Netti

Paṭi­niddesa­vāra

Vibhaṅga 9

Pari­vatta­na­hā­ravi­bhaṅga

Tattha katamo parivattano hāro? “Kusalākusale dhamme”ti. Sammādiṭṭhissa purisa­pugga­lassa micchādiṭṭhi nijjiṇṇā bhavati. Ye cassa micchā­diṭṭhi­pac­cayā uppajjeyyuṃ aneke pāpakā akusalā dhammā, te cassa nijjiṇṇā honti. Sammā­diṭṭhi­pac­cayā cassa aneke kusalā dhammā sambhavanti, te cassa bhāva­nā­pāri­pūriṃ gacchanti. Sam­māsaṅkap­passa purisa­pugga­lassa micchāsaṅkappo nijjiṇṇo bhavati. Ye cassa micchā­saṅkap­pa­pac­cayā uppajjeyyuṃ aneke pāpakā akusalā dhammā, te cassa nijjiṇṇā honti. Sam­māsaṅkap­pa­pac­cayā cassa aneke kusalā dhammā sambhavanti. Te cassa bhāva­nā­pāri­pūriṃ gacchanti. Evaṃ sammāvācassa sammā­kamman­tassa sammāājīvassa sammāvāyāmassa sammāsatissa sammā­samā­dhissa sammā­vimuttassa sammā­vimutti­ñāṇadas­sanassa purisa­pugga­lassa micchā­vimutti­ñāṇadas­sanaṃ nijjiṇṇaṃ bhavati. Ye cassa micchā­vimutti­ñāṇadas­sana­pac­cayā uppajjeyyuṃ aneke pāpakā akusalā dhammā, te cassa nijjiṇṇā honti. Sammā­vimutti­ñāṇadas­sana­pac­cayā cassa aneke kusalā dhammā sambhavanti, te cassa bhāva­nā­pāri­pūriṃ gacchanti.

Yassa vā pāṇātipātā paṭiviratassa pāṇātipāto pahīno hoti. Adinnādānā paṭiviratassa adinnādānaṃ pahīnaṃ hoti. Brahmacārissa abrahmacariyaṃ pahīnaṃ hoti. Saccavādissa musāvādo pahīno hoti. Apisuṇavācassa pisuṇā vācā pahīnā hoti. Saṇhavācassa pharusā vācā pahīnā hoti. Kālavādissa samphappalāpo pahīno hoti. Ana­bhij­jhā­lussa abhijjhā pahīnā hoti. Abyāpan­na­cittassa byāpādo pahīno hoti. Sammādiṭṭhissa micchādiṭṭhi pahīnā hoti.

Ye ca kho keci ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ garahanti, nesaṃ sandiṭṭhikā sahadhammikā gārayhā vādānuvādā āgacchanti. Sammādiṭṭhiñca te bhavanto dhammaṃ garahanti. Tena hi ye micchādiṭṭhikā, tesaṃ bhavantānaṃ pujjā ca pāsaṃsā ca. Evaṃ sammāsaṅkappaṃ sammāvācaṃ sammākammantaṃ sammāājīvaṃ sammāvāyāmaṃ sammāsatiṃ sammāsamādhiṃ sammāvimuttiṃ sammā­vimutti­ñāṇadas­sanañca te bhavanto dhammaṃ garahanti. Tena hi ye micchā­vimutti­ñāṇadas­sanā, tesaṃ bhavantānaṃ pujjā ca pāsaṃsā ca.

Ye ca kho keci evamāhaṃsu “bhuñjitabbā kāmā, pari­bhuñji­tabbā kāmā, āsevitabbā kāmā, nisevitabbā kāmā, bhāvayitabbā kāmā, bahulīkātabbā kāmā”ti. Kāmehi veramaṇī tesaṃ adhammo.

Ye vā pana keci evamāhaṃsu “atta­kila­mathā­nuyogo dhammo”ti. Niyyāniko tesaṃ dhammo adhammo. Ye ca kho keci evamāhaṃsu “dukkho dhammo”ti. Sukho tesaṃ dhammo adhammo. Yathā vā pana bhikkhuno sabba­saṅ­khā­resu asu­bhānupas­sino viharato subhasaññā pahīyanti. Duk­khā­nu­passino viharato sukhasaññā pahīyanti. Anic­cānupas­sino viharato niccasaññā pahīyanti. Anat­tānupas­sino viharato attasaññā pahīyanti. Yaṃ yaṃ vā pana dhammaṃ rocayati vā upagacchati vā, tassa tassa dhammassa yo paṭipakkho, svassa aniṭṭhato ajjhāpanno bhavati. Tenāha āyasmā mahākaccāyano “kusa­lā­kusa­la­dhamme”ti.

Niyutto parivattano hāro.