sakyowie z Kapilavatthu udali się do Zrealizowanego. Po złożeniu
mu hołdu, usiedli z boku i powiedzieli mu: „Czcigodny panie, nowy
hol zgromadzeń został ostatnio wybudowany przez Sakyów z
Kapilavatthu i nie został jeszcze zamieszkany przez żadnego
pustelnika czy bramina czy w ogóle ludzką istotę. Czcigodny
panie,
niech Zrealizowany będzie pierwszym użytkownikiem. Kiedy
Zrealizowany będzie pierwszym użytkownikiem, wtedy Sakyowie z
Kapilavatthu będą używali go jako następni. To doprowadzi do ich dobra
i szczęścia na długi czas”.
3. Zrealizowany zgodził się w milczeniu. Wtedy, kiedy zobaczyli, że
się zgodził, wstali ze swych miejsc i po złożeniu mu hołdu,
trzymając go po swej prawej stronie, odeszli do holu zgromadzeń.
Wyłożyli go całkowicie pokrowcami i przygotowali siedzenia i
wystawili na zewnątrz duży zbiornik z wodą i lampy oliwne do
zawieszania. Wtedy udali się do Zrealizowanego i po złożeniu mu
hołdu, stanęli na boku i powiedzieli: „Czcigodny panie, hol
zgromadzeń został wyłożony pokrowcami i przygotowano siedzenia i
wystawiono na zewnątrz duży zbiornik z wodą i lampy oliwne do
zawieszania”.
4. Wtedy Zrealizowany ubrał się i zabierając swą miskę i
zewnętrzną szatę, udał się ze Zgromadzeniem mnichów do holu
zgromadzeń. Kiedy przyszedł, umył swoje stopy i wszedł do holu i
usiadł przy centralnym filarze, twarzą na wschód. I mnisi umyli
swoje stopy i weszli do holu i usiedli przy zachodniej ścianie,
twarzami na wschód, ze Zrealizowanym przed nimi. I Sakyowie z
Kapialavatthu umyli swe stopy i weszli do holu i usiedli przy
wschodniej ścianie, twarzami na zachód ze Zrealizowanym przed
nimi.
5. Wtedy kiedy po tym jak przez znaczną część nocy Zrealizowany instruował, przynaglał, pobudzał i zachęcał Sakyów z Kapilavatthu mową o Dhammie, rzekł do czcigodnego Anandy: „Anando, przemów do Sakyów z Kapilavatthu o uczniu w treningu, który wkroczył na drogę. Moje plecy są spięte. Odpocznę”. „Tak, czcigodny panie”, odpowiedział czcigodny Ananda. Wtedy Zrealizowany przygotował swój połatany płaszcz, składając go cztery razy i położył się na prawym boku w pozycji lwa z jedną stopą nałożoną na drugą, uważny i w pełni rozważny, po odnotowaniu w swym umyśle czasu wstawania.
6. Wtedy czcigodny Ananda odezwał się do Mahanamy Sakyana w ten
sposób: „Mahanama, tu szlachetny uczeń posiada cnotę, chroni
bramy swych funkcji zmysłowych, zna właściwą porcję jedzenia i
poświęca się czujności (wolnej od snu); posiada siedem dobrych
jakości; jest tym który na życzenie, bez kłopotów czy
trudności
osiąga cztery jhany, tworzące wyższy umysł i zapewniające
przyjemne przebywanie tutaj i teraz.
7. A w jaki sposób posiada cnotę? Tu szlachetnie uczeń trwa
powstrzymany przez powstrzymanie Patimokkhy, jest doskonały w
prowadzeniu się i zachowaniu, widząc lęk w najmniejszym błędzie,
trenuje przez podjęcie reguł treningu. Oto jak szlachetny uczeń
posiada cnotę.
8.
A jak szlachetny uczeń chroni bramy zmysłowych funkcji? Tu widząc
materialną formę okiem, nie chwyta znaków i
cech
przez które jeżeli pozostawiłby funkcję oka niechronioną, złe
niekorzystne rzeczy związane z pożądliwością i smutkiem mogłyby
go nawiedzić, praktykuje wstrzemięźliwość, chroni funkcję oka,
podejmuje się wstrzemięźliwości funkcji oka. Słysząc dźwięk
uchem ... Wąchając zapach nosem ... Smakując smak językiem ...
Dotykając dotykalne ciałem ... Poznając idee umysłem, nie chwyta
znaków i cech przez które jeżeli pozostawiłby funkcię
umysłu
niechronioną, złe niekorzystne rzeczy związane z pożądliwością
i smutkiem mogłyby go nawiedzić, praktykuje wstrzemięźliwość,
chroni funkcję umysłu, podejmuje się wstrzemięźliwości funkcji
umysłu. Oto jak szlachetny uczeń chroni bramy swych zmysłów.
9. A jak szlachetny uczeń zna właściwą porcję jedzenia? Tu szlachetny
uczeń rozważając mądrze odżywia się jedzeniem nie
dla rozrywki, nie dla degustacji, nie dla upiększenia się czy
ozdoby, ale tylko dla utrzymania i kontynuacji świętego życia
(myśląc): 'Tak zlikwiduję stare uczucie, bez wzbudzania nowych
uczuć i będę żył nienagannie w wygodzie i zdrowiu'. Oto jak
szlachetny uczeń zna właściwą porcję jedzenia.
10 A jak szlachetny uczeń poświęca się czujności (wolnej od
snu)? Tu za dnia chodząc i siedząc, szlachetny uczeń oczyszcza
umysł z przeszkadzających rzeczy. Podczas pierwszej nocnej warty,
chodząc i siedząc oczyszcza umysł z przeszkadzających rzeczy.
Podczas środkowej nocnej warty, leży na prawym boku w pozycji lwa z
jedną stopą nałożoną na drugą, uważny i
całkowicie rozważny, po odnotowaniu w swoim umyśle czasu
wstawania. Po wstaniu o trzeciej nocnej warcie, chodząc i siedząc,
oczyszcza umysł z przeszkadzających rzeczy. Oto jak szlachetny
uczeń poświęca się czujności (wolnej od snu).
11. A jak szlachetny uczeń posiada siedem dobrych jakości? Tu
szlachetny uczeń ma wiarę, pokłada wiarę w oświecenie Tathagaty
w taki sposób: 'Zrealizowany jest spełniony, całkowicie
oświecony,
doskonały w prawdziwej wiedzy i prowadzeniu się, znawcą światów,
niezrównanym liderem ludzi do opanowania, nauczycielem
bogów i
ludzi, zrealizowanym'.
12. Posiada wstyd; wstydzi się błędnego prowadzenia się ciałem,
mową i umysłem, wstydzi się angażowania w złe niekorzystne
czyny.
13. Posiada lęk przed złym działaniem; obawia się błędnego prowadzenia się ciałem, mową i umysłem, obawia się angażowania w złe niekorzystne czyny.
14. Nauczył się wiele, pamięta
to czego się nauczył i konsoliduje to czego się nauczył. Takie
nauczanie co dobre na początku, w środku i na końcu, o właściwym
znaczeniu i frazie, afirmujące święte życie co całkowicie
doskonałe i czyste – takie nauczanie jak te, wyuczone, zapamiętane,
recytowane werbalnie, przebadane umysłem i spenetrowane dobrze
poglądem.
15. Jest energiczny w porzucaniu niekorzystnych stanów i
podejmowaniu korzystnych stanów; jest wytrwały, stały w wysiłku,
bez opieszałości w rozwoju korzystnych stanów.
16. Posiada uważność, posiada najwyższą uważność i zdolność,
wspomina i przypomina sobie to co było uczynione w wypowiedziane dawno
temu.
17. Jest mądry, posiada mądrość odnośnie powstawania i zaniku,
która jest szlachetna i penetrująca i prowadzi do całkowitego
wyczerpania cierpienia. Oto jak szlachetny uczeń posiada siedem
dobrych jakości.
18.
A jak szlachetny uczeń jest tym który na życzenie, bez
kłopotów
czy trudności osiąga cztery jhany, tworzące wyższy umysł i
zapewniające przyjemne przebywanie tutaj i teraz? Tu odosobniony od
zmysłowych przyjemności, odosobniony od niekorzystnych stanów,
mnich wkracza i trwa w pierwszej jhanie co jest stowarzyszone z
myśleniem i rozważaniem z błogością i przyjemnością
zrodzonymi z odosobnienia. Po uspokojeniu myślenia i rozważania
wkracza on i trwa w drugiej jhanie z pewnością siebie i z
zjednoczonym umysłem, bez myślenia i rozważania, z błogością i
przyjemnością zrodzonymi z
koncentracji. Z zanikiem błogości trwa w równowadze,
uważny i w pełni rozważny, ciągle odczuwając przyjemność
cielesną, wkracza i trwa w trzeciej jhanie, na temat której
szlachetni powiadają: 'Ten ma przyjemne przebywanie, kto
zrównoważony i uważny'. Po porzuceniu przyjemności i
bólu z
uprzednim zanikiem radości i smutku, wkracza i trwa w czwartej
jhanie, charakteryzującej się ani-bólem-ani-przyjemnością, i z
oczyszczoną uważnością dzięki równowadze. Oto jak szlachetny
uczeń jest tym który na życzenie, bez kłopotów czy
trudności
osiąga cztery jhany, które tworzą wyższy umysł i zapewniają
przyjemne przebywanie tutaj i teraz.
19. Kiedy szlachetny uczeń stał się w taki sposób tym, kto
posiada cnotę, kto chroni swe funkcje zmysłowe, kto poznał
właściwą porcję jedzenia, kto poświęca się czujności (wolnej
od snu), kto posiada siedem dobrych jakości, kto uzyskuje na
życzenie, bez kłopotów czy trudności osiąga cztery jhany,
które
tworzą wyższy umysł i zapewniają przyjemne przebywanie tutaj i
teraz, to jest on zdolny do oświecenia, zdolny do osiągnięcia
najwyższego bezpieczeństwa od niewoli. Załóżmy, że jest kwoka z
ośmioma czy dziesięcioma, czy dwunastoma jajkami, które
przykrywała, inkubowała, doglądała odpowiednio. Nawet jeżeli nie
ma ona takiego życzenia: 'Ach żeby moje pisklaki mogły przebić
się przez swe skorupki swoimi pazurami i dziobami i wydostać się
bezpiecznie!' To jednak pisklaki są zdolne do tego. Tak też kiedy
szlachetny uczeń stał się w taki sposób tym, kto posiada cnotę,
kto chroni swe bazy zmysłowe, kto poznał właściwą porcję
jedzenia, kto poświęca się czujności (wolnej od snu), kto posiada
siedem dobrych jakości, kto osiąga na życzenie, bez kłopotów
czy trudności cztery jhany, które tworzą wyższy umysł i
zapewniają przyjemne przebywanie tutaj i teraz, to jest on zdolny do
oświecenia, zdolny do osiągnięcia najwyższego bezpieczeństwa od
niewoli.
20. Po dojściu do tej samej nadrzędnej uważności, której
czystość jest osiągana dzięki równowadze, ten szlachetny uczeń
wspomina swe przeszłe życia mianowicie jedne narodziny, drugie
narodziny...pięć narodzin, dziesięć narodzin, pięćdziesiąt
narodzin, sto narodzin, sto tysięcy narodzin, wiele eonów
rozszerzania się wszechświata, wiele eonów kurczenia się
wszechświata, wiele eonów rozszerzania i kurczenia się
wszechświata: Tu był tak nazywany, takiej rasy, tak wyglądał,
taki był jego pokarm, takie było jego doświadczenie przyjemności
i bólu, taki był okres jego życia, odchodząc stamtąd umierając,
pojawił się gdzie indziej, tam też był tak a tak nazywany, takiej
rasy, tak wyglądał, taki był jego pokarm, takie doświadczenie
przyjemności i bólu, taki był okres jego życia, przemijając,
umierając tam, pojawił się tutaj. Tak z detalami i szczegółami
wspomina swoje rozliczne przeszłe żywoty. To jest pierwsze
przebicie się, jak te pisklaków z ich
skorupek.
21. Po dojściu do tej samej nadrzędnej uważności, której
czystość jest osiągana dzięki równowadze, ten szlachetny uczeń
nakierowuje, inklinuje umysł na wiedzę o przemijaniu i ponownym
pojawianiu się istot. Z boskim okiem, oczyszczonym i
przewyższającym ludzkie, widzi on istoty umierające i pojawiające
się ponownie, podrzędne i nadrzędne, piękne i brzydkie, o dobrym
prowadzeniu się i źle się prowadzące, rozumie on jak istoty
pojawiają się zgodnie z ich działaniami tak: 'Te wartościowe
istoty, które źle się prowadziły ciałem mową i umysłem, lżące
Szlachetnych, błędne w swych poglądach, skłaniające się do
błędnego poglądu w swych działaniach, po rozpadzie ciała, po
śmierci, pojawiły się w stanie deprywacji, zatraceniu, nawet w
piekle, ale te wartościowe istoty, o dobrym prowadzeniu ciałem,
mową i umysłem, nie lżące szlachetnych, słuszne w swych
poglądach, skłaniające się do słusznego poglądu w swych
działaniach, po rozpadzie ciała, po śmierci, pojawiły się w
dobrej destynacji, nawet w niebiańskim świecie', tak boskim
okiem, które jest oczyszczone i przewyższa ludzkie, widzi on
istoty
umierające i pojawiające się ponownie, podrzędne i nadrzędne,
piękne i brzydkie, o dobrym prowadzeniu się i źle się prowadzące.
Rozumie on jak istoty pojawiają się zgodnie z ich działaniami. To
jest drugie przebicie się, jak te pisklaków z ich
skorupek.
22. Po dojściu do tej samej nadrzędnej uważności, której
czystość jest osiągana dzięki równowadze, przez zrealizowanie
dla siebie z bezpośrednią wiedzą, ten szlachetny uczeń tutaj i
teraz wkracza i trwa w wyzwoleniu umysłu i wyzwoleniu przez
zrozumienie co bez skaz przez wyczerpanie skaz. To jest trzecie
przebicie się, jak te pisklaków z ich skorupek.
23. Kiedy szlachetny uczeń posiada cnotę, to jest jego prowadzenie
się. Kiedy strzeże bram swych funkcji zmysłowych, to jest jego
prowadzenie się. Kiedy zna właściwą porcję jedzenia to jest jego
prowadzenie się. Kiedy poświęca się czujności (wolnej od snu),
to jest jego prowadzenie się. Kiedy posiada siedem dobrych jakości,
to jest jego prowadzenie się. Kiedy jest tym który na życzenie,
bez kłopotów czy trudności osiąga cztery jhany, które
tworzą
wyższy umysł i zapewniają przyjemne przebywanie tutaj i teraz, to
jest jego prowadzenie się.
24. Kiedy wspomina swe liczne przeszłe żywoty ... to jego prawdziwa wiedza. Kiedy boskim okiem co oczyszczone i przewyższające ludzkie, widzi on istoty umierające i pojawiające się ponownie ... to jest jego prawdziwa wiedza. Kiedy przez zrealizowanie dla siebie z bezpośrednią wiedzą, ten szlachetny uczeń tutaj i teraz wkracza i trwa w wyzwoleniu umysłu i wyzwoleniu przez zrozumienie co bez skaz przez wyczerpanie skaz, to jest jego prawdziwa wiedza.
25. Ten szlachetny uczeń jest w ten sposób nazwany doskonałym w
prawdziwej wiedzy i doskonałym w prowadzeniu się, doskonałym w
prawdziwej wiedzy i prowadzeniu się. I ta strofa została wygłoszona
przez Brahmę Sanankumara:
Szlachetny klan utrzymuje się, że jest
Najlepszy z ludzi co do linii.
Ale najlepszy z bogów i ludzi jest ten
Doskonały w prawdziwej wiedzy i prowadzeniu się.
„Ta strofa została dobrze zaśpiewana przez Brahmę Sanankumarę,
nie źle zaśpiewana; ta strofa została dobrze wypowiedziana przez
Brahmę Sanankumarę, nie źle wypowiedziana, ma znaczenie, nie jest
bez znaczenia i została zaaprobowana przez Zrealizowanego”.
26. Wtedy Zrealizowany wstał i odezwał się do Anandy w ten sposób: „Dobrze, dobrze Anando! To dobrze, że przemówiłeś do Sakyów z Kapilavatthu o uczniu w treningu który wkroczył na drogę”. Oto co powiedział czcigodny Ananda. Nauczyciel zaaprobował. Sakyowie z Kapilavatthu byli zadowoleni i ucieszeni słowami czcigodnego Anandy.