Paṭi­sam­bhi­dā­magga

1 Mahāvagga

1.8. Vipallāsakathā

Purimanidānaṃ. “ Cattārome, bhikkhave, saññāvipallāsā cittavipallāsā diṭṭhi­vi­pallāsā. Katame cattāro? Anicce, bhikkhave, niccanti saññāvipallāso cittavipallāso diṭṭhi­vi­pallāso. Dukkhe, bhikkhave, sukhanti saññāvipallāso cittavipallāso diṭṭhi­vi­pallāso. Anattani, bhikkhave, attāti saññāvipallāso cittavipallāso diṭṭhi­vi­pallāso. Asubhe, bhikkhave, subhanti saññāvipallāso cittavipallāso diṭṭhi­vi­pallāso. Ime kho, bhikkhave, cattāro saññāvipallāsā cittavipallāsā diṭṭhi­vi­pallāsā.

Cattārome, bhikkhave, ­nasaññā­vi­pallāsā nacitta­vi­pallāsā nadiṭṭhi­vi­pallāsā. Katame cattāro? Anicce, bhikkhave, aniccanti ­nasaññā­vi­pallāso nacitta­vi­pallāso nadiṭṭhi­vi­pallāso. Dukkhe, bhikkhave, dukkhanti ­nasaññā­vi­pallāso nacitta­vi­pallāso nadiṭṭhi­vi­pallāso. Anattani, bhikkhave, anattāti ­nasaññā­vi­pallāso nacitta­vi­pallāso nadiṭṭhi­vi­pallāso. Asubhe, bhikkhave, asubhanti ­nasaññā­vi­pallāso nacitta­vi­pallāso nadiṭṭhi­vi­pallāso. Ime kho, bhikkhave, cattāro ­nasaññā­vi­pallāsā nacitta­vi­pallāsā nadiṭṭhi­vi­pallāsā”ti.

“Anicce niccasaññino,
dukkhe ca sukhasaññino;
Anattani ca attāti,
asubhe subhasaññino;
Micchā­diṭṭhi­hatā sattā,
khittacittā visaññino.

Te yogayuttā mārassa,
ayogakkhemino janā;
Sattā gacchanti saṃsāraṃ,
jāti­ma­ra­ṇagā­mino.

Yadā ca buddhā lokasmiṃ,
uppajjanti pabhaṅkarā;
Te imaṃ dhammaṃ pakāsenti,
duk­khū­pasa­ma­gā­minaṃ.

Tesaṃ sutvāna sappaññā,
sacittaṃ paccaladdhu te;
Aniccaṃ aniccato dakkhuṃ,
duk­kha­maddak­khu dukkhato.

Anattani anattāti,
asubhaṃ asubhataddasuṃ;
Sammā­diṭṭhi­sa­mādānā,
sabbaṃ dukkhaṃ upaccagun”ti.

Ime cattāro vipallāsā diṭṭhi­sam­pannassa puggalassa pahīnā, appahīnāti. Keci pahīnā, keci appahīnā? Anicce niccanti saññāvipallāso cittavipallāso diṭṭhi­vi­pallāso pahīno. Dukkhe sukhanti saññā uppajjati, cittaṃ uppajjati, diṭṭhi­vi­pallāso pahīno. Anattani attāti saññāvipallāso cittavipallāso diṭṭhi­vi­pallāso pahīno. Asubhe subhanti saññā uppajjati, cittaṃ uppajjati, diṭṭhi­vi­pallāso pahīno. Dvīsu vatthūsu cha vipallāsā pahīnā. Dvīsu vatthūsu dve vipallāsā pahīnā, cattāro vipallāsā appahīnā. Catūsu vatthūsu aṭṭha vipallāsā pahīnā, cattāro vipallāsā appahīnāti.

Vipallāsakathā niṭṭhitā.