Itivuttaka Home Page Table of Contents First Sutta Translation
Ekakanipàto Dukanipàto Tikanipàto Catukkanipàto
Sutta Index (serial order) Sutta Index (alphabetical order)
First Line Index Index of the Metres
Word Index (by sutta number) Word Index (by BJT page number)
3. 1. 1. Akusalamålasuttaü (50)
3. 1. 3. Pañhamavedanàsuttaü (52)
3. 1. 4. Dutiyavedanàsuttaü (53)
3. 1. 5. Pañhama-esanàsuttaü (54)
3. 1. 6. Dutiya-esanàsuttaü (55)
3. 1. 7. Pañhama-àsavasuttaü (56)
3. 1. 8. Dutiya-àsavasuttaü (57)
3. 1. 10. Màradheyyasuttaü (59)
3. 2. 1. Pu¤¤akiriyavatthusuttaü (60)
3. 2. 9. Pañhamaràgasuttaü (68)
3. 2. 10. Dutiyaràgasuttaü (69)
3. 3. 1. Micchàdiññhikammasamàdànasuttaü (70)
3. 3. 2. Sammàdiññhikammasamàdànasuttaü (71)
3. 3. 3. Nissaraõãyasuttaü (72)
3. 3. 7. Sukhapatthanàsuttaü (76)
3. 3. 9. Dhàtusaüsandanasuttaü (78)
3. 4. 4. Pubbanimittasuttaü (83)
3. 4. 5. Bahujanahitasuttaü (84)
3. 4. 6. Asubhànupassãsuttaü (85)
3. 4. 7. Dhammànudhammapañipannasuttaü (86)
3. 4. 8. Andhakaraõasuttaü (87)
3. 4. 9. Antaràmalasuttaü (88)
3. 4. 10. Devadattasuttaü (89)
3. 5. 1. Aggappasàdasuttaü (90)
3. 5. 3. Saïghàñikaõõasuttaü (92)
3. 5. 5. Upaparikkhasuttaü (94)
3. 5. 6. Kàmåpapattisuttaü (95)
3. 5. 8. Kalyàõasãlasuttaü (97)
[BJT Page
378] [\x
378/]
[PTS Page
045] [\q 45/]
3. 1. 1. Akusalamålasuttaü (50)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTãõimàni bhikkhave akusalamålàni. Katamàni tãõi? Lobho akusalamålaü, doso akusalamålaü, moho akusalamålaü. Imàni kho bhikkhave tãõi akusalamålànãû-ti.
2222s1221||1122s1212 pathyà
x 2
ßLobho doso ca moho ca ~
purisaü pàpacetasaü,
2212s1222||1122s1212
Hiüsanti
attasambhåtà
~ tacasàraü va samphalan"-ti. 1
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTisso imà bhikkhave dhàtuyo. Katamà tisso? Råpadhàtu, aråpadhàtu, nirodhadhàtu. Imà kho bhikkhave tisso dhàtuyoû ti.
2121s1221||1221s1212 pathyà
x 4
ßRåpadhàtupari¤¤àya
~ aråpesu asaõñhità,
[PTS Page 046] [\q 46/]
1222s1221||2122s1212
Nirodhe ye vimuccanti ~ te
janà
Maccuhàyino.
2211s1222||1122s1212
Kàyena amataü
dhàtuü ~ phusayitvà 2 niråpadhiü,
U1121s1222||2122s1212
Upadhippañinissaggaü
~
sacchikatvà anàsavo,
2212s2222||1221s1212
vip
3
Deseti Sammàsambuddho ~
asokaü virajaü padanû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
[BJT Page 380] [\x 380/]
3. 1. 3. Pañhamavedanàsuttaü (52)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTisso imà bhikkhave vedanà. Katamà tisso? Sukhà vedanà, dukkhà vedanà, adukkhamasukhà vedanà. Imà kho bhikkhave tisso vedanàû-ti.
1212s2122||1222s1212
vip
4
ßSamàhito
sampajàno
~ sato Buddhassa sàvako,
2121s1221||2122s1212 pathyà
x 3
Vedanà ca
pajànàti
~ vedanàna¤-ca sambhavaü.
2122s1221||2211s1212
Yattha cetà nirujjhanti
~
magga¤-ca khayagàminaü,
2122s1221||2221s1212
Vedanànaü
khayà
bhikkhu ~ nicchàto parinibbutoû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
[PTS Page 047] [\q 47/]
3. 1. 4. Dutiyavedanàsuttaü (53)
Vuttaü hetaü Bhagavatà vuttavarahatà'ti me sutaü:
ßTisso imà bhikkhave vedanà. Katamà tisso? Sukhà vedanà, dukkhà vedanà, adukkhamasukhà vedanà.
Sukhà bhikkhave vedanà dukkhato daññhabbà; dukkhà vedanà sallato daññhabbà; adukkhamasukhà vedanà aniccato daññhabbà. Yato kho bhikkhave bhikkhuno sukhà vedanà dukkhato diññhà hoti, dukkhà vedanà sallato diññhà hoti, adukkhamasukhà vedanà aniccato diññhà hoti, ayaü vuccati bhikkhave bhikkhu ariyo sammaddaso acchecchi taõhaü vàvattayi 3 saüyojanaü sammà mànàbhisamayà antamakàsi dukkhassàû-ti.
2122s1221||2122s1212 pathyà
x 4
ßYo sukhaü
dukkhatoddakkhi ~
dukkham-addakkhi sallato,
A1211s1222||2212s1212
Adukkhamasukhaü
santaü ~
addakkhi naü aniccato,
1222s1221||1221s1211
Sa ve sammaddaso 4 bhikkhu ~ yato tattha vimuccati,
A1222s1222||1222s1212
Abhi¤¤àvosito
santo
~ sa ve yogàtigo munãû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
[BJT Page
382] [\x
382/]
[PTS Page
048] [\q 48/]
3. 1. 5. Pañhama-esanàsuttaü (54)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTisso imà bhikkhave esanà. Katamà tisso? Kàmesanà, bhavesanà, brahmacariyesanà. Imà kho bhikkhave tisso esanàû ti.
1212s2122||1222s1212
vip
4
ßSamàhito
sampajàno
~ sato Buddhassa sàvako,
2121s1221||2122s1212 pathyà
x 3
Esanà ca
pajànàti ~
esanàna¤-ca sambhavaü.
2122s1221||2211s1212
Yattha cetà nirujjhanti
~
magga¤-ca khayagàminaü,
2122s1221||2221s1212
Esanànaü
khayà
bhikkhu ~ nicchàto parinibbutoû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
3. 1. 6. Dutiya-esanàsuttaü (55)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTisso imà bhikkhave esanà. Katamà tisso? Kàmesanà, bhavesanà, brahmacariyesanà. Imà kho bhikkhave tisso esanàû ti.
2212s1212||2122s1211
Anuññhubha
ßKàmesanà
bhavesanà ~ brahmacariyesanà
saha,
I1121s1122||2222s1212
vip
5
Iti saccaparamàso ~
diññhiññhànà
samussayà,
2121s1221||2211s1212 pathyà
x 3
Sabbaràgavirattassa ~
taõhakkhayavimuttino,
5
[PTS Page 049] [\q 49/]
2121s1222||2222s1212
Esanà
pañinissaññhà, ~
diññhiññhànà
samåhatà,
2122s1221||1221s1212
Esanànaü
khayà
bhikkhu ~ niràso
akathaükathãû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
[BJT Page 384] [\x 384/]
3. 1. 7. Pañhama-àsavasuttaü (56)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTayome bhikkhave àsavà. Katame tayo? Kàmàsavo, bhavàsavo, avijjàsavo. Ime kho bhikkhave tayo àsavàû ti.
1212s2122||1222s1212
vip
4
ßSamàhito
sampajàno
~ sato Buddhassa sàvako,
2121s1221||2122s1212 pathyà
x 3
âsave ca
pajànàti ~
àsavàna¤-ca sambhavaü,
2122s1221||2211s1212
Yattha cetà nirujjhanti
~
magga¤-ca khayagàminaü,
2122s1221||2221s1212
âsavànaü
khayà
bhikkhu ~ nicchàto parinibbutoû ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
3. 1. 8. Dutiya-àsavasuttaü (57)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTayome bhikkhave àsavà. Katame tayo? Kàmàsavo, bhavàsavo, avijjàsavo. Ime kho bhikkhave tayo àsavàû ti.
[PTS Page 050] [\q 50/]
2122s1222||1221s1212 pathyà
x 3
ßYassa
kàmàsavo
khãõo ~ avijjà ca
varàjità,
1212s1222||2122s1211
Bhavàsavo
parikkhãno ~
vippamutto niråpadhi,
2212s1222||2222s1211
Dhàreti antimaü
dehaü ~
jetvà Màraü
savàhananû-ti.
6
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti. 7
[BJT Page 386] [\x 386/]
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTisso imà bhikkhave taõhà. Katamà tisso? Kàmataõhà, bhavataõhà, vibhavataõhà. Imà kho bhikkhave tisso taõhàû ti.
2222s1222||2122s1212 pathyà
ßTaõhàyogena
saüyuttà ~ rattacittà
bhavàbhave,
2212s2221||1222s1212
vip
3
Te yogayuttà
Màrassa ~
ayogakkhemino janà,
2222s1222||2111s1212 pathyà
x 3
Sattà gacchanti
saüsàraü ~
jàtimaraõagàmino.
2122s1221||2122s1212
Ye ca taõhaü
pahatvàna ~ vãtataõhà 8 bhavàbhave,
2122s1222||2222s1212
Te ca
pàraügatà loke
~ ye pattà àsavakkhayanû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
3. 1. 10. Màradheyyasuttaü (59)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTãhi bhikkhave dhammehi samannàgato [PTS Page 051] [\q 51/] bhikkhu atikkamma Màradheyyaü àdicco va virocati. Katamehi tãhi? Idha bhikkhave bhikkhu asekhena sãlakkhandhena samannàgato hoti, asekhena samàdhikkhandhena samannàgato hoti, asekhena pa¤¤àkkhandhena samannàgato hoti. Imehi kho bhikkhave tãhi dhammehi samannàgato bhikkhu atikkamma Màradheyyaü àdicco va virocatãû-ti.
2212s1221||2122s1212 pathyà
ßSãlaü
samàdhi
pa¤¤à ca ~ yassa ete
subhàvità
A1221s2122||2221s1211
vip
4
Atikkamma
Màradheyyaü ~
àdicco va virocatãû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
Vaggo pañhamo
Tassuddànaü:
Måladhàtu atha vedanà duve
Esanà ca duve àsavà duve
Taõhàto ca atha Màradheyyato
Vaggam-àhu pañhaman-ti-m-uttamaü.
[BJT Page 388] [\x 388/]
3. 2. 1. Pu¤¤akiriyavatthusuttaü (60)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTãõimàni bhikkhave pu¤¤akiriyavatthåni. Katamàni tãõi? Dànamayaü pu¤¤akiriyavatthu, sãlamayaü pu¤¤akiriyavatthu, bhàvanàmayaü pu¤¤akiriyavatthu. Imàni kho bhikkhave tãõi pu¤¤akiriyavatthånãû-ti.
[PTS Page 052] [\q 52/]
2121s1221||2122s1212 pathyà
ßPu¤¤am-eva
sÖ
sikkheyya ~ àyataggaü sukhundrayaü,
2211s2121||2122s1212
vip
4
Dàna¤-ca
samacariya¤-ca
~ mettacitta¤-ca bhàvaye,
2222s2122||1211s1212
vip
4
Ete dhamme
bhàvayitvà ~
tayo sukhasamuddaye,
A2222s1222||2121s1212 pathyà
Abyàpajjhaü
9 sukhaü lokaü ~
paõóito
upapajjatãû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTãõimàni bhikkhave cakkhåni. Katamàni tãõi? Maüsacakkhu, dibbacakkhu, pa¤¤àcakkhåû-ti. Imàni kho bhikkhave tãõi cakkhånãû-ti.
2121s2121||2221s1212
vip
4
ßMaüsacakkhu
dibbacakkhu ~
pa¤¤àcakkhu anuttaraü,
2212s1221||2211s1212 pathyà
x 2
Etàni
tãõi
cakkhåni ~ akkhàsi purisuttamo,
2122s1222||2222s1212
Maüsacakkhussa
uppàdo ~
maggo dibbassa cakkhuno,
1222s1121||2221s1212
vip
5
Yato
¤àõaü
udapàdi ~ pa¤¤àcakkhu
anuttaraü,
2122s11122||2122s1212 pathyà
Tassa cakkhussa
pañilàbhà ~ sabbadukkhà
pamuccatãû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
[BJT Page
390] [\x
390/]
[PTS Page
053] [\q 53/]
Vuttaü heta Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTãõimàni bhikkhave indriyàni. Katamàni tãõi: ana¤¤àta¤¤assàmãtindriyaü, a¤¤ãndriyaü, a¤¤àtàvindriyaü. Imàni kho bhikkhave tãõi indriyànãû-ti.
2212s1221||1122s1212 pathyà
x 6
ßSekhassa
sikkhamànassa ~
ujumaggànusàrino,
1221s1222||1222s1212
Khayasmiü
pañhamaü
¤àõaü ~ tato
a¤¤à
anantarà,
1222s1221||2222s1212
Tato
a¤¤à
vimuttassa ~ ¤àõaü ve hoti
tàdino,
1222s1221||1122s1212
ßAkuppà me
vimuttãû-ti ~
bhavasa¤¤ojanakkhayà.
1221s1222||2221s1212
Sa ve indriyasampanno ~ santo
santipade
rato,
2212s1222||2222s1212
Dhàreti antimaü
dehaü ~
jetvà Màraü
savàhananû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-arahatàti me sutaü:
ßTayome bhikkhave addhà. Katame tayo? Atãto addhà, anàgato addhà, paccuppanno addhà. Ime kho bhikkhave tayo addhàû-ti.
2212s1222||2222s1212 pathyà
x 3
ßAkkheyyasa¤¤ino
sattà ~ akkheyyasmiü
patiññhità,
[PTS Page 054] [\q 54/]
A2221s1221||2122s1212
Akkheyyaü
apari¤¤àya ~ yogam-àyanti
Maccuno,
2221s1221||2222s1211
Akkheyya¤-ca
pari¤¤àya ~
akkhàtàraü na
ma¤¤ati,
2212s2112||2111s1212
vip
2
10
Phuññho
vimokkho manasà ~
santipadam-anuttaraü.
[BJT Page 392] [\x 392/]
1222s1222||2221s1212
Sa ve akkheyyasampanno ~ santo
santipade
rato,
2212s2222||2222s1212
vip
3
Saïkhàya
sevã
dhammaññho ~ saïkhyaü nopeti
vedagåû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTãõimàni bhikkhave duccaritàni. Katamàni tãõi? Kàyaduccaritaü, vacãduccaritaü, manoduccaritaü. Imàni kho bhikkhave tãõi duccaritànãû-ti.
2121s1222||1221s1211 pathyà
x 3
ßKàyaduccaritaü
katvà, ~ vacãduccaritàni ca,
1221s1222||2222s1212
Manoduccaritaü
katvà, ~
ya¤-ca¤¤aü
dosasa¤hitaü.
[PTS Page 055] [\q 55/]
1221s1222||2221s1212
Akatvà kusalaü
kammaü ~
katvànàkusalaü bahuü,
2212s2222||1122s1212
vip
3
Kàyassa bhedà
duppa¤¤o ~ nirayaü
sopapajjatãû-ti. 11
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTãõimàni bhikkhave sucaritàni. Katamàni tãõi? Kàyasucaritaü, vacãsucaritaü, manosucaritaü. Imàni kho bhikkhave tãõi sucaritànãû-ti.
2121s1222||1221s1211 pathyà
x 3
ßKàyaduccaritaü
hitvà, ~ vacãduccaritàni ca,
1221s1222||2222s1212
Manoduccaritaü
hitvà, ~
ya¤-ca¤¤aü
dosasa¤hitaü.
1221s1222||2211s1212
Akatvàkusalaü
kammaü, ~
katvàna kusalaü bahuü,
2212s2222||2221s1212
vip
3
Kàyassa bhedà
sappa¤¤o ~ saggaü so
upapajjatãû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
[BJT Page 394] [\x 394/]
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTãõimàni bhikkhave soceyyàni. Katamàni tãõi? Kàyasoceyyaü, vacãsoceyyaü, manosoceyyaü. Imàni kho bhikkhave tãõi soceyyànãû-ti.
2112s2212||2211s1212
vip
6 12
ßKàyasuciü
13
vàcàsuciü, ~
cetosucim-anàsavaü,
[PTS Page 056] [\q 56/]
1222s1222||2122s1212 pathyà
Suciü
soceyyasampannaü ~
àhu sabbappahàyinanû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTãõimàni bhikkhave moneyyàni. Katamàni tãõi? Kàyamoneyyaü, vacãmoneyyaü, manomoneyyaü. Imàni kho bhikkhave tãõi moneyyànãû-ti.
2112s2212||1211s1212
vip
6 14
ßKàyamuniü
15
vàcàmuniü, ~
manomunim-anàsavaü,
1222s1222||2122s1212 pathyà
Muniü
moneyyasampannaü ~
àhu ninhàtapàpakanû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
3. 2. 9. Pañhamaràgasuttaü (68)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßYassa kassaci bhikkhave ràgo appahãno, doso appahãno, moho appahãno, ayaü vuccati bhikkhave baddho 16 Màrassa, pamukkassa Màrapàso, yathàkàmakaraõãyo ca pàpimato.
[BJT Page 396] [\x 396/]
Yassa kassaci bhikkhave ràgo pahãno, doso pahãno, moho pahãno, ayaü vuccati bhikkhave abaddho 17 Màrassa, omukkassa Màrapàso, na yathàkàmakaraõãyo pàpimatoû ti.
[PTS Page 057] [\q 57/]
2122s1221||1221s1212 pathyà
ßYassa ràgo ca
doso ca ~
avijjà ca viràjità,
2212s2112||2122s1212
vip
2
Taü
bhàvitatta¤¤ataraü ~
brahmabhåtaü
Tathàgataü,
2221s1222||2122s1212 pathyà
Buddhaü
verabhayàtãtaü ~ àhu
sabbappahàyinanû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
3. 2. 10. Dutiyaràgasuttaü (69)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßYassa kassaci bhikkhave bhikkhussa và bhikkhuniyà và ràgo appahãno, doso appahãno, moho appahãno, ayaü vuccati bhikkhave na atari samuddaü sa-åmiü savãciü sàvaññaü sagahaü sarakkhasaü. Yassa kassaci bhikkhave bhikkhussa và bhikkhuniyà và ràgo pahãno, doso pahãno, moho pahãno, ayaü vuccati bhikkhave atari 18 samuddaü sa-åmiü savãciü sàvaññaü sagahaü sarakkhasaü, tiõõo pàragato, thale tiññhati bràhmaõoû ti.
2122s1221||1221s1212 pathyà
ßYassa ràgo ca
doso ca ~
avijjà ca viràjità,
2212s211s21212
Jagatã
Somaü samuddaü
sagahaü
sarakkhasaü,
1211s2211s2122
Tuññhubha
Sa-åmibhayaü
duttaram-accatàrã,
[PTS Page 058] [\q 58/]
2212s211s21211
Jagatã
Saïgàtigo
Maccujaho
niråpadhi,
1212s211s2121
Tuññhubha
x3
Pahàsi dukkhaü
apunabbhavàya,
2212s211s2121
Atthaü gato so na
pamàõame ti,
1212s212s2122
Amohayã
Maccuràjan-ti
bråmãû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
Dutiyo vaggo
Tassuddànaü:
Pu¤¤aü cakkhu atha indriyàni
19 ~
addhà cariyaü duve
soci,
Muno atha ràgaduve puna ~ vaggam-àhu
dutiyam-uttaman-ti.
[BJT Page 398] [\x 398/]
3. 3. 1. Micchàdiññhikammasamàdànasuttaü (70)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßDiññhà mayà bhikkhave sattà kàyaduccaritena samannàgatà, vacãduccaritena samannàgatà, manoduccaritena samannàgatà, ariyànaü upavàdakà, micchàdiññhikà micchàdiññhikammasamàdànà, te kàyassa bhedà param-maraõà apàyaü duggatiü vinipàtaü nirayaü upapannà. Taü kho panàhaü bhikkhave nतassa samaõassa và bràhmaõassa và sutvà vadàmi.
Diññhà mayà bhikkhave sattà kàyaduccaritena samannàgatà, vacãduccaritena samannàgatà, manoduccaritena [PTS Page 059] [\q 59/] samannàgatà, ariyànaü upavàdakà, micchàdiññhikà micchàdiññhikammasamàdànà, te kàyassa bhedà param-maraõà apàyaü duggatiü vinipàtaü nirayaü upapannà. Api ca bhikkhave yad-eva sàmaü ¤àtaü, sàmaü diññhaü, sàmaü viditaü tad-evàhaü vadàmi.
Diññhà mayà bhikkhave sattà kàyaduccaritena samannàgatà, vacãduccaritena samannàgatà, manoduccaritena samannàgatà, ariyànaü upavàdakà, micchàdiññhikà micchàdiññhikammasamàdànà, te kàyassa bhedà param-maraõà apàyaü duggatiü vinipàtaü nirayaü upapannàû ti.
2212s1121||2222s1211
vip
5
ßMicchà
manaü
panidhàya, ~ micchà vàcaü ca
bhàsiya,
20
2222s1221||2211s1212 pathyà
Micchà
kammàni
katvàna, ~ kàyena idha puggalo,
12s2112||2221s1212
vip
2
Appassutopu¤¤akaro,
~
appasmiü idha jãvite,
2212s2222||11221s1212
vip
3
Kàyassa bhedà
duppa¤¤o ~ nirayaü so
upapajjatãû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
[BJT Page 400] [\x 400/]
3. 3. 2. Sammàdiññhikammasamàdànasuttaü (71)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßDiññhà mayà bhikkhave sattà kàyasucaritena samannàgatà, vacãsucaritena samannàgatà, manosucaritena [PTS Page 060] [\q 60/] samannàgatà, ariyànaü anupavàdakà, sammàdiññhikà sammàdiññhikammasamàdànà, te kàyassa bhedà param-maraõà sugatiü saggaü lokaü upapannà. Taü kho panàhaü bhikkhave nतassa samaõassa và bràhmaõassa và sutvà vadàmi.
Diññhà mayà bhikkhave sattà kàyasucaritena samannàgatà, vacisucaritena samannàgatà, manosucaritena samannàgatà, ariyànaü anupavàdakà sammàdiññhikà sammàdiññhikammasamàdànà, te kàyassa bhedà param-maraõà sugatiü saggaü lokaü upapannà. Api ca bhikkhave yad-eva sàmaü ¤àtaü, sàmaü diññhaü, sàmaü viditaü tad-evàhaü vadàmi.
Diññhà mayà bhikkhave sattà kàyasucaritena samannàgatà, vacãsucaritena samannàgatà, manosucaritena samannàgatà, ariyànaü anupavàdakà, sammàdiññhikà sammàdiññhikammasamàdànà, te kàyassa bhedà param-maraõà sugatiü saggaü lokaü upapannàû ti.
2212s1121||2222s1211
vip
5
ßSammà
manaü
panidhàya, ~
sammàvàcàü ca
bhàsiya,
21
2222s1221||2211s1212 pathyà
Sammà kammàni
katvàna, ~ kàyena idha puggalo,
1212s2112||2221s1212
vip
2
Bahussuto
pu¤¤akaro, ~
appasmiü idha jãvite,
2212s2222||2221s1212
vip
3
Kàyassa bhedà
sappa¤¤o ~ saggaü so
upapajjatãû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
[BJT Page
402] [\x
402/]
[PTS Page
061] [\q 61/]
3. 3. 3. Nissaraõãyasuttaü (72)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTisso imà bhikkhave nissaraõãyà dhàtuyo. Katamà tisso? Kàmànam-etaü nissaraõaü yadidaü nekkhammaü, råpànam-etaü nissaraõaü yadidaü àruppaü, yaü kho pana ki¤ci bhåtaü saïkhataü pañiccasamuppannaü, nirodho tassa nissaraõaü. Imà kho bhikkhave tisso nissaraõãyà dhàtuyoû ti.
2121s1222||2221s1212 pathyà
ßKàmanissaraõaü
¤atvà, ~
råpàna¤-ca atikkamaü,
2122s1112||1222s1212
vip
1
22
Sabbasaïkhàrasamathaü,
~
phusaü àtàpi sabbadà.
1222s1221||1221s1211 pathyà
x 2
Sa ve sammaddaso bhikkhu ~ yato
tattha
vimuccati,
A1222s1222||1222s1212
Abhi¤¤à
vosito
santo ~ sa ve yogàtigo munãû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà [PTS Page 062] [\q 62/] ti me sutaü:
ßRåpehi bhikkhave aråpà santatarà, aråpehi nirodho santataroû ti.
2122s1222||2122s1212 pathyà
x 6
ßYe ca
råpåpagà
sattà ~ ye ca àruppañhàyino
23
1222s1222||2222s1212
Nirodhaü
appajànantà
~ àgantàro punabbhavaü.
2122s1221||1221s1212
Ye ca råpe
pari¤¤àya ~ aråpesu
asaõñhità,
1222s1221||2122s1212
Nirodhe ye vimuccanti ~ te
janà
Maccuhàyino.
2211s1222||1122s1212
Kàyena amataü
dhàtuü ~ phusayitvà
niråpadhiü,
1121s1222||2122s1212
Upadhippañinissaggaü
~
sacchikatvà anàsavo,
2212s2222||1221s1212
vip
3
Deseti Sammàsambuddho ~
asokaü virajaü padanû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
[BJT Page 404] [\x 404/]
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTayome bhikkhave puttà santo saüvijjamànà [PTS Page 063] [\q 63/] lokasmiü. Katame tayo? Atijàto anujàto avajàto ti.
Katha¤-ca bhikkhave putto atijàto hoti? Idha bhikkhave puttassa màtàpitaro honti na Buddhaü saraõaü gatà, na dhammaü saraõaü gatà, na saïghaü saraõaü gatà, pàõàtipàtà appañiviratà, adinnàdànà appañiviratà, kàmesu micchàcàrà appañiviratà, musàvàdà appañiviratà, suràmerayamajjapamàdaññhànà appañiviratà, dussãlà pàpadhammà. Putto ca nesaü hoti Buddhaü saraõaü gato, dhammaü saranaü gato, saïghaü saraõaü gato, pàõàtipàtà pañivirato, adinnàdànà pañivirato, kàmesumicchàcàrà pañivirato, musàvàdà pañivirato, suràmerayamajjapamàdaññhànà pañivirato, sãlavà kalyaõadhammo. Evaü kho bhikkhave putto atijàto hoti.
Katha¤-ca bhikkhave putto anujàto hoti? Idha bhikkhave puttassa màtàpitaro honti Buddhaü saraõaü gatà, dhammaü saraõaü gatà, saïghaü saraõaü gatà, pàõàtipàtà pañiviratà, adinnàdànà pañiviratà, kàmesu micchàcàrà pañiviratà, musàvàdà pañiviratà, suràmerayamajjapamàdaññhànà pañiviratà, sãlavanto kalyaõadhammà. Putto ca nesaü hoti Buddhaü saraõaü gato, dhammaü saraõaü gato, saïghaü saraõaü gato, pàõàtipàtà pañivirato, adinnàdànà pañivirato, kàmesumicchàcàrà pañivirato, musàvàdà pañivirato, suràmerayamajjapamàdaññhànà pañivirato, sãlavà kalyaõadhammo. Evaü kho bhikkhave putto anujàto hoti.
Katha¤-ca bhikkhave putto avajàto hoti? Idha bhikkhave puttassa màtàpitaro honti Buddhaü saraõaü gatà, dhammaü saraõaü gatà, saïghaü saraõaü gatà, pàõàtipàtà pañiviratà, adinnàdànà pañiviratà, kàmesu micchàcàrà pañiviratà, musàvàdà pañiviratà, suràmerayamajjapamàdaññhànà pañiviratà, sãlavanto kalyaõadhammà. Putto ca nesaü hoti na Buddhaü saraõaü gato, na dhammaü saraõaü gato, na saïghaü saraõaü gato, pàõàtipàtà appañivirato, adinnàdànà appañivirato, kàmesumicchàcàrà appañivirato, [PTS Page 064] [\q 64/] musàvàdà appañivirato, suràmerayamajjapamàdaññhànà appañivirato, dussãlo pàpadhammo. Evaü kho bhikkhave putto avajàto hoti.
Ime kho bhikkhave tayo puttà santo saüvijjamànà lokasminû-ti.
[BJT Page 406] [\x 406/]
A1122s1122||2122s1212
vip
5
ßAtijàtaü
anujàtaü ~ puttam-icchanti
paõóità,
A1122s1221||2211s1212 pathyà
Avajàtaü na
icchanti ~ yo
hoti kulagandhano.
2212s2222||2121s1212
vip
3
Ete khÖ puttà
lokasmiü
~ ye bhavanti upàsakà,
2222s1222||1222s1212 pathyà
x 2
Saddhà sãlena
sampannà ~ vada¤¤å
vãtamaccharà,
2221s1222||1121s1212
Cando abbhaghanà mutto ~
parisàsu virocareû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
3. 3. 6. Vuññhisuttaü 24 (75)
Vuttaü hetaü Bhagavataü, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTayome bhikkhave puggalà santo saüvijjamànà lokasmiü. Katame tayo? Avuññhikasamo padesavassã sabbatthàbhivassã.
Katha¤-ca bhikkhave puggalo avuññhikasamo hoti? Idha bhikkhave ekacco puggalo sabbesa¤-¤eva na dàtà hoti samaõabràhmaõakapaõaddhikavaõibbakayàcakànaü annaü pànaü vatthaü yànaü [PTS Page 065] [\q 65/] màlàgandhavilepanaü seyyàvasathapadãpeyyaü. Evaü kho bhikkhave puggalo 25 avuññhikasamo hoti.
Katha¤-ca bhikkhave puggalo padesavassã hoti? Idha bhikkhave ekacco puggalo ekaccànaü dàtà hoti, ekaccànaü na dàtà hoti samaõabràhmaõakapaõaddhikavaõibbakayàcakànaü annaü pànaü vatthaü yànaü màlàgandhavilepanaü seyyàvasathapadãpeyyaü. Evaü kho bhikkhave puggalo padesavassã hoti.
Katha¤-ca bhikkhave puggalo sabbatthàbhivassã hoti? Idha bhikkhave ekacco puggalo sabbesa¤-ca deti samaõabràhmaõakapaõaddhikavaõibbakayàcakànaü annaü pànaü vatthaü yànaü màlàgandhavilepanaü seyyàvasathapadãpeyyaü. Evaü kho bhikkhave puggalo sabbatthàbhivassã hoti.
Ime kho bhikkhave tayo puggalà santo saüvijjamànà lokasminû-ti.
[BJT Page 408] [\x 408/]
1112s1212||111211s1212
Anuññhubha
26
ßNa
samaõe na brahmaõe ~ na
kapaõaddhikavaõibbake,
[PTS Page 066] [\q 66/]
2212s1111||2222s1212
vip
1
Laddhàna
saüvibhajati ~
annaü pàna¤-ca bhojanaü,
22121s1121||2121s1212
vip
5
27
Taü
ve
ßavuññhikasamoû ti ~
àhu naü
purisàdhamaü.
2222s1121||2222s1211
vip
5
Ekaccànaü na
dadàti ~
ekaccànaü pavecchati,
2212s1221 ss 2122s1212 pathyà
Taü ve
ßpadesavassãû ti ~àhu
medhàvino
janà.
1212s2112||2122s1212
vip
2
Subhikkavàco puriso ~
sabbabhåtànukampako,
2212s21121||2122s1211
vip
3
28
âmodamàno
pakireti ~ ßdetha
dethàû-ti bhàsati.
1212s21122||2122s1211
vip
3
Yathà pi megho
thanayitvà
~ gajjayitvà pavassati,
1222s1221||11222s1212 pathyà
Thalaü
ninna¤-ca
påreti ~ abhisandanto va vàrinà.
2121s1222||2122s1212 pathyà
x 3
Evam-eva idhekacco ~ puggalo hoti
tàdiso,
2212s1221||2221s1212
Dhammena
saüharitvàna ~
uññhànàdhigataü
dhanaü,
[PTS Page 067] [\q 67/]
2212s1221ss2222s1212
Tappeti annapànena ~
sammà
patte vaõibbakeû ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
3. 3. 7. Sukhapatthanàsuttaü (76)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTãnimàni bhikkhave sukhàni patthayamàno sãlaü rakkheyya paõóito. Katamàni tãõi? ßPasaüsà me àgacchatåû-ti sãlaü rakkheyya paõóito, ßbhogà me uppajjantåû-ti sãlaü rakkheyya paõóito, ßkàyassa bhedà param-maraõà sugatiü saggaü lokaü upapajjissàmãû-ti sãlaü rakkheyya paõóito. Imàni kho bhikkhave tãõi sukhàni patthayamàno sãlaü rakkheyya paõóitoû ti.
2222s1222||2122s1212 pathyà
x 6
ßSãlaü
rakkheyya
medhàvã ~ patthayàno tayo sukhe,
1222s1221||2122s1212
Pasaüsaü
vittalàbha¤-ca ~ pecca sagge pamodanaü.
1122s1222||1211s1211
Akaronto pi ce
pàpaü ~
karontam-upasevati,
2122s1222||1222s1211
saïkiyo hoti
pàpasmiü ~
avaõõo cassa råhati.
[BJT Page 410] [\x 410/]
2121s1222||2121s1211
Yàdisaü kurute
mittaü ~
yàdisaü cupasevati,
[PTS Page 068] [\q 68/]
1221s1221||1122s1212
Sa ve tàdisako hoti ~
sahavàso pi tàdiso.
2122s2122||2222s1212
vip
4
Sevamàno
sevamànaü ~
samphuññho samphusaü paraü,
1222s1221||1211s1211 pathyà
x 9
Saro diddho
kalàpaü va ~
alittam-upalimpati,
U1121s1222||2121s1212
Upalepabhayà
dhãro ~ neva
pàpasakhà siyà.
2122s1221||2121s1211
Påtimacchaü
kusaggena ~ yo
naro upanayhati,
1212s1221||2222s1212
Kusà pi påti
vàyanti
~ evaü bàlåpasevanà.
1121s1221||2121s1211
Tagara¤-ca
palàsena ~ yo
naro upanayhati,
22111s1221||2222s1212
Pattà pi surabhi
vàyanti ~
evaü dhãråpasevanà.
2221s1221||2222s1212
Tasmà
pattapuñasseva ~
¤atvà sampàkam-attano,
[PTS Page 069] [\q 69/]
A1222s1221||2222s1212
Asante nopaseveyya ~ sante seveyya
paõóito,
A1221s1221||2222s1212
Asanto nirayaü nenti ~
santo
pàpenti suggatinû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßBhiduràyaü bhikkhave kàyo vi¤¤àõaü viràgadhammaü sabbe upadhã aniccà dukkhà vipariõàmadhammàû ti.
2211s1222ss2221s1212 pathyà
x 3
ßKàyaü
ca bhiduraü
29 ¤atvà
~vi¤¤àõaü ca
pabhaïguraü,
30
U1121s1222||2111s1212
Upadhãsu bhayaü
disvà
~ jàtimaraõam-accagà, 31
2221s1222||2221s12122 32
Sampatvà
paramaü santiü ~
kàlaü kaïkhati
bhàvitattoû ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
[BJT Page
412] [\x
412/]
[PTS Page
070] [\q 70/]
3. 3. 9. Dhàtusaüsandanasuttaü (78)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßDhàtuso bhikkhave sattà sattehi saddhiü saüsandanti samenti. Hãnàdhimuttikà sattà hãnàdhimuttikehi sattehi saddhiü saüsandanti samenti. Kalyàõàdhimuttikà sattà kalyàõàdhimuttikehi sattehi saddhiü saüsandanti samenti.
Atãtam-pi bhikkhave addhànaü dhàtuso sattà sattehi saddhiü saüsandiüsu samiüsu. Hãnàdhimuttikà sattà hãnàdhimuttikehi sattehi saddhiü saüsandiüsu samiüsu. Kalyàõàdhimuttikà 33 sattà kalyàõàdhimuttikehi sattehi saddhiü saüsandiüsu samiüsu.
Anàgatam-pi bhikkhave addhànaü dhàtuso sattà sattehi saddhiü saüsandissanti samessanti. Hãnàdhimuttikà sattà hãnàdhimuttikehi sattehi saddhiü saüsandissanti samessanti. Kalyàõàdimuttikà sattà kalyàõàdhimuttikehi sattehi saddhiü saüsandissanti samessanti. 34
Etarahi pi bhikkhave paccuppannaü addhànaü dhàtuso va sattà sattehi saddhiü saüsandanti, samenti. Hãnàdhimuttikà sattà hãnàdhimuttikehi sattehi saddhiü saüsandanti samenti. Kalyàõàdhimuttikà sattà kalyàõàdhimuttikehi sattehi saddhiü saüsandanti samentãû-ti.
2221s1222||1222s1211
pathyà
x 6
ßSaüsaggà
vanatho
jàto ~ asaüsaggena chijjati,
[PTS Page 071] [\q 71/]
1222s1221||1222s1212
Parittaü
dàrum-àruyha
~ yathà sãde mahaõõave
2212s1221||2122s1211
Evaü
kusãtam-àgamma ~
sàdhujãvã pi sãdati,
2221s1221||1222s1212
Tasmà taü
parivajjeyya ~
kusãtaü hãnavãriyaü
1122s1221||1122s1211
Pavicittehi ariyehi
~
pahitattehi jhàyibhi,
2222s1221||2121s1212 35
Niccaü
àraddhaviriyehi
~
paõóitehi sahà vaseû ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
[BJT Page 414] [\x 414/]
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTayome bhikkhave dhammà sekhassa bhikkhuno parihànàya saüvattanti. Katame tayo? Idha bhikkhave sekho bhikkhu kammàràmo hoti, kammarato, kammàràmatam-anuyutto, bhassàràmo hoti, bhassarato, bhassàràmatam-anuyutto, niddàràmo hoti, niddàrato, niddàràmatam-anuyutto. Ime kho bhikkhave tayo dhammà sekhassa bhikkhuno parihànàya saüvattanti.
Tayome bhikkhave dhammà sekhassa bhikkhuno aparihànàya saüvattanti. Katame tayo? Idha bhikkhave sekho bhikkhu na kammàràmo hoti, na kammarato, na kammàràmatam-anuyutto, na bhassàràmo hoti, na bhassarato, na bhassàràmatam-anuyutto, na niddàràmo hoti, na niddàrato [PTS Page 072] [\q 72/] na niddàràmatam-anuyutto. Ime kho bhikkhave tayo dhammà sekhassa bhikkhuno aparihànàya saüvattantãû-ti. 36
2222s2112||2222s1212 2
vip
2
ßKammàràmo
bhassarato ~ niddàràmo ca uddhato,
1222s1221||2222s1212 pathyà
x 3
Abhabbo tàdiso bhikkhu ~
phuññhuü sambodhim-uttamaü.
2212s1221||2122s1212
Tasmà hi appakiccassa ~
appamiddho anuddhato,
222 2s1221||2222s1212
Bhabbo so tàdiso bhikkhu
~
phuññhuü sambodhim-uttamanû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
Vaggo tatiyo
Tassuddànaü:
Dve diññhi nissaraõaü
råpaü ~
putto avuññhikena ca,
Sukhà ca bhindanà dhàtu ~
parihànena te
dasà-ti.
[BJT Page 416] [\x 416/]
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTayome bhikkhave akusalavitakkà. Katame tayo? Anava¤¤attipañisaüyutto vitakko, làbhasakkàrasilokapañisaüyutto vitakko, parànuddayatàpañisaüyutto vitakko. Ime kho bhikkhave tayo akusalavitakkàû ti.
[PTS Page 073] [\q 73/]
1A122s1222||2122s1212 pathyà
x 4
ßAnava¤¤attisaüyutto
~ làbhasakkàragàravo,
1122s1221||2222s1212
Sahanandã amaccehi ~
àrà saüyojanakkhayà.
2121s1222||1222s1211
Yo ca puttapasuü
hitvà ~
vivàhe saïgahàni ca,
2222s1221||2222s1212
Bhabbo so tàdiso bhikkhu
~
phuññhuü
sambodhim-uttamanû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßDiññhà mayà bhikkhave sattà sakkàrena abhibhåtà pariyàdinnacittà kàyassa bhedà param-maraõà apàyaü duggatiü vinipàtaü nirayaü upapannà. Diññhà mayà bhikkhave sattà asakkàrena abhibhåtà pariyàdinnacittà kàyassa bhedà param-maraõà apàyaü duggatiü vinipàtaü nirayaü upapannà. Diññhà mayà bhikkhave sattà sakkàrena ca asakkàrena ca tad-ubhayena abhibhåtà pariyàdinnacittà kàyassa bhedà param-maraõà apàyaü duggatiü vinipàtaü nirayaü upapannà.
[BJT Page
418] [\x
418/]
[PTS Page
074] [\q 74/]
Taü kho panàhaü bhikkhave nतassa samaõassa và bràhmaõassa và sutvà vadàmi. Api ca bhikkhave yad-eva me sàmaü ¤àtaü, sàmaü diññhaü, sàmaü viditaü tad-evàhaü vadàmi:
Diññhà mayà bhikkhave sattà sakkàrena abhibhåtà pariyàdinnacittà kàyassa bhedà param-maraõà apàyaü duggatiü vinipàtaü nirayaü upapannà. Diññhà mayà bhikkhave sattà asakkàrena abhibhåtà pariyàdinnacittà kàyassa bhedà param-maraõà apàyaü duggatiü vinipàtaü nirayaü upapannà. Diññhà mayà bhikkhave sattà sakkàrena ca asakkàrena ca tad-ubhayena abhibhåtà pariyàdinnacittà kàyassa bhedà param-maraõà apàyaü duggatiü vinipàtaü nirayaü upapannàû ti.
2122s1221||1222s1212 pathyà
ßYassa sakkariyamànassa
~ asakkàrena cåbhayaü,
1211s1211||2121s1212
Anuññhubha
Samàdhi na vikampati ~
appamàdavihàrino.
2212s2112||11121s1212
vip
2
Taü
jhàyinaü
sàtatikaü ~
sukhumadiññhivipassakaü,
[PTS Page 075] [\q 75/]
U1222s1222||2121s1212 pathyà
Upàdànakkhayàràmaü
~ àhu sappuriso itãû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTayome bhikkhave devesu devasaddà niccharanti samayà samayaü upàdàya. Katame tayo?
Yasmiü bhikkhave samaye ariyasàvako kesamassuü ohàretvà kàsàyàni vatthàni acchàdetvà agàrasmà anagàriyaü pabbajjàya ceteti. Tasmiü samaye devesu devasaddo niccharati: ßeso ariyasàvako Màrena saddhiü saïgàmàya cetetãû-ti. Ayaü bhikkhave pañhamo devesu devasaddo niccharati samayà samayaü upàdàya.
[BJT Page 420] [\x 420/]
Puna ca paraü bhikkhave yasmiü samaye ariyasàvako sattannaü bodhipakkhiyànaü dhammànaü bhavanànuyogam-anuyutto viharati. Tasmiü bhikkhave samaye devesu devasaddo niccharati: ßeso ariyasàvako Màrena saddhaü saïgàmetãû-ti. Ayaü bhikkhave dutiyo devesu devasaddo niccharati samayà samayaü upàdàya.
Puna ca paraü bhikkhave yasmiü samaye ariyasàvako àsavànaü khayà anàsavaü cetovimuttiü pa¤¤àvimuttiü diññheva dhamme sayaü abhi¤¤àya 37 sacchikatvà apasampajja viharati. Tasmiü bhikkhave samaye devesu devasaddo niccharati: ßeso ariyasàvako vijitasaïgàmo tam-eva saïgàmasãsaü abhivijiya ajjhàvasatãû-ti. Ayaü bhikkhave tatiyo devesu devasaddo niccharati samayà samayaü upàdàya.
Ime kho bhikkhave tayo devesu devasaddà niccharanti samayà samayaü upàdàyàû-ti.
[PTS Page 076] [\q 76/]
Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:
2211s1222||2222s1212
pathyà
x 6
ßDisvà
vijitasaïgàmaü ~
Sammàsambuddhasàvakaü,
2121s1221||1222s1212
Devatà pi namassanti ~
mahantaü vãtasàradaü.
1221s1221||2221s1212
Namo te
purisàja¤¤a, ~ yo tvaü
dujjayam-ajjhagà,
38
J2212s1222||1221s1212
Jetvàna Maccuno
senaü ~
vimokkhena anàvaraü.
1122s1221||2122s1212
Iti hetaü namassanti ~
devatà pattamànasaü,
2121s1221||2121s1212
Ta¤-hi tassa na passanti
~ yena
Maccuvasaü vajeû ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
3. 4. 4. Pubbanimittasuttaü (83)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßYadà bhikkhave devo devakàyà cavanadhammo hoti, pa¤cassa pubbanimittàni pàtubhavanti: màlà milàyanti, vatthàni kilissanti, kacchehi sedà muccanti, kàye dubbaõõiyaü okkamati, sake devo devàsane nàbhiramatãû-ti.
[BJT Page 422] [\x 422/]
Tam-enaü bhikkhave devà cavanadhammo ayaü devaputto ti iti viditvà tãhi vàcàhi anumodanti: ßito bho sugatiü gaccha, sugatiü [PTS Page 077] [\q 77/] gantvà suladdhalàbhaü labha, suladdhalàbhaü labhitvà suppatiññhito bhavàhãû-ti.
Evaü vutte a¤¤ataro bhikkhu Bhagavantaü etad-avoca: ßkin-nu kho bhante devànaü sugatigamanasaïkhàtaü, ki¤-ca bhante devànaü suladdhalàbhasaïkhàtaü, kim-pana bhante devànaü suppatiññhitasaïkhàtanû-ti?
ßManussattaü kho bhikkhu devànaü sugatigamanasaïkhàtaü. Yaü manussabhåto samàno Tathàgatappavedite dhammavinaye saddhaü pañilabhati, idaü kho pana bhikkhave devànaü suladdhalàbhasaïkhàtaü. Sà kho panassa saddhà niviññhà hoti målajàtà patiññhità daëhà asaühàriyà samaõena và bràhmaõena và devena và Màrena và brahmunà và kenaci và lokasmiü. Idaü kho bhikkhave devànaü suppatiññhitasaïkhàtanû-ti.
1222s2122||1112s1212
vip
4 39
ßYadà devo
devakàyà ~ cavati
àyusaïkhayà,
1222s2121||2221s1212
vip
4
Tayo saddà niccharanti ~
devànaü anumodataü:
1221s1221||1222s1212 pathyà
Ito ho sugatiü gaccha ~
manussànaü sahavyataü,
1212s2222||1122s1212
vip
3
Manussabhåto saddhamme, ~
labha
saddhaü anuttaraü.
2222s1221||2122s1212 pathyà
x 10
Sà te saddhà
niviññhassa, ~
målajàtà
patiññhità,
[PTS Page 078] [\q 78/]
2122s1222||2222s1212
Yàvajãvaü
asaühãrà, ~ saddhamme suppavedite.
2121s1222||1221s1211
Kàyaduccaritaü
hitvà,
~ vacãduccaritàni ca,
1221s1222||2222s1212
Manoduccaritaü
hitvà, ~
ya¤-ca¤¤aü
dosasa¤hitaü.
2211s1222||2211s1212
Kàyena kusalaü
katvà,
~ vàcàya kusalaü bahuü,
1121s1222||2122s1212
Manasà kusalaü
katvà,
~ appamàõaü
niråpadhiü
1221s1222||2222s1212
Tato opadhikaü
pu¤¤aü, ~ katvà
dànena taü
bahuü,
A2212s2222||2122s1211
vip
3
A¤¤e pi macce
saddhamme ~
brahmacariye
nivesaya.
40
1211s1221||2222s1212
Imàya
anukampàya ~
devà devaü yadà vidå,
1221s1221||2121s1212
Cavantaü anumodanti ~ ehi
deva
punappunanû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
[BJT Page 424] [\x 424/]
3. 4. 5. Bahujanahitasuttaü (84)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTayome bhikkhave 41 puggalà loke uppajjamànà uppajjanti bahujanahitàya bahujanasukhàya lokànukampàya atthàya hitàya sukhàya devamanussànaü. Katame tayo?
Idha bhikkhave Tathàgato loke uppajjati Arahaü Sammàsambuddho vijjàcaraõasampanno Sugato lokavidå [PTS Page 079] [\q 79/] anuttaro purisadammasàrathi satthà devamanussànaü Buddho Bhagavà. So dhammaü deseti àdikalyàõaü majjhekalyàõaü pariyosànakalyàõaü sàtthaü sabya¤janaü kevalaparipuõõaü parisuddhaü brahmacariyaü pakàseti. Ayaü bhikkhave pañhamo puggalo loke uppajjamàno uppajjati bahujanahitàya bahujanasukhàya lokànukampàya atthàya hitàya sukhàya devamanussànaü.
Puna ca paraü bhikkhave tasseva satthusàvako Arahaü hoti khãõàsavo vusitavà katakaraõiyo ohitabhàro anuppattasadattho parikkhãõabhavasa¤¤ojano 42 sammad-a¤¤à vumutto. So dhammaü deseti àdikalyàõaü majjhekalyàõaü pariyosànakalyàõaü sàtthaü sabya¤janaü kevalaparipuõõaü parisuddhaü brahmacariyaü pakàseti. Ayaü bhikkhave dutiyo puggalo loke uppajjamàno uppajjati bahujanahitàya bahujanasukhàya lokànukampàya atthàya hitàya sukhàya devamanussànaü.
Puna ca paraü bhikkhave tasseva satthusàvako sekho hoti pàñipado bahussuto sãlavatupapanno. So pi dhammaü deseti àdikalyàõaü majjhekalyàõaü pariyosànakalyàõaü sàtthaü sabya¤janaü kevalaparipuõõaü parisuddhaü brahmacariyaü pakàseti. Ayaü bhikkhave tatiyo puggalo loke uppajjamàno uppajjati bahujanahitàya bahujanasukhàya lokànukampàya atthàya hitàya sukhàya devamanussànanû-ti.
[BJT Page 426] [\x 426/]
2212s2,11s2122
Tuññhubha
x11
ßSatthà hi
loke
pañhamo mahesã,
2212,s212s2122
Tassanvayo sàvako
bhàvitatto,
[PTS Page 080] [\q 80/]
1212,s211s2122
Athàparo
pàñipado
pi sekho,
1212,s211s2122
Bahussuto
sãlavatåpapanno
2212,s211s2122
Ete tayo
devamanussaseññhà,
1212,s211s2122
Pabhaïkarà
dhammamudãrayantà,
1212s1,11s2122
Apàpuranti amatassa
dvàraü,
2212s21,1s2122
Yogà pamocenti bahujjane
te.
2212s21,1s2121
Ye satthavàhena
anuttarena,
1212,s211s2121
Sudesitaü
maggam-anukkamanti,
1212s21,1s2122
Idheva dukkhassa karonti
antaü,
2212s2,11s21212
Jagatã
Ye appamattà Sugatassa
sàsaneû ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
3. 4. 6. Asubhànupassãsuttaü (85)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßAsubhànupassã bhikkhave kàyasmiü viharatha; ànàpànasati ca vo ajjhattaü parimukhaü såpaññhità hotu; sabbasaïkhàresu aniccànupassino viharatha. Asubhànupassãnaü bhikkhave kàyasmiü viharataü yo subhàya dhàtuyà ràgànusayo so pahãyati; ànàpànasatiyà ajjhattaü parimukhaü såpaññhitàya ye [PTS Page 081] [\q 81/] bàhirà vitakkàsayà vighàtapakkhikà te na honti; sabbasaïkhàresu aniccànupassãnaü viharataü yà avijjà sà pahãyati yà vijjà sà uppajjatãû-ti.
A1212s2222||2222s1212
vip
3
ßAsubhànupassã
kàyasmiü ~ ànàpàne
patissato,
2122s1112||2222s12121
vip
1
43
Sabbasaïkhàrasamathaü
~
passaü àtàpi sabbadà,
[BJT Page 428] [\x 428/]
1222s1221||1221s1211 pathyà
x 2
Sa ve sammaddaso bhikkhu ~ yato
tattha
vimuccati,
A1222s1222||1222s1212
Abhi¤¤àvosito
santo
~ sa ve yogàtigo munãû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
3. 4. 7. Dhammànudhammapañipannasuttaü (86)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßDhammànudhammapañipannassa bhikkhuno ayam-anudhammo hoti veyyàkaraõàya dhammànudhammapañipanno yan-ti, bhàsamàno dhamma¤-¤eva bhàsati no adhammaü, vitakkayamàno và dhammavitakka¤-¤eva vitakketi no adhammavitakkaü. Tad-ubhayaü abhinivajjetvà upekkhako viharati sato sampajànoû ti.
[PTS Page 082] [\q 82/]
2222s2112||2211s1212
vip
2
ßDhammàràmo
dhammarato ~ dhammaü anuvicintayaü,
2212s1221||22211s1211 pathyà
x 3
Dhammaü anussaraü
bhikkhu ~
saddhammà na paribhàyati.
1221s1222||1221s1212
Caraü và yadi
và
tiññhaü ~ nisinno uda và
sayaü,
A2221s1222||2122s1212
Ajjhattaü samayaü
cittaü
~ santim-evàdhigacchatãû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
[BJT Page 430] [\x 430/]
3. 4. 8. Andhakaraõasuttaü (87)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTayome bhikkhave akusalavitakkà andhakaraõà acakkhukaraõà a¤¤àõakaraõà pa¤¤ànirodhikà vighàtapakkhikà anibbànasaüvattanikà. Katame tayo?
Kàmavitakko bhikkhave andhakaraõo acakkhukaraõo a¤¤àõakaraõo pa¤¤ànirodhiko vighàtapakkhiko anibbànasaüvattaniko; vyàpàdavitakko bhikkhave andhakaraõo acakkhukaraõo a¤¤àõakaraõo pa¤¤ànirodhiko vighàtapakkhako anibbànasaüvattaniko; vihiüsàvitakko bhikkhave andhakaraõo acakkhukaraõo a¤¤àõakaraõo pa¤¤ànirodhiko vighàtapakkhiko anibbànasaüvattaniko.
Ime kho bhikkhave tayo akusalavitakkà andhakaraõà acakkhukaraõà a¤¤àõakaraõà pa¤¤ànirodhikà vighàtapakkhikà anibbànasaüvattanikà.
Tayome bhikkhave kusalavitakkà anandhakaraõà cakkhukaraõà ¤àõakaraõà pa¤¤àvuddhikà avighàtapakkhikà nibbànasaüvattanikà. Katame tayo?
Nekkhammavitakko bhikkhave anandhakaraõo cakkhukaraõo ¤àõakaraõo pa¤¤àvuddhiko avighàtapakkhiko nibbànasaüvattaniko; avyàpàdavitakko bhikkhave anandhakaraõo cakkhukaraõo ¤àõakaraõo pa¤¤àvuddhiko avighàtapakkhiko nibbànasaüvattaniko; avihiüsàvitakko bhikkhave anandhakaraõo cakkhukaraõo ¤àõakaraõo pa¤¤àvuddhiko avighàtapakkhiko nibbànasaüvattaniko.
[PTS Page 083] [\q 83/]
Ime kho bhikkhave tayo kusalavitakkà anandhakaranà cakkhunakaraõà ¤àõakaraõà pa¤¤àvuddhikà avighàtapakkhikà nibbànasaüvattanikàû ti.
[BJT Page 432] [\x 432/]
1212s2,11s21212
Jagatã
x2
ßTayo vitakke kusale
vitakkaye,
1211,s111s21212 44
Tayo
pana akusale niràkare,
1212s21,1s2121
Tuññþubha
Sa ve vitakkàni
vicàritàni,
1212s21,1s21212
Jagatã
x3
Sameti
vuññhãva
rajaü samåhataü.
1212s211s21212
Sa ve vitakkåpasamena
cetasà,
1212,s211s21212
Idheva so santipadaü
samajjhagàû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
3. 4. 9. Antaràmalasuttaü (88)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTayome bhikkhave antaràmalà antarà-amittà antaràsapattà antaràvadhakà antaràpaccatthikà. Katame tayo? Lobho bhikkhave antaràmalo antarà-amitto antaràsapatto antaràvadhako antaràpaccatthiko; doso bhikkhave antaràmalo antarà-amitto antaràsapatto antaràvadhako antaràpaccatthiko; moho bhikkhave antaràmalo antarà-amitto antaràsapatto antaràvadhako antaràpaccatthiko. Ime kho bhikkhave tayo antaràmalà antarà-amittà antaràsapattà antaràvadhakà antaràpaccatthikàû ti.
A1211s1222||2222s1212
pathyà
x 18
45
ßAnatthajanano
lobho ~ lobho
cittappakopano,
1121s1222||2122s1211
Bhayam-antarato
jàtaü ~
taü jano nàvabujjhati.
[PTS Page 084] [\q 84/]
2222s1221||2222s1211
Luddho atthaü na
jànàti ~ luddho dhammaü na passati,
2212s1221||2221s1212
Andhantamaü
tadà hoti ~
yaü lobho sahate naraü.
[BJT Page 434] [\x 434/]
2122s1221||2122s1211
Yo ca lobhaü
pahatvàna ~
lobhaneyye na lubbhati,
2212s1222||1122s1212
Lobho pahãyate
tamhà ~
udabindå va pokkharà.
1211s1222||2222s1212
Anatthajanano doso ~ doso
cittappakopano,
1121s1222||2122s1211
Bhayam-antarato
jàtaü ~
taü jano nàvabujjhati.
2222s1221||2222s1211
Duññho
atthaü na
jànàti ~ duññho
dhammaü na passati,
A2212s1221||2221s1212
Andhantamaü
tadà hoti ~
yaü doso sahate naraü.
2122s1221||2122s1211
Yo ca dosaü
pahatvàna ~
dosaneyye na dussati,
2212s1222||2122s1212
Doso pahãyate
tamhà ~
tàlapakkaü va bandhanà.
1211s1222||2222s1212
Anatthajanano moho ~ moho
cittappakopano,
1121s1222||2122s1211
Bhayam-antarato
jàtaü ~
taü jano nàvabujjhati.
2222s1221||2222s1211
Måëho
atthaü na
jànàti ~ måëho
dhammaü na passati,
A2212s1221||2221s1212
Andhantamaü
tadà hoti ~
yaü moho sahate naraü.
[PTS Page 085] [\q 85/]
2122s1221||2122s1211
Yo ca mohaü
pahatvàna ~
mohaneyye na muyhati,
2212s1222||2221s1212
Mohaü vihanti so
sabbaü ~
àdicco-v-udayaü tamanû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
3. 4. 10. Devadattasuttaü (89)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTãhi bhikkhave asaddhammehi abhibhåto pariyàdinnacitto Devadatto àpàyiko nerayiko kappaññho atekiccho. Katamehi tãhi?
[BJT Page 436] [\x 436/]
Pàpicchàya bhikkhave abhibhåto pariyàdinnacitto Devadatto àpàyiko nerayiko kappaññho atekiccho; pàpamittatàya bhikkhave abhibhåto pariyàdinnacitto Devadatto àpàyiko nerayiko kappaññho atekiccho; sati ko pana uttarikaraõãye oramattakena visesàdhigamena antarà vosànaü àpàdã-ti.
Imehi kho bhikkhave tãhi asaddhammehi abhibhåto pariyàdinnacitto Devadatto àpàyiko nerayiko kappaññho atekicchoû ti.
2212s1222||2221s1211 pathyà
x4
ßMà
jàtu koci
lokasmiü ~ pàpiccho upapajjatu,
1112s1221||2222s1211
Tadaminà pi
jànàtha
~ pàpicchànaü yathà gati.
[PTS Page 086] [\q 86/]
2121s1222||2122s1212
Paõóito ti
sama¤¤àto ~ bhàvitatto ti
sammato,
J1211s1222||2122s1212
Jalaü va yasasà
aññhà ~ Devadatto ti vissuto.
2121ss1122||2212s1212
vip
5
So
pamàõam-anuciõõo 46 ~ àsajja naü
Tathàgataü,
A1211s1222||1222s1212 pathyà
x 2
Avãcinirayaü
patto ~
catudvàraü bhayànakaü.
1221s1222||2122s1212
Aduññhassa hi
yo dubbhe ~
pàpakammaü akubbato,
1212s2111||2122s1212
vip
2
Tam-eva pàpaü
phusati ~
duññhacittaü
anàdaraü,
1221s1221||2221s1212
Samuddaü visakumbhena ~ yo
ma¤¤eyya padåsituü,
1221s1221||22121212
Na so tena padåseyya ~
yasmà
47 hi udadhã 48 mahà.
2121s1212||2221s1211
Anuññþubha
Evam-eva
Tathàgataü ~ yo
vàdena vihiüsati,
[PTS Page 087] [\q 87/]
1212s2122||2221s1211
vip
4
Samaggataü
santacittaü ~
vàdo tamhi na råhati.
2122s2221||2122s1212
x 2 49
Tàdisaü
mittaü kubbetha ~
ta¤-ca seveyya paõóito,
2122s1221||1222s1212
Yassa maggànugo bhikkhu
~
khayaü dukkhassa pàpuõeû ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
Catuttho vaggo
Tassuddànaü:
Vitakkà sakkàra sadda ~ cavamàna loke
asubhaü, 50
Dhamma-andhakàra
malaü ~ Devadatto ti te dasà-ti.
[BJT Page 438] [\x 438/]
3. 5. 1. Aggappasàdasuttaü (90)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTayome bhikkhave aggappasàdà. Katame tayo?
Yàvatà bhikkhave sattà apadà và dipadà và catuppadà và bahuppadà và råpino và aråpino và sa¤¤ino và asa¤¤ino và nevasa¤¤inàsa¤¤ino và, Tathàgato tesaü aggam-akkhàyati yadidaü Arahaü Sammàsambuddho. [PTS Page 088] [\q 88/] Ye bhikkhave Buddhe pasannà agge te pasannà, agge kho pana pasannànaü aggo vipàko hoti.
Yàvatà bhikkhave dhammà saïkhatà và asaïkhatà và viràgo tesaü aggam-akkhàyati yadidaü madanimmadano pipàsavinayo àlayasamugghàto vaññupacchedo taõhakkhayo viràgo nirodho nibbànaü. 51 Ye bhikkhave viràge dhamme pasannà agge te pasannà, agge kho pana pasannànaü aggo vipàko hoti.
Yàvatà bhikkhave saïghà và gaõà va Tathàgatasàvakasaïgho tesaü aggam-akkhàyati yadidaü cattàri purisayugàni aññhapurisapuggalà, esa Bhagavato sàvakasaïgho àhuneyyo pàhuneyyo dakkhiõeyyo a¤jalikaraõãyo anuttaraü pu¤¤akkhettaü lokassa. Ye bhikkhave saïghe pasannà agge te pasannà agge kho pana pasannànaü aggo vipàko hoti.
Ime kho bhikkhave tayo aggappasàdàû ti.
A2122s1222||2222s1212 pathyà
x 4
ßAggato ve
pasannànaü
~ aggaü dhammaü vijànataü,
A2222s1222||2122s1212
Agge Buddhe
pasannànaü ~
dakkhiõeyye anuttare.
[BJT Page 440] [\x 440/]
2222s1222||1221s1212
Agge dhamme
pasannànaü ~
viràgåpasame sukhe,
2222s1222||2222s1212
Agge saïghe
pasannànaü
~ pu¤¤akkhette anuttare.
[PTS Page 089] [\q 89/]
2222s2112||2222s1211
vip
2
Aggasmiü
dànaü
dadataü ~ aggaü pu¤¤aü
pavaóóhati,
A2221s1221||1221s1212 pathyà
Aggaü àyu ca
52 vaõõo ca ~
yaso kitti sukhaü
balaü.
2212s2222||2121s1212
vip
3
Aggassa dàtà
medhàvã ~ aggadhammasamàhito,
2122s1222||2222s1212 pathyà
Devabhåto manusso
và ~
aggappatto pamodatãû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà iti me sutan-ti.
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßAntam-idaü bhikkhave jãvikànaü yadidaü piõóolyaü, abhisàpoyaü bhikkhave lokasmiü piõóolo vicarasi pattapàõã-ti. Ta¤-ca kho etaü bhikkhave kulaputtà upenti attavasikà attavasaü pañicca, neva ràjàbhinãtà na coràbhinãtà na iõaññhà na bhayaññhà na àjãvikapakatà. Api ca kho otiõõamhà jàtiyà jaràya maraõena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upàyàsehi dukkhàbhikiõõà dukkhaparetà appeva nàma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyà pa¤¤àyethà-ti.
Evaü pabbajito càyaü bhikkhave kulaputto [PTS Page 090] [\q 90/] hoti abhijjhàlå kàmesu tibbasàràgo byàpannacitto paduññhamanasaïkappo muññhassati asampajàno asamàhito vibbhantacitto pàkatindriyo. Seyyathàpi bhikkhave chavàlàtaü ubhato padittaü majjhe gåthagataü neva gàme kaññhatthaü pharati na ara¤¤e, tathåpamàhaü bhikkhave imaü puggalaü vadàmi gihãbhogà ca parihãno sàma¤¤attha¤-ca na paripåretãû-ti.
[BJT Page 442] [\x 442/]
1222s11122||2222s1212
pathyà
ßGihãbhogà
ca
parihãno ~
sàma¤¤attha¤-ca dubbhago,
11212s21121||1222s1211
vip
3 53
Paridhaüsamàno
pakireti ~
chavàlàtaü va nassati.
2212s2112||2122s1212
vip
2
Kàsàvakaõñhà
bahavo ~ pàpadhammà
asa¤¤atà,
2222s1221||11221s1212
pathyà
x 3
Pàpà
pàpehi kammehi
~ nirayaü te upapajjare.
2212s1222||2221s1212
Seyyo ayogulo 53a bhutto ~ tatto
aggisikhåpamo,
2222s1222||2122s1212
Ya¤-ce
bhu¤jeyya
dussãlo ~
raññhapiõóaü
asa¤¤atoû ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
3. 5. 3. Saïghàñikaõõasuttaü (92)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßSaïghàñikaõõe ce pi bhikkhave [PTS Page 091] [\q 91/] bhikkhu gahetvà piññhito piññhito anubaddho assa, pàde pàdaü nikkhipanto, so ca hoti abhijjhàlå kàmesu tibbasàràgo byàpannacitto paduññhamanasaükappo muññhassati asampajàno asamàhito vibbhantacitto pàkatindriyo atha kho so àrakà va mayhaü, ahaü ca tassa. Taü kissa hetu? Dhammaü hi so bhikkhave bhikkhu na passati dhammaü apassanto na maü passati.
Yojanasate ce pi so bhikkhave bhikkhu vihareyya so ca hoti anabhijjhàlå kàmesu na tibbasàràgo abyàpannacitto appaduññhamanasaükappo upaññhitasati sampajàno samàhito ekaggacitto saüvutindriyo, atha kho so santike va mayhaü, ahaü ca tassa. Taü kissa hetu? Dhammaü hi so bhikkhave bhikkhu passati dhammaü passanto maü passatãû-ti.
[BJT Page 444] [\x 444/]
1122s1221||1221s1212
pathyà
x 7
ßAnubaddho pi ce assa ~
mahiccho
ca vighàtavà,
2212s1221||2121s1212
Ejànugo anejassa ~
nibbutassa
anibbuto,
2222s1221||2122s1212
Giddho so vãtagedhassa ~
passa
yàva¤-ca àrakà.
2121s1221||2122s1212
So ca
dhammam-abhi¤¤àya ~
dhammam-a¤¤àya
paõóito,
[PTS Page 092] [\q 92/]
1121s1221||1222s1211
Rahado va nivàte ca ~
anejo
våpasammati.
1222s1221||2121s1212
Anejo so anejassa ~ nibbutassa ca
nibbuto,
A1222s1221||2122s1212
Agiddho vãtagedhassa ~
passa
yàva¤-ca santikeû ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTayome bhikkhave aggã. Katame tayo? Ràgaggi dosaggi mohaggi. Ime kho bhikkhave tayo aggãû ti.
2211s1122||2222s1212
vip
5
ßRàgaggi
dahati macce, ~
ratte kàmesu mucchite,
2211s1222||1222s1212 pathyà
x 3
Dosaggi pana byàpanne, ~
nare
pàõànipàtino.
2211s1222||2122s1212
Mohaggi pana
sammåëhe, ~ ariyadhamme
akovide,
2222s1221||2221s1212
Ete aggã
ajànanti, ~
sakkàyàbhiratà pajà.
2212s1112||1222s1212
vip
1
Te
vaóóhayanti
nirayaü ~ tiracchàna¤-ca yoniyo,
[PTS Page 093] [\q 93/]
A1122s1112||1222s1212
vip
1
Asuraü
pettivisayaü ~
amuttà Màrabandhanà.
2122s1222||2222s1212
pathyà x 4
Ye ca rattindivà
yuttà ~
Sammàsambuddhasàsane,
2222s1222||2211s1212
Te nibbàpenti
ràgaggiü ~ niccaü
asubhasa¤¤ino.
2221s1221||2221s1212
Dosaggiü pana
mettàya ~
nibbàpenti naruttamà,
2221s1221||2222s1212
Mohaggiü pana
pa¤¤àya ~ yàyaü
nibbedhagàminã.
2222s2112||2211s1212
vip
2
Te nibbàpetvà
nipakà ~ rattindivam-atandità,
1221s1221||1222s1212 pathyà
Asesaü parinibbanti ~
asesaü
dukkham-accaguü.
2212s2112||2122s1212
vip
2
Ariyaddasà
vedaguno ~
sammad-a¤¤àya
paõóità,
J2211s1221||2221s1212 pathyà
Jàtikkhayam-abhi¤¤àya
~ nàgacchanti punabbhavanû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
3. 5. 5. Upaparikkhasuttaü (94)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTathà tathà bhikkhave bhikkhu upaparikkheyya [PTS Page 094] [\q 94/] yathà yathàssa upaparikkhato bahiddhà cassa v㤤àõaü avikkhittaü hoti visañaü, ajjhattaü asaõñhitaü anupàdàya na paritasseyya, bahiddhà cassa bhikkhave vi¤¤àõe avikkhitte avisañe sati ajjhattaü asaõñhite anupàdàya aparitassato àyatiü jàtijaràmaraõadukkhasamudayasambhavo na hotãû-ti.
2121|1221||2122s1212 pathyà
x 2
ßSattasaïgapahãõassa
~ nettichinnassa bhikkhuno,
2222s1222||2121s1212
Vikkhãõo
jàtisaüsàro ~ natthi tassa
punabbhavoû ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
3. 5. 6. Kàmåpapattisuttaü (95)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßTisso imà bhikkhave kàmuppattiyo. Katamà tisso? Paccupaññhitakàmà, nimmànaratino, paranimmitavasavattino. Imà kho bhikkhave tisso kàmuppattiyoû ti.
[BJT Page 448] [\x 448/]
2121s1221||2221s1212 pathyà
x 5
ßPaccupaññhitakàmà
ca ~ ye devà vasavattino,
2211s1222||2222s1212
Nimmànaratino
devà ~ ye
ca¤¤e kàmabhogino.
2122s1222||2222s1212
Itthabhàva¤¤athàbhàvaü
~ saüsàraü nàtivattare,
2122s1222||2122s1212
Etam-àdãnavaü
¤atvà ~ kàmabhogesu
paõóito,
2212s1222||2222s1212
Sabbe pariccaje kàme ~
ye
dibbà ye ca mànusà.
[PTS Page 095] [\q 95/]
11212s1112||2222s1212
vip
1
Piyaråpasàtagadhitaü
~
chetvà sotaü duraccayaü,
A1221s1221||1222s1212 pathyà
Asesaü parinibbanti ~
asesaü
dukkham-accaguü.
2212s2112||2122s1212
vip
2
Ariyaddasà
vedaguno ~
sammad-a¤¤àya
paõóità,
J2211s1221||2221s1212 pathyà
Jàtikkhayam-abhi¤¤àya
~ nàgacchanti punabbhavanû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßKàmayogayutto bhikkhave bhavayogayutto àgàmã hoti àgantà itthattaü. Kàmayogavisa¤¤utto bhikkhave bhavayogayutto anàgàmã hoti anàgantà itthattaü. Kàmayogavisa¤¤utto bhikkhave bhavayogavisa¤¤utto Arahaü hoti khãõàsavoû ti.
2122s1222||1122s1212 pathyà
x 4
ßKàmayogena
saüyuttà ~ bhavayogena cåbhayaü,
[PTS Page 096] [\q 96/]
2222s1222||2111s1212 54
Sattà gacchanti
saüsàraü ~
jàtimaraõagàmino.
2122s1221||2222s1212
Ye ca kàme
pahatvàna, ~
appattà àsavakkhayaü,
1122s1222||1222s1212
Bhavayogena
saüyuttà ~
anàgàmã ti vuccare.
2122s1212||2121s1212
Anuññhubha
Ye ca kho
chinnasaüsayà, 55 ~
khãõamànapunabbhavà,
2222s1222||2222s1212 pathyà
Te ve pàraü
gatà loke
~ ye pattà àsavakkhayanû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
Tatiyabhàõavàraü 56
[BJT Page 450] [\x 450/]
3. 5. 8. Kalyàõasãlasuttaü (97)
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßKalyàõasãlo bhikkhave bhikkhu kalyàõadhammo kalyàõapa¤¤o imasmiü dhammavinaye kevalã vusitavà uttamapuriso ti vuccati.
Katha¤-ca bhikkhave bhikkhu kalyàõasãlo hoti? Idha bhikkhave bhikkhu sãlavà hoti pàtimokkhasaüvarasaüvuto viharati, àcàragocarasampanno anumattesu vajjesu bhayadassàvã samàdàya sikkhati sikkhàpadesu. Evaü kho bhikkhave bhikkhu kalyàõasãlo hoti: iti kalyàõasãlo.
Kalyàõadhammo ca kathaü hoti? Idha bhikkhave bhikkhu sattannaü bodhipakkhiyànaü dhammànaü bhàvanànuyogam-anuyutto viharati. Evaü kho bhikkhave bhikkhu kalyàõadhammo hoti: iti kalyàõasãlo kalyàõadhammo.
Kalyàõapa¤¤o ca kathaü hoti? [PTS Page 097] [\q 97/] Idha bhikkhave bhikkhu àsavànaü khayà anàsavaü cetovimuttiü pa¤¤àvimuttiü diññheva dhamme sayaü abhi¤¤à sacchikatvà upasampajja viharati. Evaü kho bhikkhave bhikkhu kalyàõapa¤¤o hoti: iti kalyàõasãlo kalyàõadhammo kalyàõapa¤¤o imasmiü dhammavinaye kevalã vusitavà uttamapuriso ti vuccatãû-ti.
2122s1221||1122s1212 pathyà
x 2
ßYassa kàyena
vàcàya ~ manasà natthi
dukkañaü,
2222s1221||2122s1212
Taü ve
kalyàõasãlo ti ~ àhu
bhikkhuü
hirãmanaü.
2122s1212||2122s1212
Anuññhubha
Yassa dhammà
subhàvità ~ satta sambodhagàmino,
2222s1221||2122s1212 pathyà
x 5
Taü ve
kalyàõadhamme
ti ~ àhu bhikkhuü anussadaü.
2221s1221||1211s1212
Yo dukkhassa
pajànàti ~
idheva khayam-attano,
2222s1221||2122s1212
Taü ve
kalyàõapa¤¤o ti ~
àhu bhikkhuü
anàsavaü.
[BJT Page 452] [\x 452/]
2122s1222||1222s1212
Tehi dhammehi sampannaü ~
anãghaü chinnasaüsayaü,
A1122s1221||2122s1212
Asitaü sabbalokassa ~
àhu
sabbappahàyinanû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
[PTS Page 098] [\q 98/]
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßDvemàni bhikkhave dànàni àmisadàna¤-ca dhammadàna¤-ca, etad-aggaü bhikkhave imesaü dvinnaü dànànaü yadidaü dhammadànaü. Dveme bhikkhave saüvibhàgà àmisasaüvibhàgo ca dhammasaüvibhàgo ca, etad-aggaü bhikkhave imesaü dvinnaü saüvibhàgànaü yadidaü dhammasaüvibhàgo. Dveme bhikkhave anuggahà àmisànuggaho ca dhammànuggaho ca, etad-aggaü bhikkhave imesaü dvinnaü anuggahànaü yadidaü dhammànuggahoû ti.
1212s2,11s21212
Jagatã
x2
ßYam-àhu
dànaü
paramaü anuttaraü,
2212s2,11s21212
Yaü
saüvibhàgaü
Bhagavà avaõõayã,
2212s21,1s2122
Tuññþubha
x2
Aggamhi khettamhi pasannacitto,
2212s2,211s2122
Vi¤¤å
pajànaü ko na yajetha kàle.
2212s21,1s21212
Jagatã
x4
Ye ceva bhàsanti
suõanti
cåbhayaü,
1212s2,11s21212
Pasannacittà Sugatassa
sàsane,
2212s2,11s21211
Tesaü sÖ attho
paramo
visujjhati,
2212s2,11s21212
Ye appamattà Sugatassa
sàsaneû ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
[BJT Page 454] [\x 454/]
Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:
ßDhammenàhaü bhikkhave tevijjaü bràhmaõaü pa¤¤àpemi nतaü lapitalàpanamattena. Katha¤-ca bhikkhave dhammena tevijjaü bràhmaõaü pa¤¤àpemi nतaü lapitalàpanamattena?
Idha bhikkhave bhikkhu anekavihitaü pubbenivàsaü anussarati, seyyathãdaü: [PTS Page 099] [\q 99/] ekam-pi jàtiü, dve pi jàtiyo, tisso pi jàtiyo, catasso pi jàtiyo, pa¤ca pi jàtiyo, dasa pi jàtiyo, vãsam-pi jàtiyo, tiüsam-pi jàtiyo, cattàëãsam-pi jàtiyo, pa¤¤àsam-pi jàtiyo, jàtisatam-pi, jàtisahassam-pi, jàtisatasahassam-pi, aneke pi saüvaññakappe, aneke pi vivaññakappe, aneke pi saüvaññavivaññakappe, amutràsaü evaünàmo evaügotto evaüvaõõo evam-àhàro evaüsukhadukkhapañisaüvedã evam-àyupariyanto. So tato cuto amutra upapàdiü. 57 Tatràpàsiü evaünàmo evaügotto evaüvaõõo evam-àhàro evaüsukhadukkhapañisaüvedã evam-àyupariyanto. So tato cuto idhåpapanno ti. Iti sàkàraü sa-uddesaü anekavihitaü pubbenivàsaü anussarati. Ayam-assa pañhamà vijjà adhigatà hoti, avijjà vihatà, vijjà uppannà, tamo vihato, àloko uppanno, yathà taü appamattassa àtàpino pahitattassa viharato.
Puna ca paraü bhikkhave bhikkhu dibbena cakkhunà visuddhena atikkantamànusakena satte passati cavamàne upapajjamàne hãne paõãte suvaõõe dubbaõõe sugate duggate yathàkammåpage satte pajànàti: ime vata bhonto sattà kàyaduccaritena samannàgatà, vacãduccaritena samannàgatà, manoduccaritena samannàgatà, ariyànaü upavàdakà micchàdiññhikà micchàdiññhikammasamàdànà, te kàyassa bhedà param-maraõà apàyaü duggatiü vinipàtaü nirayaü upapannà. Ime và pana bhonto sattà kàyasucaritena samannàgatà, vacãsucaritena samannàgatà, manosucaritena [PTS Page 100] [\q 100/] samannàgatà, ariyànaü anupavàdakà, sammàdiññhikà sammàdiññhikammasamàdànà, te kàyassa bhedà param-maraõà sugatiü saggaü lokaü upapannà ti. Iti dibbena cakkhunà visuddhena atikkantamànusakena satte passati cavamàne upapajjamàne hãne paõãte suvaõõe dubbaõõe sugate duggate yathàkammåpage satte pajànàti. Ayam-assa dutiyà vijjà adhigatà hoti, avijjà vihatà, vijjà uppannà, tamo vihato, àloko uppanno, yathà taü appamattassa àtàpino pahitattassa viharato.
[BJT Page 456] [\x 456/]
Puna ca paraü bhikkhave bhikkhu àsavànaü khayà anàsavaü cetovimuttiü pa¤¤àvimuttiü diññheva dhamme sayaü abhi¤¤à sacchikatvà upasampajja viharati. Ayam-assa tatiyà vijjà adhigatà hoti, avijjà vihatà, vijjà uppannà, tamo vihato, àloko uppanno, yathà taü appamattassa àtàpino pahitattassa viharato.
Evaü kho ahaü bhikkhave dhammena tevijjaü bràhmaõaü pa¤¤àpemi nतaü lapitalàpanamattenàû-ti.
2212s2221||2222s1211
vip
3
ßPubbenivàsaü
yo vedi
~ saggàpàya¤-ca passati,
A1222s1222||1222s1211 pathyà
x 3
Atho
jàtikkhayaü patto ~
abhi¤¤à vosito muni.
[PTS Page 101] [\q 101/]
2212s1221||2222s1212
Etàhi tãhi
vijjàhi
~ tevijjo hoti bràhmaõo,
11212s1222||2211s1212
Tam-ahaü vadàmi
tevijjaü ~ nतaü
lapitalàpananû-ti.
Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.
Pa¤camo vaggo
Tassuddànaü:
Pasàdajãvitasaüghàñi
~ aggi
upaparikkhayà,
Upapatti kàmakalyàõaü ~
dànaü
dhammena tedasà-ti.
Tikanipàto niññhito
Itivuttaka Home Page Table of Contents First Sutta Translation
Ekakanipàto Dukanipàto Tikanipàto Catukkanipàto
Sutta Index (serial order) Sutta Index (alphabetical order)
First Line Index Index of the Metres
Word Index (by sutta number) Word Index (by BJT page number)
End Notes
1 Editor's note: BJT has samphalaü and omits ti, presumable by mistake.
2 BJT Note: Phusayitvà - ChS, phussayitvà-Thai; Editor's note: BJT actually prints phassayitvà here, but in 73 below prints phusayitvà, without listing any variants. Changed here for consistency.
3 BJT Note: Vivattayi - ChS
4 BJT Note: Sammadaso - Palm leaf book, Printed book; Saccaddaso - Seen somewhere
5 BJT Note: Vimuttiyà - Palm leaf book, Printed book.
6 BJT Note: Savàhataü - In some books.
7 Editor's note: This line is missing in BJT - a printer's error.
8 BJT Note: Nittaõhà ca - Palm leaf book, Printed book.
9 BJT Note: Abyàpajjaü - ChS.
10 Metre: Note that we have 2 successive shorts in 2nd & 3rd positions in this half of the pàdayuga, something that is normally avoided; we might have expected to find a reading santãpadaü to correct the metre.
11 BJT Note: So upapajjati - Palm leaf book, Printed book - the footnote reference is missing in BJT, but this is where it must belong.
12 Metre: In the first part of the pàdayuga we have two successive shorts again, which is normally avoided. The variation is the 6th, which is very rare. PTS has the same reading, but ChS reads vacãsuciü, which gives the Anuññhubha variation.
13 BJT Note: (Kàya)suci - Palm leaf book, Printed book.
14 Metre: As in the previous sutta in the first part of the pàdayuga we have two successive shorts, which is normally avoided. The variation is the 6th, which is very rare. PTS has the same reading, but ChS reads vacãmuniü.
15 BJT Note: (Kàya)muni - Palm leaf book, Printed book.
16 BJT Note: Bandho - Palm leaf book, Printed book.
17 BJT Note: Abandho - Palm leaf book, Printed book.
18 BJT prints atarã here, but atari above.
19 BJT indrãyàni, printer's error.
20 BJT Note: Micchàvàcaü abhàsiya - Palm leaf book, Printed book.
21 BJT Note: Sammàvàcaü abhàsiya - Palm leaf book, Printed book.
22 Metre: Notice that i in àtàpi is m.c.
23 BJT Note: Aråpañhàyino - ChS.
24 Editor's note: BJT reads Vuññhãsuttaü.
25 Editor's note: BJT reads Påggalo.
26 Metre: This line, even with counting resolution at the 1st, still doesn't scan properly. Another possible way of construing the pàdayuga would be to take the 3rd na as part of the first half of the line, and count Na samaõe as giving resolution at the first (we would then have vip 4 in this line). We could then count kapaõa- as also giving resolution at the 1st in the second half of the pàdayuga - this would satisfy the metre, but the normal syntax of the verses is against it.
27 Metre: Again it is not possible to scan this line correctly
28 Metre: Notice the rather remarkable resolutions in this line and the next, which give the 3rd vipulà in each case.
29 BJT Note: Bhindanaü - in some books; bhindantaü - Palm leaf book, Commentary, Printed book.
30 BJT Note: Viràgunaü - Palm leaf book, Commentary, Printed book; Viràgikaü - In some palm leaf books; Pabhaïgunaü - Thai.
31 BJT Note: Majjhago - Palm leaf book, Commentary, Printed book; Magàjjha-Palm leaf book, Commentary.
32 Metre: Notice the most remarkable cadence in this line.
33 Editor's note: BJT - Kalyàõàdimåttikà here, printer's error.
34 Editor's note: BJT prints samissanti 3 times in this paragraph; in the øuddhi Patraya the first instance (only) is corrected to samessanti.
35 Metre: Note that in the 4th pàdayuga of these verses we have the reading -virãyaü, where an expected sarabhatti vowel is written as a long vowel to suit the metre; in the last pàdayuga though the same vowel in the same word really is sarabhatti: -viriyehi.
36 Editor's note: BJT omits the quotation marker, presumably by mistake; it is found in PTS & ChS..
37 Editor's note: BJT prints abhi¤¤àya, PTS & ChS abhi¤¤à.
38 BJT Note: Ajjagå (incorrectly written as Majjagå in BJT) - Palm leaf book; Ajjagu - Palm leaf book, Printed book, Commentary - there is a confusion in the notes in BJT here: 2 notes are given at the bottom of the page, but only one reference in the text.
39 Metre: Note that 2 successive shorts in 2nd & 3rd positions are normally avoided.
40 BJT Note: Nivesaye - Palm leaf book.
41 BJT Note: Bhikkhave is not seen in some books.
42 Editor's note: BJT prints parikkhãõabhavasaüyojano, against its normal practice.
43 Metre: Notice that i in àtàpi is m.c.
44 Metre: Note that the 4th syllable is unexpectedly short in the opening. There are no variant readings recorded in BJT, PTS, or ChS.
45 Note that we have 9 verses here one after the other without a single variation, which is very unusual in the Canonical period, though in the Medieval period it became quite common to compose Vatta in the pathyà form only (e. g. Jinacarita opens with 41 pathyà verses).
46 BJT Note: Pamàdamanuviõõo - Palm leaf book, Printed book.
47 BJT Note: Tasmà - Palm leaf book, Printed book.
48 Editor's note: BJT prints addhã by mistake.
49 Metre: This is not a recognised variation, but it resembles the third vipulà, with a short syllable in 2nd rather than 3rd position.
50 Editor's note: BJT reads asubha and prints the word incorrectly at the beginning of the next line (we should probably read cavamàna lokesubhaü m.c.).
51 Editor's note: BJT prints nibbàõaü. BJT wavers in its spelling of this word and forms derived from it. Sometimes we find nibban- and at other times nibbàõ-; in this edition the spelling has been regularized as nibban-.
52 Editor's note: BJT reads va here, a printer's error.
53 Metre: This is a remarkable verse with no fewer than 3 pairs of resolved syllables; in the first half of the second pàdayuga we have to understand that there has been resolution twice to produce the 3rd vipulà. Resolution occurs again in the next verse also.
53a Editor's note: BJT prints ayoguëo here, but ayogulo in 48 above, changed for consistency.
54 Metre: The second half of this pàdayuga has 2 successive shorts in 2nd & 3rd positions going against the normal prosody of the texts.
55 BJT Note: Jinnasaüsàrà - Palm leaf book, Printed book.
56 Editor's note: The 1st recital ends after Sutta No 40 above, and the 3rd one here, but I have been unable to trace where the 2nd recital ends, for some reason it is not printed in BJT, PTS, or ChS. Nor is the end of the 4th recital recorded at the end of the book.
57 BJT Note: Udapàdiü - Seen somewhere.