Parivāra
Samuṭṭhānasīsasaṅkhepa
1. Samuṭṭhānassuddāna
Aniccā sabbe saṅkhārā,
dukkhānattā ca saṅkhatā;
Nibbānañceva paññatti,
anattā iti nicchayā.Buddhacande anuppanne,
buddhādicce anuggate;
Tesaṃ sabhāgadhammānaṃ,
nāmamattaṃ na nāyati.Dukkaraṃ vividhaṃ katvā,
pūrayitvāna pāramī;
Uppajjanti mahāvīrā,
cakkhubhūtā sabrahmake.Te desayanti saddhammaṃ,
dukkhahāniṃ sukhāvahaṃ;
Aṅgīraso sakyamuni,
sabbabhūtānukampako.Sabbasattuttamo sīho,
piṭake tīṇi desayi;
Suttantamabhidhammañca,
vinayañca mahāguṇaṃ.Evaṃ nīyati saddhammo,
vinayo yadi tiṭṭhati;
Ubhato ca vibhaṅgāni,
khandhakā yā ca mātikā.Mālā suttaguṇeneva,
parivārena ganthitā;
Tasseva parivārassa,
samuṭṭhānaṃ niyato kataṃ.Sambhedaṃ nidānañcaññaṃ,
sutte dissanti upari;
Tasmā sikkhe parivāraṃ,
dhammakāmo supesaloti.
2. Terasasamuṭṭhāna
Vibhaṅge dvīsu paññattaṃ,
uddisanti uposathe;
Pavakkhāmi samuṭṭhānaṃ,
yathāñāyaṃ suṇātha me.Pārājikaṃ yaṃ paṭhamaṃ,
dutiyañca tato paraṃ;
Sañcarittānubhāsanañca,
atirekañca cīvaraṃ.Lomāni padasodhammo,
bhūtaṃ saṃvidhānena ca;
Theyyadesanacorī ca,
ananuññātāya terasa.Terasete samuṭṭhāna-
nayā viññūhi cintitā;
Ekekasmiṃ samuṭṭhāne,
sadisā idha dissare.
2.1. Paṭhamapārājikasamuṭṭhāna
Methunaṃ sukkasaṃsaggo,
aniyatā paṭhamikā;
Pubbūpaparipācitā,
raho bhikkhuniyā saha.Sabhojane raho dve ca,
aṅguli udake hasaṃ;
Pahāre uggire ceva,
tepaññāsā ca sekhiyā.Adhakkhagāmāvassutā,
talamaṭṭhañca suddhikā;
Vassaṃvuṭṭhā ca ovādaṃ,
nānubandhe pavattiniṃ.Chasattati ime sikkhā,
kāyamānasikā katā;
Sabbe ekasamuṭṭhānā,
paṭhamaṃ pārājikaṃ yathā.
Paṭhamapārājikasamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
2.2. Dutiyapārājikasamuṭṭhāna
Adinnaṃ viggahuttari,
duṭṭhullā attakāminaṃ;
Amūlā aññabhāgiyā,
aniyatā dutiyikā.Acchinde pariṇāmane,
musā omasapesuṇā;
Duṭṭhullā pathavīkhaṇe,
bhūtaṃ aññāya ujjhāpe.Nikkaḍḍhanaṃ siñcanañca,
āmisahetu bhuttāvī;
Ehi anādari bhiṃsā,
apanidhe ca jīvitaṃ.Jānaṃ sappāṇakaṃ kammaṃ,
ūnasaṃvāsanāsanā;
Sahadhammikavilekhā,
moho amūlakena ca.Kukkuccaṃ dhammikaṃ cīvaraṃ datvā,
Pariṇāmeyya puggale;
Kiṃ te akālaṃ acchinde,
Duggahī nirayena ca.Gaṇaṃ vibhaṅgaṃ dubbalaṃ,
kathināphāsupassayaṃ;
Akkosacaṇḍī maccharī,
gabbhinī ca pāyantiyā.Dvevassaṃ sikkhā saṃghena,
tayo ceva gihīgatā;
Kumāribhūtā tisso ca,
ūnadvādasasammatā.Alaṃ tāva sokāvāsaṃ,
chandā anuvassā ca dve;
Sikkhāpadā sattatime,
samuṭṭhānā tikā katā.Kāyacittena na vācā,
vācācittaṃ na kāyikaṃ;
Tīhi dvārehi jāyanti,
pārājikaṃ dutiyaṃ yathā.
Dutiyapārājikasamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
2.3. Sañcarittasamuṭṭhāna
Sañcarī kuṭi vihāro,
dhovanañca paṭiggaho;
Viññattuttari abhihaṭṭhuṃ,
ubhinnaṃ dūtakena ca.Kosiyā suddhadvebhāgā,
chabbassāni nisīdanaṃ;
Riñcanti rūpikā ceva,
ubho nānappakārakā.Ūnabandhanavassikā,
suttaṃ vikappanena ca;
Dvāradānasibbāni ca,
pūvapaccayajoti ca.Ratanaṃ sūci mañco ca,
tūlaṃ nisīdanakaṇḍu ca;
Vassikā ca sugatena,
viññatti aññaṃ cetāpanā.Dve saṃghikā mahājanikā dve,
Puggalalahukā garu;
Dve vighāsā sāṭikā ca,
Samaṇacīvarena ca.Samapaññāsime dhammā,
chahi ṭhānehi jāyare;
Kāyato na vācācittā,
vācato na kāyamanā.Kāyavācā na ca cittā,
kāyacittā na vācikā;
Vācācittā na kāyena,
tīhi dvārehi jāyare;
Chasamuṭṭhānikā ete,
sañcarittena sādisā.
Sañcarittasamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
2.4. Samanubhāsanāsamuṭṭhāna
Bhedānuvattadubbaca-
dūsaduṭṭhulladiṭṭhi ca;
Chandaṃ ujjagghikā dve ca,
dve ca saddā na byāhare.Chamā nīcāsane ṭhānaṃ,
pacchato uppathena ca;
Vajjānuvattigahaṇā,
osāre paccācikkhanā.Kismiṃ saṃsaṭṭhā dve vadhi,
Visibbe dukkhitāya ca;
Puna saṃsaṭṭhā na vūpasame,
Ārāmañca pavāraṇā.Anvaddhaṃ saha jīviniṃ dve,
Cīvaraṃ anubandhanā;
Sattatiṃsa ime dhammā,
Kāyavācāya cittato;
Sabbe ekasamuṭṭhānā,
Samanubhāsanā yathā.
Samanubhāsanāsamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
2.5. Kathinasamuṭṭhāna
Ubbhataṃ kathinaṃ tīṇi,
paṭhamaṃ pattabhesajjaṃ;
Accekaṃ cāpi sāsaṅkaṃ,
pakkamantena vā duve.Upassayaṃ paramparā,
anatirittaṃ nimantanā;
Vikappaṃ rañño vikāle,
vosāsāraññakena ca.Ussayāsannicayañca,
pure pacchā vikāle ca;
Pañcāhikā saṅkamanī,
dvepi āvasathena ca.Pasākhe āsane ceva,
tiṃsa ekūnakā ime;
Kāyavācā na ca cittā,
tīhi dvārehi jāyare;
Dvisamuṭṭhānikā sabbe,
kathinena sahā samā.
Kathinasamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
2.6. Eḷakalomasamuṭṭhāna
Eḷakalomā dve seyyā,
āhacca piṇḍabhojanaṃ;
Gaṇavikālasannidhi,
dantaponena celakā.Uyyuttaṃ senaṃ uyyodhi,
surā orena nhāyanā;
Dubbaṇṇe dve desanikā,
lasuṇupatiṭṭhe naccanā.Nhānamattharaṇaṃ seyyā,
antoraṭṭhe tathā bahi;
Antovassaṃ cittāgāraṃ,
āsandi suttakantanā.Veyyāvaccaṃ sahatthā ca,
abhikkhukāvāsena ca;
Chattaṃ yānañca saṅghāṇiṃ,
alaṅkāraṃ gandhavāsitaṃ.Bhikkhunī sikkhamānā ca,
sāmaṇerī gihiniyā;
Asaṅkaccikā āpatti,
cattārīsā catuttari.Kāyena na vācācittena,
kāyacittena na vācato;
Dvisamuṭṭhānikā sabbe,
samā eḷakalomikāti.
Eḷakalomasamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
2.7. Padasodhammasamuṭṭhāna
Padaññatra asammatā,
tathā atthaṅgatena ca;
Tiracchānavijjā dve vuttā,
anokāso ca pucchanā.Satta sikkhāpadā ete,
vācā na kāyacittato;
Vācācittena jāyanti,
na tu kāyena jāyare;
Dvisamuṭṭhānikā sabbe,
padasodhammasadisā.
Padasodhammasamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
2.8. Addhānasamuṭṭhāna
Addhānanāvaṃ paṇītaṃ,
mātugāmena saṃhare;
Dhaññaṃ nimantitā ceva,
aṭṭha ca pāṭidesanī.Sikkhā pannarasa ete,
kāyā na vācā na manā;
Kāyavācāhi jāyanti,
na te cittena jāyare.Kāyacittena jāyanti,
na te jāyanti vācato;
Kāyavācāhi cittena,
samuṭṭhānā catubbidhā;
Paññattā buddhañāṇena,
addhānena sahā samā.
Addhānasamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
2.9. Theyyasatthasamuṭṭhāna
Theyyasatthaṃ upassuti,
sūpaviññāpanena ca;
Rattichannañca okāsaṃ,
ete byūhena sattamā.Kāyacittena jāyanti,
na te jāyanti vācato;
Tīhi dvārehi jāyanti,
dvisamuṭṭhānikā ime;
Theyyasatthasamuṭṭhānā,
desitādiccabandhunā.
Theyyasatthasamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
2.10. Dhammadesanāsamuṭṭhāna
Chattapāṇissa saddhammaṃ,
na desenti tathāgatā;
Evameva daṇḍapāṇissa,
satthaāvudhapāṇinaṃ.Pādukupāhanā yānaṃ,
seyyapallatthikāya ca;
Veṭhitoguṇṭhito ceva,
ekādasamanūnakā.Vācācittena jāyanti,
na te jāyanti kāyato;
Sabbe ekasamuṭṭhānā,
samakā dhammadesane.
Dhammadesanāsamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
2.11. Bhūtārocanasamuṭṭhāna
Bhūtaṃ kāyena jāyati,
na vācā na ca cittato;
Vācato ca samuṭṭhāti,
na kāyā na ca cittato.Kāyavācāya jāyati,
na tu jāyati cittato;
Bhūtārocanakā nāma,
tīhi ṭhānehi jāyati.
Bhūtārocanasamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
2.12. Corivuṭṭhāpanasamuṭṭhāna
Corī vācāya cittena,
na taṃ jāyati kāyato;
Jāyati tīhi dvārehi,
corivuṭṭhāpanaṃ idaṃ;
Akataṃ dvisamuṭṭhānaṃ,
dhammarājena bhāsitaṃ.
Corivuṭṭhāpanasamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
2.13. Ananuññātasamuṭṭhāna
Ananuññātaṃ vācāya,
na kāyā na ca cittato;
Jāyati kāyavācāya,
na taṃ jāyati cittato.Jāyati vācācittena,
na taṃ jāyati kāyato;
Jāyati tīhi dvārehi,
akataṃ catuṭhānikaṃ.
Ananuññātasamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
Samuṭṭhānañhi saṅkhepaṃ,
dasa tīṇi sudesitaṃ;
Asammohakaraṃ ṭhānaṃ,
nettidhammānulomikaṃ;
Dhārayanto imaṃ viññū,
samuṭṭhāne na muyhatīti.