Origin story

bhagavān śrāvastīyam viharati | aparaṁ dāni kulaṁ rājakulena upahataṁ | rāja-bhaṭāḥ parivāri vāriya rakṣanti | sthūlanandā nāma bhikṣuṇī piṇḍacāram anvaṇṭī taṁhi praviṣṭā | sā strī tām āha || ārye idaṁ kulaṁ rāja-kulenopahataṁ utkaca-prakaco | imam ārye niṣkrāmetu yadi jīvantīyo mucciṣyāmo asmākaṁ bhaviṣyati āryāye vṛttiṁ dāsyāmo āryāye etaṁ bhaviṣyati | tāya tasyāḥ pātraṁ upanāmitaṁ imaṁhi dehīti | nānā-kārāṇāṁ ratnānāṁ pātraṁ pūrayitvā dinnaṁ muktāyāḥ maṇīnāṁ sphoṭikasya musāra-galvasya lohikāyāḥ | sā dāni praticchādayitvā niṣkramati | bhaṭehi ca dṛṣṭā te dān āhaṁsuḥ | āhara kim idaṁ | sā saṁkusāyati na darśeti | tharatharāpantīya bhīta-bhītāya darśitaṁ | bhikṣuṇīhi śrutaṁ | etaṁ prakaraṇaṁ bhikṣuṇīyo mahāprajāpatīye gautamīye ārocayeṁsuḥ | yāvad chabdāpitā | tad eva pṛcchīyati | āha | āma bhagavan | bhagavān āha |

The ruling

tena hi na kṣamati ratanaṁ praticchādayituṁ | ratana-pratisaṁyuktaṁ |

Cases

etaṁ dāni mahāntaṁ kulaṁ rāja-kule nophatam bhavati yāvan na lekhyaṁ kṛtam bhavati | na sārajyaṁ kṛtam bhavati | yadi kiñcid dadanti labhyaṁ niṣkāsayituṁ | atha dāni lekhyaṁ kṛtam bhavati rakṣā vā kṛtā bhavati bhaṭehi parivāritam bhavati | āha | imaṁ gṛhaṁ rāja-kulenopahataṁ yadi tāvaj jīvantīyo mucyāmaḥ asmākaṁ bhaviṣyati āryāyā eva bhaviṣyatīti na kṣamati niṣkāsayituṁ | vaktavyaṁ | bhagavatā śikṣāpadaṁ prajñaptaṁ na kṣamati niṣkāsayituṁ | atha dān āha | caityasya demaḥ saṁghasya vā demaḥ āryā ye eva demo ti gṛhṇītavyaṁ | gṛhṇītvā na kṣamati praticchādayitvā niṣkāsayituṁ | prākaṭaṁ kṛtvā niṣkāsyitavyaṁ | atha pṛcchīyati kasyedan ti caityasya saṁghasya mameti | yadi mucyate nandaṁ bhadraṁ | athāchidyati dātavyaṁ | sā eṣā bhikṣuṇī ratana-pūrṇa-pātraṁ praticchādeti vinayātikramam āsādayati | idam ucyate ratana-pratisaṁyuktaṁ || hrā ||