MAJJHIMA
NIKâYA III
152. Rozwój Zdolności
1. Tak usłyszałem. Przy pewnej okazji Zrealizowany mieszkał w
Rajagaha w Gaju drzew mukhelu.
2. Wtedy to bramin uczeń Uttara, podopieczny bramina Parasariya udał
się do Zrealizowanego i wymienił z nim pozdrowienia. Kiedy
kurtuazyjna i grzecznościowa wymiana zdań została zakończona,
usiadł z boku. Zrealizowany zapytał: „Uttara, czy bramin
Parasariya uczy swoich podopiecznych rozwoju zdolności?” „Czyni to
mistrzu Gotama”. „Ale Uttara, jak uczy on swoich podopiecznych
rozwoju funkcji?” „Tu mistrzu Gotama człowiek nie widzi
materialnych form okiem, nie słyszy dźwięków uchem. Oto jak
bramin Parasariya uczy swych podopiecznych rozwoju zdolności”.
„Jeżeli tak jest, Uttara, to ślepy człowiek i głuchy człowiek
rozwinęli zdolności, zgodnie z tym co mówi bramin Paradariya.
Gdyż
ślepy człowiek nie widzi materialnych form okiem, głuchy człowiek
nie słyszy dźwięków uchem”. Kiedy to zostało powiedziane,
bramin uczeń Uttara, podopieczny Parasariyi siedział milcząc,
skonsternowany ze spuszczonymi ramionami i ze zwieszoną głową,
smutny i bez słowa.
3. Wtedy widząc to Zrealizowany odezwał się do czcigodnego Anandy:
„Anando, bramin Parasariya uczy swych podopiecznych rozwoju zdolności
w jeden sposób, ale w Dyscyplinie Szlachetnych doskonały
rozwój zdolności jest inny”. „Teraz jest czas o Zrealizowany,
teraz jest
czas o Spełniony by Zrealizowany nauczał doskonałego rozwoju zdolności
w Dyscyplinie Szlachetnych. Po usłyszeniu tego mnisi
zapamiętają”. „Zatem Anando słuchaj i uważaj na to co
powiem”.”Tak czcigodny panie” odpowiedział. Zrealizowany rzekł
to:
4. Anando, jaki jest doskonały rozwój zdolności w Dyscyplinie
Szlachetnych? Tu Anando, gdy mnich widzi materialną formę okiem,
powstaje u niego to co przyjemne, powstaje u niego to co
nieprzyjemne, powstaje u niego to co zarówno przyjemne jak i
nieprzyjemne. Rozumie on tak: „Powstało u mnie to co przyjemne,
powstało u mnie to co nieprzyjemne, powstało u mnie to co
zarówno
przyjemne jak i nieprzyjemne. Ale to jest determinowane, toporne,
powstałe współzależnie; to jest spokojne, to jest subtelne,
mianowicie równowaga”. Przyjemne co powstało, nieprzyjemne co
powstało, zarówno przyjemne jak i nieprzyjemne co powstało
zanika
u niego i równowaga zostaje ustanowiona. Tak jak człowiek o
dobrym
wzroku po otwarciu oczu może je zamknąć lub po zamknięciu
otworzyć, tak też w odniesieniu do wszystkiego – przyjemne co
powstało, nieprzyjemne co powstało, zarówno przyjemne jak
nieprzyjemne co powstało, zanika równie szybko, równie
łatwo
ustanawiając równowagę. To nazywa się w Dyscyplinie Szlachetnych
doskonałym rozwojem zdolności odnośnie materialnych form poznawanych
przez oko.
5. I znów Anando gdy mnich słyszy dźwięk uchem powstaje u niego
to co przyjemne, powstaje u niego to co nieprzyjemne, powstaje u
niego to co zarówno przyjemne jak i nieprzyjemne. Rozumie on
tak:
„Powstało u mnie to co przyjemne, powstało u mnie to co
nieprzyjemne, powstało u mnie to co zarówno przyjemne jak i
nieprzyjemne. Ale to jest determinowane, toporne, powstałe
współzależnie; to jest spokojne, to jest subtelne, mianowicie
równowaga”. Przyjemne co powstało, nieprzyjemne co powstało,
zarówno przyjemne jak i nieprzyjemne co powstało zanika u niego
i
równowaga zostaje ustanowiona. Tak jak silny mężczyzna
mógłby
łatwo zgiąć swe palce, tak też w odniesieniu do wszystkiego –
przyjemne co powstało, nieprzyjemne co powstało, zarówno
przyjemne
jak nieprzyjemne co powstało, zanika równie szybko,
równie łatwo
ustanawiając równowagę. To nazywa się w Dyscyplinie Szlachetnych
doskonałym rozwojem zdolności odnośnie dźwięków poznawanych
przez
ucho.
6. I znów Anando gdy mnich czuje zapach nosem, powstaje u niego
to
co przyjemne, powstaje u niego to co nieprzyjemne, powstaje u niego
to co zarówno przyjemne jak i nieprzyjemne. Rozumie on tak:
„Powstało u mnie to co przyjemne, powstało u mnie to co
nieprzyjemne, powstało u mnie to co zarówno przyjemne jak i
nieprzyjemne. Ale to jest determinowane, toporne, powstałe
współzależnie; to jest spokojne, to jest subtelne, mianowicie
równowaga”. Przyjemne co powstało, nieprzyjemne co powstało,
zarówno przyjemne jak i nieprzyjemne co powstało zanika u niego
i
równowaga zostaje ustanowiona. Tak jak krople deszczu spadające
na
lekko pochyły liść lotosu spływają nie pozostając na nim, tak
też w odniesieniu do wszystkiego – przyjemne co powstało,
nieprzyjemne co powstało, zarówno przyjemne jak nieprzyjemne co
powstało, zanika równie szybko, równie łatwo ustanawiając
równowagę. To nazywa się w Dyscyplinie Szlachetnych doskonałym
rozwojem zdolności odnośnie zapachów poznawanych przez nos.
7. I znów Anando gdy mnich poznaje smak językiem, powstaje u
niego
to co przyjemne, powstaje u niego to co nieprzyjemne, powstaje u
niego to co zarówno przyjemne jak i nieprzyjemne. Rozumie on
tak:
„Powstało u mnie to co przyjemne, powstało u mnie to co
nieprzyjemne, powstało u mnie to co zarówno przyjemne jak i
nieprzyjemne. Ale to jest determinowane, toporne, powstałe
współzależnie; to jest spokojne, to jest subtelne, mianowicie
równowaga”. Przyjemne co powstało, nieprzyjemne co powstało,
zarówno przyjemne jak i nieprzyjemne co powstało zanika u niego
i
równowaga zostaje ustanowiona. Tak jak silny człowiek może łatwo
wypluć ślinę zebraną na końcu jego języka, tak też w
odniesieniu do wszystkiego – przyjemne co powstało, nieprzyjemne
co powstało, zarówno przyjemne jak nieprzyjemne co powstało,
zanika równie szybko, równie łatwo ustanawiając
równowagę. To
nazywa się w Dyscyplinie Szlachetnych doskonałym rozwojem zdolności
odnośnie smaków poznawanych przez język.
8. I znów Anando gdy mnich poznaje dotykalne ciałem, powstaje u
niego to co przyjemne, powstaje u niego to co nieprzyjemne, powstaje
u niego to co zarówno przyjemne jak i nieprzyjemne. Rozumie on
tak:
„Powstało u mnie to co przyjemne, powstało u mnie to co
nieprzyjemne, powstało u mnie to co zarówno przyjemne jak i
nieprzyjemne. Ale to jest determinowane, toporne, powstałe
współzależnie; to jest spokojne, to jest subtelne, mianowicie
równowaga”. Przyjemne co powstało, nieprzyjemne co powstało,
zarówno przyjemne jak i nieprzyjemne co powstało zanika u niego
i
równowaga zostaje ustanowiona. Tak jak silny człowiek może łatwo
rozciągnąć swe zgięte ramię lub zgiąć swe wyprostowane ramię
tak też w odniesieniu do wszystkiego – przyjemne co powstało,
nieprzyjemne co powstało, zarówno przyjemne jak nieprzyjemne co
powstało, zanika równie szybko, równie łatwo ustanawiając
równowagę. To nazywa się w Dyscyplinie Szlachetnych doskonałym
rozwojem zdolności odnośnie dotykalnych obiektów poznawanych
przez
ciało.
9. I znów Anando gdy mnich poznaje idee umysłem, powstaje u
niego
to co przyjemne, powstaje u niego to co nieprzyjemne, powstaje u
niego to co zarówno przyjemne jak i nieprzyjemne. Rozumie on
tak:
„Powstało u mnie to co przyjemne, powstało u mnie to co
nieprzyjemne, powstało u mnie to co zarówno przyjemne jak i
nieprzyjemne. Ale to jest determinowane, toporne, powstałe
współzależnie; to jest spokojne, to jest subtelne, mianowicie
równowaga”. Przyjemne co powstało, nieprzyjemne co powstało,
zarówno przyjemne jak i nieprzyjemne co powstało zanika u niego
i
równowaga zostaje ustanowiona. Tak jak gdyby człowiek spuścił
dwie lub trzy krople wody na rozgrzewane przez cały dzień naczynie,
upadek kropli może być wolny ale potem szybko wyparowują i
znikają, tak też w odniesieniu do wszystkiego – przyjemne co
powstało, nieprzyjemne co powstało, zarówno przyjemne jak
nieprzyjemne co powstało, zanika równie szybko, równie
łatwo
ustanawiając równowagę. To nazywa się w Dyscyplinie Szlachetnych
doskonałym rozwojem zdolności odnośnie idei poznawanych przez umysł.
10. Anando, a jak z człowiekiem w treningu, który
wkroczył
na ścieżkę? Tu Anando kiedy mnich widzi materialną formę okiem
... słyszy dźwięk uchem ... poznaje zapach nosem ... poznaje smak
językiem, dotyka dotykalne ciałem ... poznaję idee umysłem,
powstaje u niego to co przyjemne, powstaje u niego to co
nieprzyjemne, powstaje u niego to co zarówno przyjemne jak i
nieprzyjemne; jest on zawstydzony, upokorzony i zdegustowany
przyjemnym co powstało, nieprzyjemnym co powstało, zarówno
przyjemnym jaki i nieprzyjemnym co powstało. Oto jak zachowuje się
człowiek w treningu, człowiek który wchodzi na ścieżkę.
11-16. A jak z człowiekiem który rozwinął zdolności? Tu Anando,
gdy
mnich widzi materialną formę okiem ... słyszy dźwięk uchem ...
poznaje zapach nosem ... poznaje smak językiem ... dotyka dotykalne
ciałem ... poznaje idee umysłem ... powstaje u niego to co
przyjemne ... powstaje u niego to co nieprzyjemne ... powstaje u
niego to co zarówno przyjemne jak i nieprzyjemne. Jeżeli zechce:
„Obym trwał postrzegając nieodpychające w odpychającym”, trwa
postrzegając nieodpychające w odpychającym. Jeżeli zechce: „Obym
trwał postrzegając nieodpychające w odpychającym i
nieodpychającym”, trwa postrzegając nieodpychające w
odpychającym i nieodpychającym. Jeżeli zechce: „Obym trwał
postrzegając odpychające w nieodpychającym i odpychającym”, to
trwa postrzegając odpychające w tym. Jeżeli zechce „Obym uniknął
zarówno odpychającego i nieodpychającego, trwając w
równowadze
uważny i w pełni rozważny”, to trwa w równowadze ku temu,
uważny i w pełni rozważny. Oto jak jest człowiekiem z
rozwiniętymi zdolnościami.
17. I tak Anando doskonały rozwój zdolności w Dyscyplinie
Szlachetnych został ukazany przeze mnie, uczeń w treningu
który wkroczył na ścieżkę został ukazany przeze mnie i
szlachetny z rozwiniętymi zdolnościami został ukazany przeze mnie.
18. Co powinno być zrobione dla uczniów przez nauczyciela kierującego się współczuciem, który pragnie ich dobra i współczuje im, to dla ciebie zrobiłem, Anando. Są korzenie drzew, są puste chatki. Medytuj Anando, nie zwlekaj, inaczej później będziesz żałował. To moja instrukcja dla ciebie”. Oto co powiedział Zrealizowany. Czcigodny Ananda był zadowolony i ucieszony słowami Zrealizowanego.