Catuṣpariṣatsūtra (2nd)
bodhisattvo bhagavān urubilvāyāṃ vihāraṃ nadyā nairañjanāyāstīre bodhimūle sātatyakārī nipako bodhipākṣikeṣu dharmeṣu bhāvanāyogam anuyuktoviharati |
sa rātryāḥ prathame yāme ṛddhiviṣayajñānasākṣīkriyāyā abhijñāyāṃ cittaṃ abhinirnāmayatyanekavidham ṛddhiviṣayaṃ pratyanubhavati |
tadyathā eko bhūtvā bahudhā bhavati |bahudhā bhūtvā eko bhavati |āvirbhavati tirobhāvaṃ jñānadarśanena pratyanubhavati | tiraskuḍyaṃ tiraḥśailaṃ tiraḥprākāram asajyamānaḥ kāyena gacchati tadyathā ākāśe pṛthivyām unmajjananimajjanaṃ karoti tadyathā udake| udake asajyamānaḥ kāyena gacchati tadyathā pṛthivyām | ākāśe paryaṃgena vikramate tadyathā pakṣi śakuniḥ | imāvapi candrasūryau evaṃ mahardhikau evaṃ mahānubhāvau pāṇinā āmārjati parimārjayati yāvad brahmalokādapi kāyena vaśe vartayati |
iti bodhisattvo bhagavān uruvilvāyāṃ viharaṃ nadyā nairañjanāyāstīre bodhimūle sātatyakārī nipako bodhipākṣikeṣū dharmeṣu bhāvanāyogam anuyukto viharaṃ rātryāḥ prathame yāme anekavidham ṛddhiviṣayaṃ pratyanubhavati |
atha bodhisattvo bhagavān uruvilvāyāṃ viharaṃ pūrvavad yāvad anuyukto viharati |
sa rātryāḥ prathame yāme pūrvenivāsānusmṛtijñānasākṣīkriyāyā abhijñāyāṃ cittam abhinirnāmayati so’nekavidhaṃ pūrvenivāsaṃsamanusmarati |
tadyathaikāṃ jātiṃ dve tisraścatasraḥ yāvad anekānapi saṃvartakalpān samanusmarati |
iti bodhisattvo bhagavāṃ uruvilvāyāṃ viharaṃ nadyā nairañjanāyāstīre bodhimūle sātatyakārī nipako bodhipākṣikeṣu dharmeṣu bhāvanāyogam anuyukto viharaṃ rātryāḥ prathame yāme pūrvenivāsaṃ samanusmarati |
atha bodhisattvo bhagavān uruvilvāyāṃ viharaṃ pūrvavad yāvad anuyukto viharati |
sa rātryā madhyame yāme divyaśrotrajñānasākṣīkriyāyā abhijñāyāṃ cittam abhinirnāmayati divyena śrotreṇa viśuddhenātikrāṃtamānuṣeṇaubhayām śṛṇoti mānuṣāṃśca ye vā dūre ye vāntike |
iti bodhisattvo bhagavān uruvilvāyāṃ viharaṃ nadyā nairañjanāyāstīre bodhimūle sātatyakārī nipako bodhipākṣikeṣu dharmeṣu bhāvanāyogam anuyukto viharaṃ rātryā madhyame yāme divyaśrotrajñānaṃ pratyanubhavati |
atha bodhisattvo bhagavān uruvilvāyāṃ viharaṃ pūrvavad yāvad anuyukto viharati |
sa rātryā madhyame yāme divyacakṣurjñānasākṣīkriyāyā vidyāyāṃ cittam abhinirnāmayati |
divyena cakṣuṣā viśuddhenātikrāntamānuṣeṇa sattvān paśyati cyavamānānapyupapadyamānānapi suvarṇānapi durvarṇānapi hīnānapi praṇītānapi sugatimapi gacchato durgatimapi yathākarmopagān sattvān yathābhūtaṃ prajānāti |
itīme bhavantaḥ sattvāḥ kāyaduścaritena samanvāgatā vāṅmanoduścaritena samanvāgatā āryāṇām apavādakā mithyādṛṣṭayo mithyādṛṣṭikarmadharmasamādānahetostaddhetostatpratyayaṃ kāyasya bhedāt paraṃ maraṇād apāyadurgativinipātam narakeṣūpapadyante |
ime vā punarbhavantaḥ sattvāḥ kāyasucaritena samanvāgatā vāṅmanaḥsucaritena samanvāgatā āryāṇām anapavādakāḥ samyagdṛṣṭayaḥ samyagdṛṣṭikarmadharmasamādānahetostaddhetostatpratyayaṃ kāyasya bhedāt sugatau svargaloke deveṣūpapadyante |
iti bodhisattvo bhagavān urubilvāyāṃ viharaṃ nadyā nairaṃjanāyāstire bodhimūle sātatyakārī nipako bodhipakṣikeṣu dharmeṣu bhāvanāyogama anuyukto viharaṃ rātryā madhyame yāme divyacakṣurjñānaṃ pratyanubhavati|
atha bodhisattvo bhagavān urubilvāyāṃ viharaṃ pūrvavad yavad anuyukto viharati|
sa rātryā paścime yāme cetaḥparyāyajñasākṣikriyāya abhijñāyam cittam abhinirnāmayati|
parasattvānāṃ parapudgalānaṃ vitarkitaṃ vicaritaṃ manasā mānasaṃ yathābhūtaṃ prajānāti|sarāgacittaṃ sarāgaṃ cittam iti yathābhūtaṃ prajānāti|vigatarāgaṃ vigatarāgaṃ iti yathābhūtaṃ prajānāti|sadveṣaṃ vigatadveṣaṃ samoham vigatamohaṃ vikṣiptaṃ saṃkṣiptaṃ līnaṃ pragṛhitam uddhataṃ anuddhataṃ avyupaśāntaṃ vyupaśantaṃ samāhitaṃ asamāhitam abhāvitaṃ bhāvitaṃ avimuktaṃ cittam avimuktaṃ cittaṃ iti yathābhūtaṃ prajānāti|
iti bodhisattvo bhagavān urubilvāyāṃ viharaṃ nadyā nairaṃjanāyāstire bodhimūle sātatyakārī nipako bodhipakṣikeṣu dharmeṣu bhāvanāyogam anuyukto viharaṃ rātryāḥ paścime yāmecetaḥparyāyajñānaṃ pratyanubhavati|
atha bodhisattvo bhagavān urubilvāyāṃ viharaṃ pūrvavad yāvad anuyukto viharati|
sa rātryāḥ paścime yāme āsravakṣayajñānasākṣikriyāyā abhijñāyāṃ cittam abhinirnāmayati|
idaṃ duḥkham āryasatyam iti yathābhūtaṃ prajānāti| ayaṃ duḥkhasamudayaḥ| ayaṃ duḥkhanirodhaḥ| iyaṃ duḥkhannirodhagāminī pratipad āryasatyam iti yathābhūtaṃ prajānāti| tasyaivaṃ jānata evaṃ paśyataḥ kāmāsravāccittaṃ vimucyate|bhavāsravād avidyāsravāccittaṃ vimucyate| vimuktasya vimukto’smiīti jñānadarśanaṃ bhavati| kṣīṇā me jātiruṣitaṃ brahmacaryaṃ kṛtaṃ karaṇīyaṃ nāparam asmād bhavaṃ prajānāmīti|
iti bhagavān urubilvayāṃ viharaṃ nadyā nairaṃjanāyāstīre bodhimūle kṛtakṛtyaḥ kṛtakaraṇīyaḥ saṃbuddhabodhis tejodhātuṃ samapannaḥ|