Jātaka

Vīsatinipāta

Mātaṅgavagga

14. Ayogharajātaka

“Yamekarattiṃ paṭhamaṃ,
gabbhe vasati māṇavo;
Abbhuṭṭhitova so yāti,
sagacchaṃ na nivattati.

Na yujjhamānā na balenavassitā,
Narā na jīranti na cāpi miyyare;
Sabbaṃ hidaṃ jāti­jarā­yupad­du­taṃ,
Taṃ me matī hoti carāmi dhammaṃ.

Caturaṅginiṃ senaṃ subhiṃsarūpaṃ,
Jayanti raṭṭhādhipatī pasayha;
Na maccuno jayi­tu­mussahanti,
Taṃ me matī hoti carāmi dhammaṃ.

Hatthīhi assehi rathehi pattibhi,
Parivāritā muccare ekacceyyā;
Na maccuno mucci­tu­mussahanti,
Taṃ me matī hoti carāmi dhammaṃ.

Hatthīhi assehi rathehi pattibhi,
Sūrā pabhañjanti padhaṃsayanti;
Na maccuno bhañji­tu­mussahanti,
Taṃ me matī hoti carāmi dhammaṃ.

Mattā gajā bhinnagaḷā pabhinnā,
Nagarāni maddanti janaṃ hananti;
Na maccuno maddi­tu­mussahanti,
Taṃ me matī hoti carāmi dhammaṃ.

Issāsino katahatthāpi vīrā,
Dūrepātī akkha­ṇa­vedhi­nopi;
Na maccuno vijjhi­tu­mussahanti,
Taṃ me matī hoti carāmi dhammaṃ.

Sarāni khīyanti saselakānanā,
Sabbaṃ hidaṃ khīyati dīghamantaraṃ;
Sabbaṃ hidaṃ bhañjare kālapariyāyaṃ,
Taṃ me matī hoti carāmi dhammaṃ.

Sabbesa mevaṃ hi narāna nārinaṃ,
Calācalaṃ pāṇabhunodha jīvitaṃ;
Paṭova dhuttassa dumova kūlajo,
Taṃ me matī hoti carāmi dhammaṃ.

Dumapphalāneva patanti māṇavā,
Daharā ca vuddhā ca sarīrabhedā;
Nāriyo narā majjhimaporisā ca,
Taṃ me matī hoti carāmi dhammaṃ.

Nāyaṃ vayo tāraka­rā­jasanni­bho,
Yadabbhatītaṃ gatameva dāni taṃ;
Jiṇṇassa hī natthi ratī kuto sukhaṃ,
Taṃ me matī hoti carāmi dhammaṃ.

Yakkhā pisācā athavāpi petā,
Kupitā te assasanti manusse;
Na maccuno assa­si­tussahanti,
Taṃ me matī hoti carāmi dhammaṃ.

Yakkhe pisāce athavāpi pete,
Kupitepi te nijjhapanaṃ karonti;
Na maccuno nijjhapanaṃ karonti,
Taṃ me matī hoti carāmi dhammaṃ.

Aparādhake dūsake heṭhake ca,
Rājāno daṇḍenti viditvāna dosaṃ;
Na maccuno daṇḍa­yi­tussahanti,
Taṃ me matī hoti carāmi dhammaṃ.

Aparādhakā dūsakā heṭhakā ca,
Labhanti te rājino nijjhapetuṃ;
Na maccuno nijjhapanaṃ karonti,
Taṃ me matī hoti carāmi dhammaṃ.

Na khattiyoti na ca brāhmaṇoti,
Na aḍḍhakā balavā tejavāpi;
Na maccurājassa apekkhamatthi,
Taṃ me matī hoti carāmi dhammaṃ.

Sīhā ca byagghā ca athopi dīpiyo,
Pasayha khādanti vipphandamānaṃ;
Na maccuno khā­di­tu­mussahanti,
Taṃ me matī hoti carāmi dhammaṃ.

Māyākārā raṅgamajjhe karontā,
Mohenti cakkhūni janassa tāvade;
Na maccuno moha­yi­tussahanti,
Taṃ me matī hoti carāmi dhammaṃ.

Āsīvisā kupitā uggatejā,
Ḍaṃsanti mārentipi te manusse;
Na maccuno ḍaṃsi­tu­mussahanti,
Taṃ me matī hoti carāmi dhammaṃ.

Āsīvisā kupitā yaṃ ḍaṃsanti,
Tikicchakā tesa visaṃ hananti;
Na maccuno daṭṭhavisaṃ hananti,
Taṃ me matī hoti carāmi dhammaṃ.

Dhammantarī vettaraṇī ca bhojo,
Visāni hantvāna bhujaṅgamānaṃ;
Suyyanti te kālakatā tatheva,
Taṃ me matī hoti carāmi dhammaṃ.

Vijjādharā ghora­madhī­yamānā,
Adassanaṃ osadhehi vajanti;
Na maccurājassa vajan­ta­dassa­naṃ,
Taṃ me matī hoti carāmi dhammaṃ.

Dhammo have rakkhati dhammacāriṃ,
Dhammo suciṇṇo sukhamāvahāti;
Esānisaṃso dhamme suciṇṇe,
Na duggatiṃ gacchati dhammacārī.

Na hi dhammo adhammo ca,
Ubho samavipākino;
Adhammo nirayaṃ neti,
Dhammo pāpeti suggatin”ti. (2605)

Ayogha­rajāta­kaṃ cuddasamaṃ.

Vīsatinipātaṃ niṭṭhitaṃ.

Tassuddānaṃ

Mātaṅga sambhūta sivi sirimanto,
Rohaṇa haṃsa sattigumbo bhallātiya;
Somanassa campeyya brahma pañca-
Paṇḍita cirassaṃvata ayogharāti.