Khuddakanikāya
Dhammapada
Yamakavagga
Cakkhupālattheravatthu
Manopubbaṅgamā dhammā,
manoseṭṭhā manomayā;
Manasā ce paduṭṭhena,
bhāsati vā karoti vā;
Tato naṃ dukkhamanveti,
cakkaṃva vahato padaṃ.
Maṭṭhakuṇḍalīvatthu
Manopubbaṅgamā dhammā,
manoseṭṭhā manomayā;
Manasā ce pasannena,
bhāsati vā karoti vā;
Tato naṃ sukhamanveti,
chāyāva anapāyinī.
Tissattheravatthu
Akkocchi maṃ avadhi maṃ,
ajini maṃ ahāsi me;
Ye ca taṃ upanayhanti,
veraṃ tesaṃ na sammati.Akkocchi maṃ avadhi maṃ,
ajini maṃ ahāsi me;
Ye ca taṃ nupanayhanti,
veraṃ tesūpasammati.
Kāḷayakkhinīvatthu
Na hi verena verāni,
sammantīdha kudācanaṃ;
Averena ca sammanti,
esa dhammo sanantano.
Kosambakavatthu
Pare ca na vijānanti,
mayamettha yamāmase;
Ye ca tattha vijānanti,
tato sammanti medhagā.
Mahākāḷattheravatthu
Subhānupassiṃ viharantaṃ,
indriyesu asaṃvutaṃ;
Bhojanamhi cāmattaññuṃ,
kusītaṃ hīnavīriyaṃ;
Taṃ ve pasahati māro,
vāto rukkhaṃva dubbalaṃ.Asubhānupassiṃ viharantaṃ,
Indriyesu susaṃvutaṃ;
Bhojanamhi ca mattaññuṃ,
Saddhaṃ āraddhavīriyaṃ;
Taṃ ve nappasahati māro,
Vāto selaṃva pabbataṃ.
Devadattavatthu
Anikkasāvo kāsāvaṃ,
yo vatthaṃ paridahissati;
Apeto damasaccena,
na so kāsāvamarahati.Yo ca vantakasāvassa,
sīlesu susamāhito;
Upeto damasaccena,
sa ve kāsāvamarahati.
Sāriputtattheravatthu
Asāre sāramatino,
sāre cāsāradassino;
Te sāraṃ nādhigacchanti,
micchāsaṅkappagocarā.Sārañca sārato ñatvā,
asārañca asārato;
Te sāraṃ adhigacchanti,
sammāsaṅkappagocarā.
Nandattheravatthu
Yathā agāraṃ ducchannaṃ,
vuṭṭhī samativijjhati;
Evaṃ abhāvitaṃ cittaṃ,
rāgo samativijjhati.Yathā agāraṃ suchannaṃ,
vuṭṭhī na samativijjhati;
Evaṃ subhāvitaṃ cittaṃ,
rāgo na samativijjhati.
Cundasūkarikavatthu
Idha socati pecca socati,
Pāpakārī ubhayattha socati;
So socati so vihaññati,
Disvā kammakiliṭṭhamattano.
Dhammikaupāsakavatthu
Idha modati pecca modati,
Katapuñño ubhayattha modati;
So modati so pamodati,
Disvā kammavisuddhimattano.
Devadattavatthu
Idha tappati pecca tappati,
Pāpakārī ubhayattha tappati;
“ Pāpaṃ me katan”ti tappati,
Bhiyyo tappati duggatiṃ gato.
Sumanadevīvatthu
Idha nandati pecca nandati,
Katapuñño ubhayattha nandati;
“ Puññaṃ me katan”ti nandati,
Bhiyyo nandati suggatiṃ gato.
Dvesahāyakabhikkhuvatthu
Bahumpi ce saṃhita bhāsamāno,
Na takkaro hoti naro pamatto;
Gopova gāvo gaṇayaṃ paresaṃ,
Na bhāgavā sāmaññassa hoti.Appampi ce saṃhita bhāsamāno,
Dhammassa hoti anudhammacārī;
Rāgañca dosañca pahāya mohaṃ,
Sammappajāno suvimuttacitto;
Anupādiyāno idha vā huraṃ vā,
Sa bhāgavā sāmaññassa hoti.
Yamakavaggo paṭhamo.
Appamādavagga
Sāmāvatīvatthu
Appamādo amatapadaṃ,
pamādo maccuno padaṃ;
Appamattā na mīyanti,
ye pamattā yathā matā.Evaṃ visesato ñatvā,
appamādamhi paṇḍitā;
Appamāde pamodanti,
ariyānaṃ gocare ratā.Te jhāyino sātatikā,
niccaṃ daḷhaparakkamā;
Phusanti dhīrā nibbānaṃ,
yogakkhemaṃ anuttaraṃ.
Kumbaghosakaseṭṭhivatthu
Uṭṭhānavato satīmato,
Sucikammassa nisammakārino;
Saññatassa dhammajīvino,
Appamattassa yasobhivaḍḍhati.
Cūḷapanthakavatthu
Uṭṭhānenappamādena,
saṃyamena damena ca;
Dīpaṃ kayirātha medhāvī,
yaṃ ogho nābhikīrati.
Bālanakkhattasaṅghuṭṭhavatthu
Pamādamanuyuñjanti,
bālā dummedhino janā;
Appamādañca medhāvī,
dhanaṃ seṭṭhaṃva rakkhati.Mā pamādamanuyuñjetha,
mā kāmaratisanthavaṃ;
Appamatto hi jhāyanto,
pappoti vipulaṃ sukhaṃ.
Mahākassapattheravatthu
Pamādaṃ appamādena,
yadā nudati paṇḍito;
Paññāpāsādamāruyha,
asoko sokiniṃ pajaṃ;
Pabbataṭṭhova bhūmaṭṭhe,
dhīro bāle avekkhati.
Pamattāpamattadvesahāyakabhikkhuvatthu
Appamatto pamattesu,
suttesu bahujāgaro;
Abalassaṃva sīghasso,
hitvā yāti sumedhaso.
Maghavatthu
Appamādena maghavā,
devānaṃ seṭṭhataṃ gato;
Appamādaṃ pasaṃsanti,
pamādo garahito sadā.
Aññatarabhikkhuvatthu
Appamādarato bhikkhu,
pamāde bhayadassi vā;
Saṃyojanaṃ aṇuṃ thūlaṃ,
ḍahaṃ aggīva gacchati.
Nigamavāsitissattheravatthu
Appamādarato bhikkhu,
pamāde bhayadassi vā;
Abhabbo parihānāya,
nibbānasseva santike.
Appamādavaggo dutiyo.
Cittavagga
Meghiyattheravatthu
Phandanaṃ capalaṃ cittaṃ,
dūrakkhaṃ dunnivārayaṃ;
Ujuṃ karoti medhāvī,
usukārova tejanaṃ.Vārijova thale khitto,
okamokataubbhato;
Pariphandatidaṃ cittaṃ,
māradheyyaṃ pahātave.
Aññatarabhikkhuvatthu
Dunniggahassa lahuno,
yatthakāmanipātino;
Cittassa damatho sādhu,
cittaṃ dantaṃ sukhāvahaṃ.
Aññataraukkaṇṭhitabhikkhuvatthu
Sududdasaṃ sunipuṇaṃ,
yatthakāmanipātinaṃ;
Cittaṃ rakkhetha medhāvī,
cittaṃ guttaṃ sukhāvahaṃ.
Saṅgharakkhitabhāgineyyattheravatthu
Dūraṅgamaṃ ekacaraṃ,
asarīraṃ guhāsayaṃ;
Ye cittaṃ saṃyamissanti,
mokkhanti mārabandhanā.
Cittahatthattheravatthu
Anavaṭṭhitacittassa,
saddhammaṃ avijānato;
Pariplavapasādassa,
paññā na paripūrati.Anavassutacittassa,
ananvāhatacetaso;
Puññapāpapahīnassa,
natthi jāgarato bhayaṃ.
Pañcasatabhikkhuvatthu
Kumbhūpamaṃ kāyamimaṃ viditvā,
Nagarūpamaṃ cittamidaṃ ṭhapetvā;
Yodhetha māraṃ paññāvudhena,
Jitañca rakkhe anivesano siyā.
Pūtigattatissattheravatthu
Aciraṃ vatayaṃ kāyo,
pathaviṃ adhisessati;
Chuddho apetaviññāṇo,
niratthaṃva kaliṅgaraṃ.
Nandagopālakavatthu
Diso disaṃ yaṃ taṃ kayirā,
verī vā pana verinaṃ;
Micchāpaṇihitaṃ cittaṃ,
pāpiyo naṃ tato kare.
Soreyyavatthu
Na taṃ mātā pitā kayirā,
aññe vāpi ca ñātakā;
Sammāpaṇihitaṃ cittaṃ,
seyyaso naṃ tato kare.
Cittavaggo tatiyo.
Pupphavagga
Pathavikathāpasutapañcasatabhikkhuvatthu
Ko imaṃ pathaviṃ vicessati,
Yamalokañca imaṃ sadevakaṃ;
Ko dhammapadaṃ sudesitaṃ,
Kusalo pupphamiva pacessati.Sekho pathaviṃ vicessati,
Yamalokañca imaṃ sadevakaṃ;
Sekho dhammapadaṃ sudesitaṃ,
Kusalo pupphamiva pacessati.
Marīcikammaṭṭhānikabhikkhuvatthu
Pheṇūpamaṃ kāyamimaṃ viditvā,
Marīcidhammaṃ abhisambudhāno;
Chetvāna mārassa papupphakāni,
Adassanaṃ maccurājassa gacche.
Viṭaṭūbhavatthu
Pupphāni heva pacinantaṃ,
byāsattamanasaṃ naraṃ;
Suttaṃ gāmaṃ mahoghova,
maccu ādāya gacchati.
Patipūjikakumārivatthu
Pupphāni heva pacinantaṃ,
byāsattamanasaṃ naraṃ;
Atittaññeva kāmesu,
antako kurute vasaṃ.
Macchariyakosiyaseṭṭhivatthu
Yathāpi bhamaro pupphaṃ,
vaṇṇagandhamaheṭhayaṃ;
Paleti rasamādāya,
evaṃ gāme munī care.
Pāveyyaājīvakavatthu
Na paresaṃ vilomāni,
na paresaṃ katākataṃ;
Attanova avekkheyya,
katāni akatāni ca.
Chattapāṇiupāsakavatthu
Yathāpi ruciraṃ pupphaṃ,
vaṇṇavantaṃ agandhakaṃ;
Evaṃ subhāsitā vācā,
aphalā hoti akubbato.Yathāpi ruciraṃ pupphaṃ,
Vaṇṇavantaṃ sagandhakaṃ;
Evaṃ subhāsitā vācā,
Saphalā hoti kubbato.
Visākhāvatthu
Yathāpi puppharāsimhā,
kayirā mālāguṇe bahū;
Evaṃ jātena maccena,
kattabbaṃ kusalaṃ bahuṃ.
Ānandattherapañhavatthu
Na pupphagandho paṭivātameti,
Na candanaṃ tagaramallikā vā;
Satañca gandho paṭivātameti,
Sabbā disā sappuriso pavāyati.Candanaṃ tagaraṃ vāpi,
uppalaṃ atha vassikī;
Etesaṃ gandhajātānaṃ,
sīlagandho anuttaro.
Mahākassapattherapiṇḍapātadinnavatthu
Appamatto ayaṃ gandho,
yāyaṃ tagaracandanī;
Yo ca sīlavataṃ gandho,
vāti devesu uttamo.
Godhikattheraparinibbānavatthu
Tesaṃ sampannasīlānaṃ,
appamādavihārinaṃ;
Sammadaññāvimuttānaṃ,
māro maggaṃ na vindati.
Garahadinnavatthu
Yathā saṅkāradhānasmiṃ,
ujjhitasmiṃ mahāpathe;
Padumaṃ tattha jāyetha,
sucigandhaṃ manoramaṃ.Evaṃ saṅkārabhūtesu,
andhabhūte puthujjane;
Atirocati paññāya,
sammāsambuddhasāvako.
Pupphavaggo catuttho.
Bālavagga
Aññatarapurisavatthu
Dīghā jāgarato ratti,
dīghaṃ santassa yojanaṃ;
Dīgho bālāna saṃsāro,
saddhammaṃ avijānataṃ.
Mahākassapasaddhivihārikavatthu
Carañce nādhigaccheyya,
Seyyaṃ sadisamattano;
Ekacariyaṃ daḷhaṃ kayirā,
Natthi bāle sahāyatā.
Ānandaseṭṭhivatthu
Puttā matthi dhanaṃ matthi,
iti bālo vihaññati;
Attā hi attano natthi,
kuto puttā kuto dhanaṃ.
Gaṇṭhibhedakacoravatthu
Yo bālo maññati bālyaṃ,
paṇḍito vāpi tena so;
Bālo ca paṇḍitamānī,
sa ve “bālo”ti vuccati.
Udāyittheravatthu
Yāvajīvampi ce bālo,
paṇḍitaṃ payirupāsati;
Na so dhammaṃ vijānāti,
dabbī sūparasaṃ yathā.
Tiṃsapāveyyakabhikkhuvatthu
Muhuttamapi ce viññū,
paṇḍitaṃ payirupāsati;
Khippaṃ dhammaṃ vijānāti,
jivhā sūparasaṃ yathā.
Suppabuddhakuṭṭhivatthu
Caranti bālā dummedhā,
amitteneva attanā;
Karontā pāpakaṃ kammaṃ,
yaṃ hoti kaṭukapphalaṃ.
Kassakavatthu
Na taṃ kammaṃ kataṃ sādhu,
yaṃ katvā anutappati;
Yassa assumukho rodaṃ,
vipākaṃ paṭisevati.
Sumanamālākāravatthu
Tañca kammaṃ kataṃ sādhu,
yaṃ katvā nānutappati;
Yassa patīto sumano,
vipākaṃ paṭisevati.
Uppalavaṇṇattherīvatthu
Madhuṃvā maññati bālo,
yāva pāpaṃ na paccati;
Yadā ca paccati pāpaṃ,
atha dukkhaṃ nigacchati.
Jambukattheravatthu
Māse māse kusaggena,
bālo bhuñjeyya bhojanaṃ;
Na so saṅkhātadhammānaṃ,
kalaṃ agghati soḷasiṃ.
Ahipetavatthu
Na hi pāpaṃ kataṃ kammaṃ,
Sajjukhīraṃva muccati;
Ḍahantaṃ bālamanveti,
Bhasmacchannova pāvako.
Saṭṭhikūṭapetavatthu
Yāvadeva anatthāya,
ñattaṃ bālassa jāyati;
Hanti bālassa sukkaṃsaṃ,
muddhamassa vipātayaṃ.
Cittagahapativatthu
Asantaṃ bhāvanamiccheyya,
Purekkhārañca bhikkhusu;
Āvāsesu ca issariyaṃ,
Pūjaṃ parakulesu ca.Mameva kata maññantu,
gihī pabbajitā ubho;
Mamevātivasā assu,
kiccākiccesu kismici;
Iti bālassa saṅkappo,
icchā māno ca vaḍḍhati.
Vanavāsitissasāmaṇeravatthu
Aññā hi lābhūpanisā,
aññā nibbānagāminī;
Evametaṃ abhiññāya,
bhikkhu buddhassa sāvako;
Sakkāraṃ nābhinandeyya,
vivekamanubrūhaye.
Bālavaggo pañcamo.
Paṇḍitavagga
Rādhattheravatthu
Nidhīnaṃva pavattāraṃ,
yaṃ passe vajjadassinaṃ;
Niggayhavādiṃ medhāviṃ,
tādisaṃ paṇḍitaṃ bhaje;
Tādisaṃ bhajamānassa,
seyyo hoti na pāpiyo.
Assajipunabbasukavatthu
Ovadeyyānusāseyya,
asabbhā ca nivāraye;
Satañhi so piyo hoti,
asataṃ hoti appiyo.
Channattheravatthu
Na bhaje pāpake mitte,
na bhaje purisādhame;
Bhajetha mitte kalyāṇe,
bhajetha purisuttame.
Mahākappinattheravatthu
Dhammapīti sukhaṃ seti,
vippasannena cetasā;
Ariyappavedite dhamme,
sadā ramati paṇḍito.
Paṇḍitasāmaṇeravatthu
Udakañhi nayanti nettikā,
Usukārā namayanti tejanaṃ;
Dāruṃ namayanti tacchakā,
Attānaṃ damayanti paṇḍitā.
Lakuṇḍakabhaddiyattheravatthu
Selo yathā ekaghano,
vātena na samīrati;
Evaṃ nindāpasaṃsāsu,
na samiñjanti paṇḍitā.
Kāṇamātāvatthu
Yathāpi rahado gambhīro,
vippasanno anāvilo;
Evaṃ dhammāni sutvāna,
vippasīdanti paṇḍitā.
Pañcasatabhikkhuvatthu
Sabbattha ve sappurisā cajanti,
Na kāmakāmā lapayanti santo;
Sukhena phuṭṭhā atha vā dukhena,
Na uccāvacaṃ paṇḍitā dassayanti.
Dhammikattheravatthu
Na attahetu na parassa hetu,
Na puttamicche na dhanaṃ na raṭṭhaṃ;
Na iccheyya adhammena samiddhimattano,
Sa sīlavā paññavā dhammiko siyā.
Dhammassavanattheravatthu
Appakā te manussesu,
ye janā pāragāmino;
Athāyaṃ itarā pajā,
tīramevānudhāvati.Ye ca kho sammadakkhāte,
dhamme dhammānuvattino;
Te janā pāramessanti,
maccudheyyaṃ suduttaraṃ.
Pañcasataāgantukabhikkhuvatthu
Kaṇhaṃ dhammaṃ vippahāya,
Sukkaṃ bhāvetha paṇḍito;
Okā anokamāgamma,
Viveke yattha dūramaṃ.Tatrābhiratimiccheyya,
hitvā kāme akiñcano;
Pariyodapeyya attānaṃ,
cittaklesehi paṇḍito.Yesaṃ sambodhiyaṅgesu,
sammā cittaṃ subhāvitaṃ;
Ādānapaṭinissagge,
anupādāya ye ratā;
Khīṇāsavā jutimanto,
te loke parinibbutā.
Paṇḍitavaggo chaṭṭho.
Arahantavagga
Jīvakapañhavatthu
Gataddhino visokassa,
vippamuttassa sabbadhi;
Sabbaganthappahīnassa,
pariḷāho na vijjati.
Mahākassapattheravatthu
Uyyuñjanti satīmanto,
na nikete ramanti te;
Haṃsāva pallalaṃ hitvā,
okamokaṃ jahanti te.
Belaṭṭhasīsattheravatthu
Yesaṃ sannicayo natthi,
ye pariññātabhojanā;
Suññato animitto ca,
vimokkho yesaṃ gocaro;
Ākāseva sakuntānaṃ,
gati tesaṃ durannayā.
Anuruddhattheravatthu
Yassāsavā parikkhīṇā,
āhāre ca anissito;
Suññato animitto ca,
vimokkho yassa gocaro;
Ākāseva sakuntānaṃ,
padaṃ tassa durannayaṃ.
Mahākaccāyanattheravatthu
Yassindriyāni samathaṅgatāni,
Assā yathā sārathinā sudantā;
Pahīnamānassa anāsavassa,
Devāpi tassa pihayanti tādino.
Sāriputtattheravatthu
Pathavisamo no virujjhati,
Indakhilupamo tādi subbato;
Rahadova apetakaddamo,
Saṃsārā na bhavanti tādino.
Kosambivāsitissattherasāmaṇeravatthu
Santaṃ tassa manaṃ hoti,
santā vācā ca kamma ca;
Sammadaññāvimuttassa,
upasantassa tādino.
Sāriputtattheravatthu
Assaddho akataññū ca,
sandhicchedo ca yo naro;
Hatāvakāso vantāso,
sa ve uttamaporiso.
Khadiravaniyarevatattheravatthu
Gāme vā yadi vāraññe,
Ninne vā yadi vā thale;
Yattha arahanto viharanti,
Taṃ bhūmirāmaṇeyyakaṃ.
Aññataraitthivatthu
Ramaṇīyāni araññāni,
yattha na ramatī jano;
Vītarāgā ramissanti,
na te kāmagavesino.
Arahantavaggo sattamo.
Sahassavagga
Tambadāṭhikacoraghātakavatthu
Sahassamapi ce vācā,
anatthapadasaṃhitā;
Ekaṃ atthapadaṃ seyyo,
yaṃ sutvā upasammati.
Bāhiyadārucīriyattheravatthu
Sahassamapi ce gāthā,
anatthapadasaṃhitā;
Ekaṃ gāthāpadaṃ seyyo,
yaṃ sutvā upasammati.
Kuṇḍalakesitherīvatthu
Yo ca gāthā sataṃ bhāse,
anatthapadasaṃhitā;
Ekaṃ dhammapadaṃ seyyo,
yaṃ sutvā upasammati.Yo sahassaṃ sahassena,
saṅgāme mānuse jine;
Ekañca jeyyamattānaṃ,
sa ve saṅgāmajuttamo.
Anatthapucchakabrāhmaṇavatthu
Attā have jitaṃ seyyo,
yā cāyaṃ itarā pajā;
Attadantassa posassa,
niccaṃ saññatacārino.Neva devo na gandhabbo,
na māro saha brahmunā;
Jitaṃ apajitaṃ kayirā,
tathārūpassa jantuno.
Sāriputtattherassa mātulabrāhmaṇavatthu
Māse māse sahassena,
yo yajetha sataṃ samaṃ;
Ekañca bhāvitattānaṃ,
muhuttamapi pūjaye;
Sāyeva pūjanā seyyo,
yañce vassasataṃ hutaṃ.
Sāriputtattherassa bhāgineyyavatthu
Yo ca vassasataṃ jantu,
aggiṃ paricare vane;
Ekañca bhāvitattānaṃ,
muhuttamapi pūjaye;
Sāyeva pūjanā seyyo,
yañce vassasataṃ hutaṃ.
Sāriputtatherassa sahāyakabrāhmaṇavatthu
Yaṃ kiñci yiṭṭhaṃ va hutaṃ va loke,
Saṃvaccharaṃ yajetha puññapekkho;
Sabbampi taṃ na catubhāgameti,
Abhivādanā ujjugatesu seyyo.
Āyuvaḍḍhanakumāravatthu
Abhivādanasīlissa,
niccaṃ vuḍḍhāpacāyino;
Cattāro dhammā vaḍḍhanti,
āyu vaṇṇo sukhaṃ balaṃ.
Saṅkiccasāmaṇeravatthu
Yo ca vassasataṃ jīve,
dussīlo asamāhito;
Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo,
sīlavantassa jhāyino.
Khāṇukoṇḍaññattheravatthu
Yo ca vassasataṃ jīve,
duppañño asamāhito;
Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo,
paññavantassa jhāyino.
Sabbadāsattheravatthu
Yo ca vassasataṃ jīve,
kusīto hīnavīriyo;
Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo,
vīriyamārabhato daḷhaṃ.
Paṭācārātherīvatthu
Yo ca vassasataṃ jīve,
apassaṃ udayabbayaṃ;
Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo,
passato udayabbayaṃ.
Kisāgotamīvatthu
Yo ca vassasataṃ jīve,
apassaṃ amataṃ padaṃ;
Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo,
passato amataṃ padaṃ.
Bahuputtikattherīvatthu
Yo ca vassasataṃ jīve,
apassaṃ dhammamuttamaṃ;
Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo,
passato dhammamuttamaṃ.
Sahassavaggo aṭṭhamo.
Pāpavagga
Cūḷekasāṭakabrāhmaṇavatthu
Abhittharetha kalyāṇe,
pāpā cittaṃ nivāraye;
Dandhañhi karoto puññaṃ,
pāpasmiṃ ramatī mano.
Seyyasakattheravatthu
Pāpañce puriso kayirā,
Na naṃ kayirā punappunaṃ;
Na tamhi chandaṃ kayirātha,
Dukkho pāpassa uccayo.
Lājadevadhītāvatthu
Puññañce puriso kayirā,
kayirā naṃ punappunaṃ;
Tamhi chandaṃ kayirātha,
sukho puññassa uccayo.
Anāthapiṇḍikaseṭṭhivatthu
Pāpopi passati bhadraṃ,
Yāva pāpaṃ na paccati;
Yadā ca paccati pāpaṃ,
Atha pāpo pāpāni passati.Bhadropi passati pāpaṃ,
Yāva bhadraṃ na paccati;
Yadā ca paccati bhadraṃ,
Atha bhadro bhadrāni passati.
Asaññataparikkhāravatthu
Māvamaññetha pāpassa,
na mantaṃ āgamissati;
Udabindunipātena,
udakumbhopi pūrati;
Bālo pūrati pāpassa,
thokaṃ thokampi ācinaṃ.
Biḷālapādakaseṭṭhivatthu
Māvamaññetha puññassa,
na mandaṃ āgamissati;
Udabindunipātena,
udakumbhopi pūrati;
Dhīro pūrati puññassa,
thokaṃ thokampi ācinaṃ.
Mahādhanavāṇijavatthu
Vāṇijova bhayaṃ maggaṃ,
appasattho mahaddhano;
Visaṃ jīvitukāmova,
pāpāni parivajjaye.
Kukkuṭamittanesādavatthu
Pāṇimhi ce vaṇo nāssa,
hareyya pāṇinā visaṃ;
Nābbaṇaṃ visamanveti,
natthi pāpaṃ akubbato.
Kokasunakhaluddakavatthu
Yo appaduṭṭhassa narassa dussati,
Suddhassa posassa anaṅgaṇassa;
Tameva bālaṃ pacceti pāpaṃ,
Sukhumo rajo paṭivātaṃva khitto.
Maṇikārakulūpakatissattheravatthu
Gabbhameke uppajjanti,
nirayaṃ pāpakammino;
Saggaṃ sugatino yanti,
parinibbanti anāsavā.
Tayojanavatthu
Na antalikkhe na samuddamajjhe,
Na pabbatānaṃ vivaraṃ pavissa;
Na vijjatī so jagatippadeso,
Yatthaṭṭhito mucceyya pāpakammā.
Suppabuddhasakyavatthu
Na antalikkhe na samuddamajjhe,
Na pabbatānaṃ vivaraṃ pavissa;
Na vijjatī so jagatippadeso,
Yatthaṭṭhitaṃ nappasaheyya maccu.
Pāpavaggo navamo.
Daṇḍavagga
Chabbaggiyabhikkhuvatthu
Sabbe tasanti daṇḍassa,
sabbe bhāyanti maccuno;
Attānaṃ upamaṃ katvā,
na haneyya na ghātaye.
Chabbaggiyavatthu
Sabbe tasanti daṇḍassa,
sabbesaṃ jīvitaṃ piyaṃ;
Attānaṃ upamaṃ katvā,
na haneyya na ghātaye.
Sambahulakumārakavatthu
Sukhakāmāni bhūtāni,
yo daṇḍena vihiṃsati;
Attano sukhamesāno,
pecca so na labhate sukhaṃ.Sukhakāmāni bhūtāni,
yo daṇḍena na hiṃsati;
Attano sukhamesāno,
pecca so labhate sukhaṃ.
Koṇḍadhānattheravatthu
Māvoca pharusaṃ kañci,
vuttā paṭivadeyyu taṃ;
Dukkhā hi sārambhakathā,
paṭidaṇḍā phuseyyu taṃ.Sace neresi attānaṃ,
kaṃso upahato yathā;
Esa pattosi nibbānaṃ,
sārambho te na vijjati.
Uposathikaitthīnaṃvatthu
Yathā daṇḍena gopālo,
gāvo pājeti gocaraṃ;
Evaṃ jarā ca maccu ca,
āyuṃ pājenti pāṇinaṃ.
Ajagarapetavatthu
Atha pāpāni kammāni,
karaṃ bālo na bujjhati;
Sehi kammehi dummedho,
aggidaḍḍhova tappati.
Mahāmoggallānattheravatthu
Yo daṇḍena adaṇḍesu,
appaduṭṭhesu dussati;
Dasannamaññataraṃ ṭhānaṃ,
khippameva nigacchati.Vedanaṃ pharusaṃ jāniṃ,
sarīrassa va bhedanaṃ;
Garukaṃ vāpi ābādhaṃ,
cittakkhepaṃ va pāpuṇe.Rājato vā upasaggaṃ,
Abbhakkhānaṃ va dāruṇaṃ;
Parikkhayaṃ va ñātīnaṃ,
Bhogānaṃ va pabhaṅguraṃ.Atha vāssa agārāni,
aggi ḍahati pāvako;
Kāyassa bhedā duppañño,
nirayaṃ sopapajjati.
Bahubhaṇḍikabhikkhuvatthu
Na naggacariyā na jaṭā na paṅkā,
Nānāsakā thaṇḍilasāyikā vā;
Rajojallaṃ ukkuṭikappadhānaṃ,
Sodhenti maccaṃ avitiṇṇakaṅkhaṃ.
Santatimahāmattavatthu
Alaṅkato cepi samaṃ careyya,
Santo danto niyato brahmacārī;
Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ,
So brāhmaṇo so samaṇo sa bhikkhu.
Pilotikatissattheravatthu
Hirīnisedho puriso,
koci lokasmi vijjati;
Yo niddaṃ apabodheti,
asso bhadro kasāmiva.Asso yathā bhadro kasāniviṭṭho,
Ātāpino saṃvegino bhavātha;
Saddhāya sīlena ca vīriyena ca,
Samādhinā dhammavinicchayena ca;
Sampannavijjācaraṇā patissatā,
Jahissatha dukkhamidaṃ anappakaṃ.
Sukhasāmaṇeravatthu
Udakañhi nayanti nettikā,
Usukārā namayanti tejanaṃ;
Dāruṃ namayanti tacchakā,
Attānaṃ damayanti subbatā.
Daṇḍavaggo dasamo.
Jarāvagga
Visākhāyasahāyikānaṃvatthu
Ko nu hāso kimānando,
niccaṃ pajjalite sati;
Andhakārena onaddhā,
padīpaṃ na gavesatha.
Sirimāvatthu
Passa cittakataṃ bimbaṃ,
arukāyaṃ samussitaṃ;
Āturaṃ bahusaṅkappaṃ,
yassa natthi dhuvaṃ ṭhiti.
Uttarātherīvatthu
Parijiṇṇamidaṃ rūpaṃ,
roganīḷaṃ pabhaṅguraṃ;
Bhijjati pūtisandeho,
maraṇantañhi jīvitaṃ.
Sambahulaadhimānikabhikkhuvatthu
Yānimāni apatthāni,
alābūneva sārade;
Kāpotakāni aṭṭhīni,
tāni disvāna kā rati.
Janapadakalyāṇīrūpanandātherīvatthu
Aṭṭhīnaṃ nagaraṃ kataṃ,
maṃsalohitalepanaṃ;
Yattha jarā ca maccu ca,
māno makkho ca ohito.
Mallikādevīvatthu
Jīranti ve rājarathā sucittā,
Atho sarīrampi jaraṃ upeti;
Satañca dhammo na jaraṃ upeti,
Santo have sabbhi pavedayanti.
Lāḷudāyītheravatthu
Appassutāyaṃ puriso,
balībaddhova jīrati;
Maṃsāni tassa vaḍḍhanti,
paññā tassa na vaḍḍhati.
Udānavatthu
Anekajātisaṃsāraṃ,
sandhāvissaṃ anibbisaṃ;
Gahakāraṃ gavesanto,
dukkhā jāti punappunaṃ.Gahakāraka diṭṭhosi,
puna gehaṃ na kāhasi;
Sabbā te phāsukā bhaggā,
gahakūṭaṃ visaṅkhataṃ;
Visaṅkhāragataṃ cittaṃ,
taṇhānaṃ khayamajjhagā.
Mahādhanaseṭṭhiputtavatthu
Acaritvā brahmacariyaṃ,
aladdhā yobbane dhanaṃ;
Jiṇṇakoñcāva jhāyanti,
khīṇamaccheva pallale.Acaritvā brahmacariyaṃ,
aladdhā yobbane dhanaṃ;
Senti cāpātikhīṇāva,
purāṇāni anutthunaṃ.
Jarāvaggo ekādasamo.
Attavagga
Bodhirājakumāravatthu
Attānañce piyaṃ jaññā,
rakkheyya naṃ surakkhitaṃ;
Tiṇṇaṃ aññataraṃ yāmaṃ,
paṭijaggeyya paṇḍito.
Upanandasakyaputtattheravatthu
Attānameva paṭhamaṃ,
patirūpe nivesaye;
Athaññamanusāseyya,
na kilisseyya paṇḍito.
Padhānikatissattheravatthu
Attānañce tathā kayirā,
yathāññamanusāsati;
Sudanto vata dametha,
attā hi kira duddamo.
Kumārakassapamātuttherivatthu
Attā hi attano nātho,
ko hi nātho paro siyā;
Attanā hi sudantena,
nāthaṃ labhati dullabhaṃ.
Mahākālaupāsakavatthu
Attanā hi kataṃ pāpaṃ,
Attajaṃ attasambhavaṃ;
Abhimatthati dummedhaṃ,
Vajiraṃvasmamayaṃ maṇiṃ.
Devadattavatthu
Yassa accantadussilyaṃ,
māluvā sālamivotthataṃ;
Karoti so tathattānaṃ,
yathā naṃ icchatī diso.
Saṅghabhedaparisakkanavatthu
Sukarāni asādhūni,
attano ahitāni ca;
Yaṃ ve hitañca sādhuñca,
taṃ ve paramadukkaraṃ.
Kālattheravatthu
Yo sāsanaṃ arahataṃ,
ariyānaṃ dhammajīvinaṃ;
Paṭikkosati dummedho,
diṭṭhiṃ nissāya pāpikaṃ;
Phalāni kaṭṭhakasseva,
attaghātāya phallati.
Cūḷakālaupāsakavatthu
Attanā hi kataṃ pāpaṃ,
attanā saṅkilissati;
Attanā akataṃ pāpaṃ,
attanāva visujjhati;
Suddhī asuddhi paccattaṃ,
nāñño aññaṃ visodhaye.
Attadatthattheravatthu
Attadatthaṃ paratthena,
bahunāpi na hāpaye;
Attadatthamabhiññāya,
sadatthapasuto siyā.
Attavaggo dvādasamo.
Lokavagga
Daharabhikkhuvatthu
Hīnaṃ dhammaṃ na seveyya,
pamādena na saṃvase;
Micchādiṭṭhiṃ na seveyya,
na siyā lokavaḍḍhano.
Suddhodanavatthu
Uttiṭṭhe nappamajjeyya,
dhammaṃ sucaritaṃ care;
Dhammacārī sukhaṃ seti,
asmiṃ loke paramhi ca.Dhammaṃ care sucaritaṃ,
na naṃ duccaritaṃ care;
Dhammacārī sukhaṃ seti,
asmiṃ loke paramhi ca.
Pañcasatavipassakabhikkhuvatthu
Yathā pubbuḷakaṃ passe,
yathā passe marīcikaṃ;
Evaṃ lokaṃ avekkhantaṃ,
maccurājā na passati.
Abhayarājakumāravatthu
Etha passathimaṃ lokaṃ,
cittaṃ rājarathūpamaṃ;
Yattha bālā visīdanti,
natthi saṅgo vijānataṃ.
Sammajjanattheravatthu
Yo ca pubbe pamajjitvā,
pacchā so nappamajjati;
Somaṃ lokaṃ pabhāseti,
abbhā muttova candimā.
Aṅgulimālattheravatthu
Yassa pāpaṃ kataṃ kammaṃ,
kusalena pidhīyati;
Somaṃ lokaṃ pabhāseti,
abbhā muttova candimā.
Pesakāradhītāvatthu
Andhabhūto ayaṃ loko,
tanukettha vipassati;
Sakuṇo jālamuttova,
appo saggāya gacchati.
Tiṃsabhikkhuvatthu
Haṃsādiccapathe yanti,
ākāse yanti iddhiyā;
Nīyanti dhīrā lokamhā,
jetvā māraṃ savāhiniṃ.
Ciñcamāṇavikāvatthu
Ekaṃ dhammaṃ atītassa,
musāvādissa jantuno;
Vitiṇṇaparalokassa,
natthi pāpaṃ akāriyaṃ.
Asadisadānavatthu
Na ve kadariyā devalokaṃ vajanti,
Bālā have nappasaṃsanti dānaṃ;
Dhīro ca dānaṃ anumodamāno,
Teneva so hoti sukhī parattha.
Anāthapiṇḍikaputtakālavatthu
Pathabyā ekarajjena,
saggassa gamanena vā;
Sabbalokādhipaccena,
sotāpattiphalaṃ varaṃ.
Lokavaggo terasamo.
Buddhavagga
Māradhītaravatthu
Yassa jitaṃ nāvajīyati,
Jitaṃ yassa noyāti koci loke;
Taṃ buddhamanantagocaraṃ,
Apadaṃ kena padena nessatha.Yassa jālinī visattikā,
Taṇhā natthi kuhiñci netave;
Taṃ buddhamanantagocaraṃ,
Apadaṃ kena padena nessatha.
Devorohaṇavatthu
Ye jhānapasutā dhīrā,
nekkhammūpasame ratā;
Devāpi tesaṃ pihayanti,
sambuddhānaṃ satīmataṃ.
Erakapattanāgarājavatthu
Kiccho manussapaṭilābho,
kicchaṃ maccāna jīvitaṃ;
Kicchaṃ saddhammassavanaṃ,
kiccho buddhānamuppādo.
Ānandattherapañhavatthu
Sabbapāpassa akaraṇaṃ,
kusalassa upasampadā;
Sacittapariyodapanaṃ,
etaṃ buddhāna sāsanaṃ.Khantī paramaṃ tapo titikkhā,
Nibbānaṃ paramaṃ vadanti buddhā;
Na hi pabbajito parūpaghātī,
Na samaṇo hoti paraṃ viheṭhayanto.Anūpavādo anūpaghāto,
Pātimokkhe ca saṃvaro;
Mattaññutā ca bhattasmiṃ,
Pantañca sayanāsanaṃ;
Adhicitte ca āyogo,
Etaṃ buddhāna sāsanaṃ.
Anabhiratabhikkhuvatthu
Na kahāpaṇavassena,
titti kāmesu vijjati;
Appassādā dukhā kāmā,
iti viññāya paṇḍito.Api dibbesu kāmesu,
ratiṃ so nādhigacchati;
Taṇhakkhayarato hoti,
sammāsambuddhasāvako.
Aggidattabrāhmaṇavatthu
Bahuṃ ve saraṇaṃ yanti,
pabbatāni vanāni ca;
Ārāmarukkhacetyāni,
manussā bhayatajjitā.Netaṃ kho saraṇaṃ khemaṃ,
netaṃ saraṇamuttamaṃ;
Netaṃ saraṇamāgamma,
sabbadukkhā pamuccati.Yo ca buddhañca dhammañca,
saṅghañca saraṇaṃ gato;
Cattāri ariyasaccāni,
sammappaññāya passati.Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ,
dukkhassa ca atikkamaṃ;
Ariyaṃ caṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ,
dukkhūpasamagāminaṃ.Etaṃ kho saraṇaṃ khemaṃ,
etaṃ saraṇamuttamaṃ;
Etaṃ saraṇamāgamma,
sabbadukkhā pamuccati.
Ānandattherapañhavatthu
Dullabho purisājañño,
na so sabbattha jāyati;
Yattha so jāyati dhīro,
taṃ kulaṃ sukhamedhati.
Sambahulabhikkhuvatthu
Sukho buddhānamuppādo,
sukhā saddhammadesanā;
Sukhā saṅghassa sāmaggī,
samaggānaṃ tapo sukho.
Kassapadasabalassasuvaṇṇacetiyavatthu
Pūjārahe pūjayato,
buddhe yadi va sāvake;
Papañcasamatikkante,
tiṇṇasokapariddave.Te tādise pūjayato,
nibbute akutobhaye;
Na sakkā puññaṃ saṅkhātuṃ,
imettamapi kenaci.
Buddhavaggo cuddasamo.
Paṭhamabhāṇavāraṃ.
Sukhavagga
Ñātikalahavūpasamanavatthu
Susukhaṃ vata jīvāma,
verinesu averino;
Verinesu manussesu,
viharāma averino.Susukhaṃ vata jīvāma,
āturesu anāturā;
Āturesu manussesu,
viharāma anāturā.Susukhaṃ vata jīvāma,
ussukesu anussukā;
Ussukesu manussesu,
viharāma anussukā.
Māravatthu
Susukhaṃ vata jīvāma,
yesaṃ no natthi kiñcanaṃ;
Pītibhakkhā bhavissāma,
devā ābhassarā yathā.
Kosalaraññoparājayavatthu
Jayaṃ veraṃ pasavati,
dukkhaṃ seti parājito;
Upasanto sukhaṃ seti,
hitvā jayaparājayaṃ.
Aññatarakuladārikāvatthu
Natthi rāgasamo aggi,
Natthi dosasamo kali;
Natthi khandhasamā dukkhā,
Natthi santiparaṃ sukhaṃ.
Ekaupāsakavatthu
Jighacchāparamā rogā,
saṅkhāraparamā dukhā;
Etaṃ ñatvā yathābhūtaṃ,
nibbānaṃ paramaṃ sukhaṃ.
Pasenadikosalavatthu
Ārogyaparamā lābhā,
Santuṭṭhiparamaṃ dhanaṃ;
Vissāsaparamā ñāti,
Nibbānaṃ paramaṃ sukhaṃ.
Tissattheravatthu
Pavivekarasaṃ pitvā,
rasaṃ upasamassa ca;
Niddaro hoti nippāpo,
dhammapītirasaṃ pivaṃ.
Sakkavatthu
Sāhu dassanamariyānaṃ,
sannivāso sadā sukho;
Adassanena bālānaṃ,
niccameva sukhī siyā.Bālasaṅgatacārī hi,
dīghamaddhāna socati;
Dukkho bālehi saṃvāso,
amitteneva sabbadā;
Dhīro ca sukhasaṃvāso,
ñātīnaṃva samāgamo.
Tasmā hi—
Dhīrañca paññañca bahussutañca,
Dhorayhasīlaṃ vatavantamariyaṃ;
Taṃ tādisaṃ sappurisaṃ sumedhaṃ,
Bhajetha nakkhattapathaṃva candimā.
Sukhavaggo pannarasamo.
Piyavagga
Tayojanapabbajitavatthu
Ayoge yuñjamattānaṃ,
yogasmiñca ayojayaṃ;
Atthaṃ hitvā piyaggāhī,
pihetattānuyoginaṃ.Mā piyehi samāgañchi,
appiyehi kudācanaṃ;
Piyānaṃ adassanaṃ dukkhaṃ,
appiyānañca dassanaṃ.Tasmā piyaṃ na kayirātha,
piyāpāyo hi pāpako;
Ganthā tesaṃ na vijjanti,
yesaṃ natthi piyāppiyaṃ.
Aññatarakuṭumbikavatthu
Piyato jāyatī soko,
piyato jāyatī bhayaṃ;
Piyato vippamuttassa,
natthi soko kuto bhayaṃ.
Visākhāvatthu
Pemato jāyatī soko,
pemato jāyatī bhayaṃ;
Pemato vippamuttassa,
natthi soko kuto bhayaṃ.
Licchavīvatthu
Ratiyā jāyatī soko,
ratiyā jāyatī bhayaṃ;
Ratiyā vippamuttassa,
natthi soko kuto bhayaṃ.
Anitthigandhakumāravatthu
Kāmato jāyatī soko,
kāmato jāyatī bhayaṃ;
Kāmato vippamuttassa,
natthi soko kuto bhayaṃ.
Aññatarabrāhmaṇavatthu
Taṇhāya jāyatī soko,
taṇhāya jāyatī bhayaṃ;
Taṇhāya vippamuttassa,
natthi soko kuto bhayaṃ.
Pañcasatadārakavatthu
Sīladassanasampannaṃ,
dhammaṭṭhaṃ saccavedinaṃ;
Attano kamma kubbānaṃ,
taṃ jano kurute piyaṃ.
Ekaanāgāmittheravatthu
Chandajāto anakkhāte,
Manasā ca phuṭo siyā;
Kāmesu ca appaṭibaddhacitto,
Uddhaṃsototi vuccati.
Nandiyavatthu
Cirappavāsiṃ purisaṃ,
dūrato sotthimāgataṃ;
Ñātimittā suhajjā ca,
abhinandanti āgataṃ.Tatheva katapuññampi,
asmā lokā paraṃ gataṃ;
Puññāni paṭigaṇhanti,
piyaṃ ñātīva āgataṃ.
Piyavaggo soḷasamo.
Kodhavagga
Rohinīkhattiyakaññāvatthu
Kodhaṃ jahe vippajaheyya mānaṃ,
Saṃyojanaṃ sabbamatikkameyya;
Taṃ nāmarūpasmimasajjamānaṃ,
Akiñcanaṃ nānupatanti dukkhā.
Aññatarabhikkhuvatthu
Yo ve uppatitaṃ kodhaṃ,
rathaṃ bhantaṃva vāraye;
Tamahaṃ sārathiṃ brūmi,
rasmiggāho itaro jano.
Uttarāupāsikavatthu
Akkodhena jine kodhaṃ,
asādhuṃ sādhunā jine;
Jine kadariyaṃ dānena,
saccenālikavādinaṃ.
Mahāmoggallānapañhavatthu
Saccaṃ bhaṇe na kujjheyya,
dajjā appampi yācito;
Etehi tīhi ṭhānehi,
gacche devāna santike.
Buddhapitubrāhmaṇavatthu
Ahiṃsakā ye munayo,
niccaṃ kāyena saṃvutā;
Te yanti accutaṃ ṭhānaṃ,
yattha gantvā na socare.
Puṇṇadāsīvatthu
Sadā jāgaramānānaṃ,
ahorattānusikkhinaṃ;
Nibbānaṃ adhimuttānaṃ,
atthaṃ gacchanti āsavā.
Atulaupāsakavatthu
Porāṇametaṃ atula,
netaṃ ajjatanāmiva;
Nindanti tuṇhimāsīnaṃ,
nindanti bahubhāṇinaṃ;
Mitabhāṇimpi nindanti,
natthi loke anindito.Na cāhu na ca bhavissati,
na cetarahi vijjati;
Ekantaṃ nindito poso,
ekantaṃ vā pasaṃsito.Yañce viññū pasaṃsanti,
anuvicca suve suve;
Acchiddavuttiṃ medhāviṃ,
paññāsīlasamāhitaṃ.Nikkhaṃ jambonadasseva,
ko taṃ ninditumarahati;
Devāpi naṃ pasaṃsanti,
brahmunāpi pasaṃsito.
Chabbaggiyavatthu
Kāyappakopaṃ rakkheyya,
kāyena saṃvuto siyā;
Kāyaduccaritaṃ hitvā,
kāyena sucaritaṃ care.Vacīpakopaṃ rakkheyya,
vācāya saṃvuto siyā;
Vacīduccaritaṃ hitvā,
vācāya sucaritaṃ care.Manopakopaṃ rakkheyya,
manasā saṃvuto siyā;
Manoduccaritaṃ hitvā,
manasā sucaritaṃ care.Kāyena saṃvutā dhīrā,
atho vācāya saṃvutā;
Manasā saṃvutā dhīrā,
te ve suparisaṃvutā.
Kodhavaggo sattarasamo.
Malavagga
Goghātakaputtavatthu
Paṇḍupalāsova dānisi,
Yamapurisāpi ca te upaṭṭhitā;
Uyyogamukhe ca tiṭṭhasi,
Pātheyyampi ca te na vijjati.So karohi dīpamattano,
Khippaṃ vāyama paṇḍito bhava;
Niddhantamalo anaṅgaṇo,
Dibbaṃ ariyabhūmiṃ upehisi.Upanītavayo ca dānisi,
Sampayātosi yamassa santikaṃ;
Vāso te natthi antarā,
Pātheyyampi ca te na vijjati.So karohi dīpamattano,
Khippaṃ vāyama paṇḍito bhava;
Niddhantamalo anaṅgaṇo,
Na punaṃ jātijaraṃ upehisi.
Aññatarabrāhmaṇavatthu
Anupubbena medhāvī,
thokaṃ thokaṃ khaṇe khaṇe;
Kammāro rajatasseva,
niddhame malamattano.
Tissattheravatthu
Ayasāva malaṃ samuṭṭhitaṃ,
Tatuṭṭhāya tameva khādati;
Evaṃ atidhonacārinaṃ,
Sāni kammāni nayanti duggatiṃ.
Lāḷudāyīvatthu
Asajjhāyamalā mantā,
anuṭṭhānamalā gharā;
Malaṃ vaṇṇassa kosajjaṃ,
pamādo rakkhato malaṃ.
Aññatarakulaputtavatthu
Malitthiyā duccaritaṃ,
maccheraṃ dadato malaṃ;
Malā ve pāpakā dhammā,
asmiṃ loke paramhi ca.Tato malā malataraṃ,
avijjā paramaṃ malaṃ;
Etaṃ malaṃ pahantvāna,
nimmalā hotha bhikkhavo.
Cūḷasāribhikkhuvatthu
Sujīvaṃ ahirikena,
kākasūrena dhaṃsinā;
Pakkhandinā pagabbhena,
saṅkiliṭṭhena jīvitaṃ.Hirīmatā ca dujjīvaṃ,
niccaṃ sucigavesinā;
Alīnenāppagabbhena,
suddhājīvena passatā.
Pañcaupāsakavatthu
Yo pāṇamatipāteti,
musāvādañca bhāsati;
Loke adinnamādiyati,
paradārañca gacchati.Surāmerayapānañca,
yo naro anuyuñjati;
Idheva meso lokasmiṃ,
mūlaṃ khaṇati attano.Evaṃ bho purisa jānāhi,
pāpadhammā asaññatā;
Mā taṃ lobho adhammo ca,
ciraṃ dukkhāya randhayuṃ.
Tissadaharavatthu
Dadāti ve yathāsaddhaṃ,
yathāpasādanaṃ jano;
Tattha yo ca maṅku bhavati,
paresaṃ pānabhojane;
Na so divā vā rattiṃ vā,
samādhimadhigacchati.Yassa cetaṃ samucchinnaṃ,
mūlaghaccaṃ samūhataṃ;
Sa ve divā vā rattiṃ vā,
samādhimadhigacchati.
Pañcaupāsakavatthu
Natthi rāgasamo aggi,
natthi dosasamo gaho;
Natthi mohasamaṃ jālaṃ,
natthi taṇhāsamā nadī.
Meṇḍakaseṭṭhivatthu
Sudassaṃ vajjamaññesaṃ,
attano pana duddasaṃ;
Paresaṃ hi so vajjāni,
opunāti yathā bhusaṃ;
Attano pana chādeti,
kaliṃva kitavā saṭho.
Ujjhānasaññittheravatthu
Paravajjānupassissa,
niccaṃ ujjhānasaññino;
Āsavā tassa vaḍḍhanti,
ārā so āsavakkhayā.
Subhaddaparibbājakavatthu
Ākāseva padaṃ natthi,
samaṇo natthi bāhire;
Papañcābhiratā pajā,
nippapañcā tathāgatā.Ākāseva padaṃ natthi,
samaṇo natthi bāhire;
Saṅkhārā sassatā natthi,
natthi buddhānamiñjitaṃ.
Malavaggo aṭṭhārasamo.
Dhammaṭṭhavagga
Vinicchayamahāmattavatthu
Na tena hoti dhammaṭṭho,
yenatthaṃ sāhasā naye;
Yo ca atthaṃ anatthañca,
ubho niccheyya paṇḍito.Asāhasena dhammena,
samena nayatī pare;
Dhammassa gutto medhāvī,
“ dhammaṭṭho”ti pavuccati.
Chabbaggiyavatthu
Na tena paṇḍito hoti,
yāvatā bahu bhāsati;
Khemī averī abhayo,
“ paṇḍito”ti pavuccati.
Ekudānakhīṇāsavavatthu
Na tāvatā dhammadharo,
yāvatā bahu bhāsati;
Yo ca appampi sutvāna,
dhammaṃ kāyena passati;
Sa ve dhammadharo hoti,
yo dhammaṃ nappamajjati.
Lakuṇḍakabhaddiyattheravatthu
Na tena thero so hoti,
yenassa palitaṃ siro;
Paripakko vayo tassa,
“ moghajiṇṇo”ti vuccati.Yamhi saccañca dhammo ca,
ahiṃsā saṃyamo damo;
Sa ve vantamalo dhīro,
“ thero” iti pavuccati.
Sambahulabhikkhuvatthu
Na vākkaraṇamattena,
vaṇṇapokkharatāya vā;
Sādhurūpo naro hoti,
issukī maccharī saṭho.Yassa cetaṃ samucchinnaṃ,
mūlaghaccaṃ samūhataṃ;
Sa vantadoso medhāvī,
“ sādhurūpo”ti vuccati.
Hatthakavatthu
Na muṇḍakena samaṇo,
abbato alikaṃ bhaṇaṃ;
Icchālobhasamāpanno,
samaṇo kiṃ bhavissati.Yo ca sameti pāpāni,
aṇuṃthūlāni sabbaso;
Samitattā hi pāpānaṃ,
“ samaṇo”ti pavuccati.
Aññatarabrāhmaṇavatthu
Na tena bhikkhu so hoti,
yāvatā bhikkhate pare;
Vissaṃ dhammaṃ samādāya,
bhikkhu hoti na tāvatā.Yodha puññañca pāpañca,
bāhetvā brahmacariyavā;
Saṅkhāya loke carati,
sa ve “bhikkhū”ti vuccati.
Titthiyavatthu
Na monena munī hoti,
mūḷharūpo aviddasu;
Yo ca tulaṃva paggayha,
varamādāya paṇḍito.Pāpāni parivajjeti,
sa munī tena so muni;
Yo munāti ubho loke,
“ muni” tena pavuccati.
Bālisikavatthu
Na tena ariyo hoti,
yena pāṇāni hiṃsati;
Ahiṃsā sabbapāṇānaṃ,
“ ariyo”ti pavuccati.
Sambahulasīlādisampannabhikkhuvatthu
Na sīlabbatamattena,
bāhusaccena vā pana;
Atha vā samādhilābhena,
vivittasayanena vā.Phusāmi nekkhammasukhaṃ,
aputhujjanasevitaṃ;
Bhikkhu vissāsamāpādi,
appatto āsavakkhayaṃ.
Dhammaṭṭhavaggo ekūnavīsatimo.
Maggavagga
Pañcasatabhikkhuvatthu
Maggānaṭṭhaṅgiko seṭṭho,
saccānaṃ caturo padā;
Virāgo seṭṭho dhammānaṃ,
dvipadānañca cakkhumā.Eseva maggo natthañño,
Dassanassa visuddhiyā;
Etañhi tumhe paṭipajjatha,
Mārassetaṃ pamohanaṃ.Etañhi tumhe paṭipannā,
dukkhassantaṃ karissatha;
Akkhāto vo mayā maggo,
aññāya sallakantanaṃ.Tumhehi kiccamātappaṃ,
akkhātāro tathāgatā;
Paṭipannā pamokkhanti,
jhāyino mārabandhanā.
Aniccalakkhaṇavatthu
“Sabbe saṅkhārā aniccā”ti,
yadā paññāya passati;
Atha nibbindati dukkhe,
esa maggo visuddhiyā.
Dukkhalakkhaṇavatthu
“Sabbe saṅkhārā dukkhā”ti,
yadā paññāya passati;
Atha nibbindati dukkhe,
esa maggo visuddhiyā.
Anattalakkhaṇavatthu
“Sabbe dhammā anattā”ti,
yadā paññāya passati;
Atha nibbindati dukkhe,
esa maggo visuddhiyā.
Padhānakammikatissattheravatthu
Uṭṭhānakālamhi anuṭṭhahāno,
Yuvā balī ālasiyaṃ upeto;
Saṃsannasaṅkappamano kusīto,
Paññāya maggaṃ alaso na vindati.
Sūkarapetavatthu
Vācānurakkhī manasā susaṃvuto,
Kāyena ca nākusalaṃ kayirā;
Ete tayo kammapathe visodhaye,
Ārādhaye maggamisippaveditaṃ.
Poṭṭhilattheravatthu
Yogā ve jāyatī bhūri,
ayogā bhūrisaṅkhayo;
Etaṃ dvedhāpathaṃ ñatvā,
bhavāya vibhavāya ca;
Tathāttānaṃ niveseyya,
yathā bhūri pavaḍḍhati.
Pañcamahallakabhikkhuvatthu
Vanaṃ chindatha mā rukkhaṃ,
vanato jāyate bhayaṃ;
Chetvā vanañca vanathañca,
nibbanā hotha bhikkhavo.Yāva hi vanatho na chijjati,
Aṇumattopi narassa nārisu;
Paṭibaddhamanova tāva so,
Vaccho khīrapakova mātari.
Suvaṇṇakārattheravatthu
Ucchinda sinehamattano,
Kumudaṃ sāradikaṃva pāṇinā;
Santimaggameva brūhaya,
Nibbānaṃ sugatena desitaṃ.
Mahādhanavāṇijavatthu
Idha vassaṃ vasissāmi,
idha hemantagimhisu;
Iti bālo vicinteti,
antarāyaṃ na bujjhati.
Kisāgotamīvatthu
Taṃ puttapasusammattaṃ,
byāsattamanasaṃ naraṃ;
Suttaṃ gāmaṃ mahoghova,
maccu ādāya gacchati.
Paṭācārāvatthu
Na santi puttā tāṇāya,
na pitā nāpi bandhavā;
Antakenādhipannassa,
natthi ñātīsu tāṇatā.Etamatthavasaṃ ñatvā,
paṇḍito sīlasaṃvuto;
Nibbānagamanaṃ maggaṃ,
khippameva visodhaye.
Maggavaggo vīsatimo.
Pakiṇṇakavagga
Attanopubbakammavatthu
Mattāsukhapariccāgā,
passe ce vipulaṃ sukhaṃ;
Caje mattāsukhaṃ dhīro,
sampassaṃ vipulaṃ sukhaṃ.
Kukkuṭaṇḍakhādikāvatthu
Paradukkhūpadhānena,
attano sukhamicchati;
Verasaṃsaggasaṃsaṭṭho,
verā so na parimuccati.
Bhaddiyānaṃbhikkhūnaṃvatthu
Yañhi kiccaṃ apaviddhaṃ,
akiccaṃ pana karīyati;
Unnaḷānaṃ pamattānaṃ,
tesaṃ vaḍḍhanti āsavā.Yesañca susamāraddhā,
niccaṃ kāyagatā sati;
Akiccaṃ te na sevanti,
kicce sātaccakārino;
Satānaṃ sampajānānaṃ,
atthaṃ gacchanti āsavā.
Lakuṇḍakabhaddiyavatthu
Mātaraṃ pitaraṃ hantvā,
rājāno dve ca khattiye;
Raṭṭhaṃ sānucaraṃ hantvā,
anīgho yāti brāhmaṇo.Mātaraṃ pitaraṃ hantvā,
rājāno dve ca sotthiye;
Veyagghapañcamaṃ hantvā,
anīgho yāti brāhmaṇo.
Dārusākaṭikaputtavatthu
Suppabuddhaṃ pabujjhanti,
sadā gotamasāvakā;
Yesaṃ divā ca ratto ca,
niccaṃ buddhagatā sati.Suppabuddhaṃ pabujjhanti,
sadā gotamasāvakā;
Yesaṃ divā ca ratto ca,
niccaṃ dhammagatā sati.Suppabuddhaṃ pabujjhanti,
sadā gotamasāvakā;
Yesaṃ divā ca ratto ca,
niccaṃ saṅghagatā sati.Suppabuddhaṃ pabujjhanti,
sadā gotamasāvakā;
Yesaṃ divā ca ratto ca,
niccaṃ kāyagatā sati.Suppabuddhaṃ pabujjhanti,
sadā gotamasāvakā;
Yesaṃ divā ca ratto ca,
ahiṃsāya rato mano.Suppabuddhaṃ pabujjhanti,
sadā gotamasāvakā;
Yesaṃ divā ca ratto ca,
bhāvanāya rato mano.
Vajjiputtakabhikkhuvatthu
Duppabbajjaṃ durabhiramaṃ,
Durāvāsā gharā dukhā;
Dukkhosamānasaṃvāso,
Dukkhānupatitaddhagū;
Tasmā na caddhagū siyā,
Na ca dukkhānupatito siyā.
Cittagahapativatthu
Saddho sīlena sampanno,
yasobhogasamappito;
Yaṃ yaṃ padesaṃ bhajati,
tattha tattheva pūjito.
Cūḷasubhaddāvatthu
Dūre santo pakāsenti,
himavantova pabbato;
Asantettha na dissanti,
rattiṃ khittā yathā sarā.
Ekavihārittheravatthu
Ekāsanaṃ ekaseyyaṃ,
eko caramatandito;
Eko damayamattānaṃ,
vanante ramito siyā.
Pakiṇṇakavaggo ekavīsatimo.
Nirayavagga
Sundarīparibbājikāvatthu
Abhūtavādī nirayaṃ upeti,
Yo vāpi katvā na karomi cāha;
Ubhopi te pecca samā bhavanti,
Nihīnakammā manujā parattha.
Duccaritaphalapīḷitavatthu
Kāsāvakaṇṭhā bahavo,
pāpadhammā asaññatā;
Pāpā pāpehi kammehi,
nirayaṃ te upapajjare.
Vaggumudātīriyabhikkhuvatthu
Seyyo ayoguḷo bhutto,
tatto aggisikhūpamo;
Yañce bhuñjeyya dussīlo,
raṭṭhapiṇḍamasaññato.
Khemakaseṭṭhiputtavatthu
Cattāri ṭhānāni naro pamatto,
Āpajjati paradārūpasevī;
Apuññalābhaṃ na nikāmaseyyaṃ,
Nindaṃ tatīyaṃ nirayaṃ catutthaṃ.Apuññalābho ca gatī ca pāpikā,
Bhītassa bhītāya ratī ca thokikā;
Rājā ca daṇḍaṃ garukaṃ paṇeti,
Tasmā naro paradāraṃ na seve.
Dubbacabhikkhuvatthu
Kuso yathā duggahito,
hatthamevānukantati;
Sāmaññaṃ dupparāmaṭṭhaṃ,
nirayāyupakaḍḍhati.Yaṃ kiñci sithilaṃ kammaṃ,
saṅkiliṭṭhañca yaṃ vataṃ;
Saṅkassaraṃ brahmacariyaṃ,
na taṃ hoti mahapphalaṃ.Kayirā ce kayirāthenaṃ,
daḷhamenaṃ parakkame;
Sithilo hi paribbājo,
bhiyyo ākirate rajaṃ.
Issāpakataitthivatthu
Akataṃ dukkaṭaṃ seyyo,
pacchā tappati dukkaṭaṃ;
Katañca sukataṃ seyyo,
yaṃ katvā nānutappati.
Sambahulabhikkhuvatthu
Nagaraṃ yathā paccantaṃ,
guttaṃ santarabāhiraṃ;
Evaṃ gopetha attānaṃ,
khaṇo vo mā upaccagā;
Khaṇātītā hi socanti,
nirayamhi samappitā.
Nigaṇṭhavatthu
Alajjitāye lajjanti,
lajjitāye na lajjare;
Micchādiṭṭhisamādānā,
sattā gacchanti duggatiṃ.Abhaye bhayadassino,
bhaye cābhayadassino;
Micchādiṭṭhisamādānā,
sattā gacchanti duggatiṃ.
Titthiyasāvakavatthu
Avajje vajjamatino,
vajje cāvajjadassino;
Micchādiṭṭhisamādānā,
sattā gacchanti duggatiṃ.Vajjañca vajjato ñatvā,
avajjañca avajjato;
Sammādiṭṭhisamādānā,
sattā gacchanti suggatiṃ.
Nirayavaggo dvāvīsatimo.
Nāgavagga
Attadantavatthu
Ahaṃ nāgova saṅgāme,
cāpato patitaṃ saraṃ;
Ativākyaṃ titikkhissaṃ,
dussīlo hi bahujjano.Dantaṃ nayanti samitiṃ,
dantaṃ rājābhirūhati;
Danto seṭṭho manussesu,
yotivākyaṃ titikkhati.Varamassatarā dantā,
ājānīyā ca sindhavā;
Kuñjarā ca mahānāgā,
attadanto tato varaṃ.
Hatthācariyapubbakabhikkhuvatthu
Na hi etehi yānehi,
gaccheyya agataṃ disaṃ;
Yathāttanā sudantena,
danto dantena gacchati.
Parijiṇṇabrāhmaṇaputtavatthu
Dhanapālo nāma kuñjaro,
Kaṭukabhedano dunnivārayo;
Baddho kabaḷaṃ na bhuñjati,
Sumarati nāgavanassa kuñjaro.
Pasenadikosalavatthu
Middhī yadā hoti mahagghaso ca,
Niddāyitā samparivattasāyī;
Mahāvarāhova nivāpapuṭṭho,
Punappunaṃ gabbhamupeti mando.
Sānusāmaṇeravatthu
Idaṃ pure cittamacāri cārikaṃ,
Yenicchakaṃ yatthakāmaṃ yathāsukhaṃ;
Tadajjahaṃ niggahessāmi yoniso,
Hatthippabhinnaṃ viya aṅkusaggaho.
Pāveyyakahatthivatthu
Appamādaratā hotha,
sacittamanurakkhatha;
Duggā uddharathattānaṃ,
paṅke sannova kuñjaro.
Sambahulabhikkhuvatthu
Sace labhetha nipakaṃ sahāyaṃ,
Saddhiṃ caraṃ sādhuvihāridhīraṃ;
Abhibhuyya sabbāni parissayāni,
Careyya tenattamano satīmā.No ce labhetha nipakaṃ sahāyaṃ,
Saddhiṃ caraṃ sādhuvihāridhīraṃ;
Rājāva raṭṭhaṃ vijitaṃ pahāya,
Eko care mātaṅgaraññeva nāgo.Ekassa caritaṃ seyyo,
Natthi bāle sahāyatā;
Eko care na ca pāpāni kayirā,
Appossukko mātaṅgaraññeva nāgo.
Māravatthu
Atthamhi jātamhi sukhā sahāyā,
Tuṭṭhī sukhā yā itarītarena;
Puññaṃ sukhaṃ jīvitasaṅkhayamhi,
Sabbassa dukkhassa sukhaṃ pahānaṃ.Sukhā matteyyatā loke,
atho petteyyatā sukhā;
Sukhā sāmaññatā loke,
atho brahmaññatā sukhā.Sukhaṃ yāva jarā sīlaṃ,
sukhā saddhā patiṭṭhitā;
Sukho paññāya paṭilābho,
pāpānaṃ akaraṇaṃ sukhaṃ.
Nāgavaggo tevīsatimo.
Taṇhāvagga
Kapilamacchavatthu
Manujassa pamattacārino,
Taṇhā vaḍḍhati māluvā viya;
So plavatī hurā huraṃ,
Phalamicchaṃva vanasmi vānaro.Yaṃ esā sahate jammī,
taṇhā loke visattikā;
Sokā tassa pavaḍḍhanti,
abhivaṭṭhaṃva bīraṇaṃ.Yo cetaṃ sahate jammiṃ,
taṇhaṃ loke duraccayaṃ;
Sokā tamhā papatanti,
udabinduva pokkharā.Taṃ vo vadāmi bhaddaṃ vo,
yāvantettha samāgatā;
Taṇhāya mūlaṃ khaṇatha,
usīratthova bīraṇaṃ;
Mā vo naḷaṃva sotova,
māro bhañji punappunaṃ.
Sūkarapotikāvatthu
Yathāpi mūle anupaddave daḷhe,
Chinnopi rukkho punareva rūhati;
Evampi taṇhānusaye anūhate,
Nibbattatī dukkhamidaṃ punappunaṃ.Yassa chattiṃsati sotā,
manāpasavanā bhusā;
Mahāvahanti duddiṭṭhiṃ,
saṅkappā rāganissitā.Savanti sabbadhi sotā,
latā uppajja tiṭṭhati;
Tañca disvā lataṃ jātaṃ,
mūlaṃ paññāya chindatha.Saritāni sinehitāni ca,
Somanassāni bhavanti jantuno;
Te sātasitā sukhesino,
Te ve jātijarūpagā narā.Tasiṇāya purakkhatā pajā,
Parisappanti sasova bandhito;
Saṃyojanasaṅgasattakā,
Dukkhamupenti punappunaṃ cirāya.Tasiṇāya purakkhatā pajā,
Parisappanti sasova bandhito;
Tasmā tasiṇaṃ vinodaye,
Ākaṅkhanta virāgamattano.
Vibbhantabhikkhuvatthu
Yo nibbanatho vanādhimutto,
Vanamutto vanameva dhāvati;
Taṃ puggalametha passatha,
Mutto bandhanameva dhāvati.
Bandhanāgāravatthu
Na taṃ daḷhaṃ bandhanamāhu dhīrā,
Yadāyasaṃ dārujapabbajañca;
Sārattarattā maṇikuṇḍalesu,
Puttesu dāresu ca yā apekkhā.Etaṃ daḷhaṃ bandhanamāhu dhīrā,
Ohārinaṃ sithilaṃ duppamuñcaṃ;
Etampi chetvāna paribbajanti,
Anapekkhino kāmasukhaṃ pahāya.
Khemātherīvatthu
Ye rāgarattānupatanti sotaṃ,
Sayaṅkataṃ makkaṭakova jālaṃ;
Etampi chetvāna vajanti dhīrā,
Anapekkhino sabbadukkhaṃ pahāya.
Uggasenavatthu
Muñca pure muñca pacchato,
Majjhe muñca bhavassa pāragū;
Sabbattha vimuttamānaso,
Na punaṃ jātijaraṃ upehisi.
Cūḷadhanuggahapaṇḍitavatthu
Vitakkamathitassa jantuno,
Tibbarāgassa subhānupassino;
Bhiyyo taṇhā pavaḍḍhati,
Esa kho daḷhaṃ karoti bandhanaṃ.Vitakkūpasame ca yo rato,
Asubhaṃ bhāvayate sadā sato;
Esa kho byanti kāhiti,
Esa checchati mārabandhanaṃ.
Māravatthu
Niṭṭhaṅgato asantāsī,
vītataṇho anaṅgaṇo;
Acchindi bhavasallāni,
antimoyaṃ samussayo.Vītataṇho anādāno,
Niruttipadakovido;
Akkharānaṃ sannipātaṃ,
Jaññā pubbāparāni ca;
Sa ve “antimasārīro,
Mahāpañño mahāpuriso”ti vuccati.
Upakājīvakavatthu
Sabbābhibhū sabbavidūhamasmi,
Sabbesu dhammesu anūpalitto;
Sabbañjaho taṇhakkhaye vimutto,
Sayaṃ abhiññāya kamuddiseyyaṃ.
Sakkapañhavatthu
Sabbadānaṃ dhammadānaṃ jināti,
Sabbarasaṃ dhammaraso jināti;
Sabbaratiṃ dhammarati jināti,
Taṇhakkhayo sabbadukkhaṃ jināti.
Aputtakaseṭṭhivatthu
Hananti bhogā dummedhaṃ,
no ca pāragavesino;
Bhogataṇhāya dummedho,
hanti aññeva attanaṃ.
Aṅkuravatthu
Tiṇadosāni khettāni,
rāgadosā ayaṃ pajā;
Tasmā hi vītarāgesu,
dinnaṃ hoti mahapphalaṃ.Tiṇadosāni khettāni,
dosadosā ayaṃ pajā;
Tasmā hi vītadosesu,
dinnaṃ hoti mahapphalaṃ.Tiṇadosāni khettāni,
mohadosā ayaṃ pajā;
Tasmā hi vītamohesu,
dinnaṃ hoti mahapphalaṃ.Tiṇadosāni khettāni,
icchādosā ayaṃ pajā;
Tasmā hi vigaticchesu,
dinnaṃ hoti mahapphalaṃ.
Taṇhāvaggo catuvīsatimo.
Bhikkhuvagga
Pañcabhikkhuvatthu
Cakkhunā saṃvaro sādhu,
sādhu sotena saṃvaro;
Ghānena saṃvaro sādhu,
sādhu jivhāya saṃvaro.Kāyena saṃvaro sādhu,
sādhu vācāya saṃvaro;
Manasā saṃvaro sādhu,
sādhu sabbattha saṃvaro;
Sabbattha saṃvuto bhikkhu,
sabbadukkhā pamuccati.
Haṃsaghātakabhikkhuvatthu
Hatthasaṃyato pādasaṃyato,
Vācāsaṃyato saṃyatuttamo;
Ajjhattarato samāhito,
Eko santusito tamāhu bhikkhuṃ.
Kokālikavatthu
Yo mukhasaṃyato bhikkhu,
mantabhāṇī anuddhato;
Atthaṃ dhammañca dīpeti,
madhuraṃ tassa bhāsitaṃ.
Dhammārāmattheravatthu
Dhammārāmo dhammarato,
dhammaṃ anuvicintayaṃ;
Dhammaṃ anussaraṃ bhikkhu,
saddhammā na parihāyati.
Vipakkhasevakabhikkhuvatthu
Salābhaṃ nātimaññeyya,
nāññesaṃ pihayaṃ care;
Aññesaṃ pihayaṃ bhikkhu,
samādhiṃ nādhigacchati.Appalābhopi ce bhikkhu,
salābhaṃ nātimaññati;
Taṃ ve devā pasaṃsanti,
suddhājīviṃ atanditaṃ.
Pañcaggadāyakabrāhmaṇavatthu
Sabbaso nāmarūpasmiṃ,
yassa natthi mamāyitaṃ;
Asatā ca na socati,
sa ve “bhikkhū”ti vuccati.
Sambahulabhikkhuvatthu
Mettāvihārī yo bhikkhu,
pasanno buddhasāsane;
Adhigacche padaṃ santaṃ,
saṅkhārūpasamaṃ sukhaṃ.Siñca bhikkhu imaṃ nāvaṃ,
sittā te lahumessati;
Chetvā rāgañca dosañca,
tato nibbānamehisi.Pañca chinde pañca jahe,
pañca cuttari bhāvaye;
Pañca saṅgātigo bhikkhu,
“ oghatiṇṇo”ti vuccati.Jhāya bhikkhu mā pamādo,
Mā te kāmaguṇe ramessu cittaṃ;
Mā lohaguḷaṃ gilī pamatto,
Mā kandi “dukkhamidan”ti dayhamāno.Natthi jhānaṃ apaññassa,
paññā natthi ajhāyato;
Yamhi jhānañca paññā ca,
sa ve nibbānasantike.Suññāgāraṃ paviṭṭhassa,
santacittassa bhikkhuno;
Amānusī rati hoti,
sammā dhammaṃ vipassato.Yato yato sammasati,
khandhānaṃ udayabbayaṃ;
Labhatī pītipāmojjaṃ,
amataṃ taṃ vijānataṃ.Tatrāyamādi bhavati,
idha paññassa bhikkhuno;
Indriyagutti santuṭṭhi,
pātimokkhe ca saṃvaro.Mitte bhajassu kalyāṇe,
suddhājīve atandite;
Paṭisanthāravutyassa,
ācārakusalo siyā;
Tato pāmojjabahulo,
dukkhassantaṃ karissati.
Pañcasatabhikkhuvatthu
Vassikā viya pupphāni,
maddavāni pamuñcati;
Evaṃ rāgañca dosañca,
vippamuñcetha bhikkhavo.
Santakāyattheravatthu
Santakāyo santavāco,
santavā susamāhito;
Vantalokāmiso bhikkhu,
“ upasanto”ti vuccati.
Naṅgalakulattheravatthu
Attanā codayattānaṃ,
paṭimaṃsetha attanā;
So attagutto satimā,
sukhaṃ bhikkhu vihāhisi.Attā hi attano nātho,
ko hi nātho paro siyā;
Attā hi attano gati,
tasmā saṃyamamattānaṃ;
Assaṃ bhadraṃva vāṇijo.
Vakkalittheravatthu
Pāmojjabahulo bhikkhu,
pasanno buddhasāsane;
Adhigacche padaṃ santaṃ,
saṅkhārūpasamaṃ sukhaṃ.
Sumanasāmaṇeravatthu
Yo have daharo bhikkhu,
yuñjati buddhasāsane;
Somaṃ lokaṃ pabhāseti,
abbhā muttova candimā.
Bhikkhuvaggo pañcavīsatimo.
Brāhmaṇavagga
Pasādabahulabrāhmaṇavatthu
Chinda sotaṃ parakkamma,
kāme panuda brāhmaṇa;
Saṅkhārānaṃ khayaṃ ñatvā,
akataññūsi brāhmaṇa.
Sambahulabhikkhuvatthu
Yadā dvayesu dhammesu,
pāragū hoti brāhmaṇo;
Athassa sabbe saṃyogā,
atthaṃ gacchanti jānato.
Māravatthu
Yassa pāraṃ apāraṃ vā,
pārāpāraṃ na vijjati;
Vītaddaraṃ visaṃyuttaṃ,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Aññatarabrāhmaṇavatthu
Jhāyiṃ virajamāsīnaṃ,
katakiccamanāsavaṃ;
Uttamatthamanuppattaṃ,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Ānandattheravatthu
Divā tapati ādicco,
rattimābhāti candimā;
Sannaddho khattiyo tapati,
jhāyī tapati brāhmaṇo;
Atha sabbamahorattiṃ,
buddho tapati tejasā.
Aññatarabrāhmaṇapabbajitavatthu
Bāhitapāpoti brāhmaṇo,
Samacariyā samaṇoti vuccati;
Pabbājayamattano malaṃ,
Tasmā “pabbajito”ti vuccati.
Sāriputtattheravatthu
Na brāhmaṇassa pahareyya,
nāssa muñcetha brāhmaṇo;
Dhī brāhmaṇassa hantāraṃ,
tato dhī yassa muñcati.Na brāhmaṇassetadakiñci seyyo,
Yadā nisedho manaso piyehi;
Yato yato hiṃsamano nivattati,
Tato tato sammatimeva dukkhaṃ.
Mahāpajāpatigotamīvatthu
Yassa kāyena vācāya,
manasā natthi dukkaṭaṃ;
Saṃvutaṃ tīhi ṭhānehi,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Sāriputtattheravatthu
Yamhā dhammaṃ vijāneyya,
sammāsambuddhadesitaṃ;
Sakkaccaṃ taṃ namasseyya,
aggihuttaṃva brāhmaṇo.
Jaṭilabrāhmaṇavatthu
Na jaṭāhi na gottena,
na jaccā hoti brāhmaṇo;
Yamhi saccañca dhammo ca,
so sucī so ca brāhmaṇo.
Kuhakabrāhmaṇavatthu
Kiṃ te jaṭāhi dummedha,
kiṃ te ajinasāṭiyā;
Abbhantaraṃ te gahanaṃ,
bāhiraṃ parimajjasi.
Kisāgotamīvatthu
Paṃsukūladharaṃ jantuṃ,
kisaṃ dhamanisanthataṃ;
Ekaṃ vanasmiṃ jhāyantaṃ,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Ekabrāhmaṇavatthu
Na cāhaṃ brāhmaṇaṃ brūmi,
yonijaṃ mattisambhavaṃ;
Bhovādi nāma so hoti,
sace hoti sakiñcano;
Akiñcanaṃ anādānaṃ,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Uggasenaseṭṭhiputtavatthu
Sabbasaṃyojanaṃ chetvā,
yo ve na paritassati;
Saṅgātigaṃ visaṃyuttaṃ,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Dvebrāhmaṇavatthu
Chetvā naddhiṃ varattañca,
sandānaṃ sahanukkamaṃ;
Ukkhittapalighaṃ buddhaṃ,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Akkosakabhāradvājavatthu
Akkosaṃ vadhabandhañca,
aduṭṭho yo titikkhati;
Khantībalaṃ balānīkaṃ,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Sāriputtattheravatthu
Akkodhanaṃ vatavantaṃ,
sīlavantaṃ anussadaṃ;
Dantaṃ antimasārīraṃ,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Uppalavaṇṇāttherīvatthu
Vāri pokkharapatteva,
āraggeriva sāsapo;
Yo na limpati kāmesu,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Aññatarabrāhmaṇavatthu
Yo dukkhassa pajānāti,
idheva khayamattano;
Pannabhāraṃ visaṃyuttaṃ,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Khemābhikkhunīvatthu
Gambhīrapaññaṃ medhāviṃ,
maggāmaggassa kovidaṃ;
Uttamatthamanuppattaṃ,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Pabbhāravāsitissattheravatthu
Asaṃsaṭṭhaṃ gahaṭṭhehi,
anāgārehi cūbhayaṃ;
Anokasārimappicchaṃ,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Aññatarabhikkhuvatthu
Nidhāya daṇḍaṃ bhūtesu,
tasesu thāvaresu ca;
Yo na hanti na ghāteti,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Sāmaṇerānaṃvatthu
Aviruddhaṃ viruddhesu,
attadaṇḍesu nibbutaṃ;
Sādānesu anādānaṃ,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Mahāpanthakattheravatthu
Yassa rāgo ca doso ca,
māno makkho ca pātito;
Sāsaporiva āraggā,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Pilindavacchattheravatthu
Akakkasaṃ viññāpaniṃ,
giraṃ saccamudīraye;
Yāya nābhisaje kañci,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Aññatarattheravatthu
Yodha dīghaṃ va rassaṃ vā,
aṇuṃ thūlaṃ subhāsubhaṃ;
Loke adinnaṃ nādiyati,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Sāriputtattheravatthu
Āsā yassa na vijjanti,
asmiṃ loke paramhi ca;
Nirāsāsaṃ visaṃyuttaṃ,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Mahāmoggallānattheravatthu
Yassālayā na vijjanti,
aññāya akathaṅkathī;
Amatogadhamanuppattaṃ,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Revatattheravatthu
Yodha puññañca pāpañca,
ubho saṅgamupaccagā;
Asokaṃ virajaṃ suddhaṃ,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Candābhattheravatthu
Candaṃva vimalaṃ suddhaṃ,
vippasannamanāvilaṃ;
Nandībhavaparikkhīṇaṃ,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Sīvalittheravatthu
Yomaṃ palipathaṃ duggaṃ,
saṃsāraṃ mohamaccagā;
Tiṇṇo pāraṅgato jhāyī,
anejo akathaṃkathī;
Anupādāya nibbuto,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Sundarasamuddattheravatthu
Yodha kāme pahantvāna,
anāgāro paribbaje;
Kāmabhavaparikkhīṇaṃ,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Jaṭilattheravatthu
Yodha taṇhaṃ pahantvāna,
anāgāro paribbaje;
Taṇhābhavaparikkhīṇaṃ,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Jotikattheravatthu
Yodha taṇhaṃ pahantvāna,
anāgāro paribbaje;
Taṇhābhavaparikkhīṇaṃ,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Naṭaputtakattheravatthu
Hitvā mānusakaṃ yogaṃ,
dibbaṃ yogaṃ upaccagā;
Sabbayogavisaṃyuttaṃ,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Naṭaputtakattheravatthu
Hitvā ratiñca aratiñca,
sītibhūtaṃ nirūpadhiṃ;
Sabbalokābhibhuṃ vīraṃ,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Vaṅgīsattheravatthu
Cutiṃ yo vedi sattānaṃ,
upapattiñca sabbaso;
Asattaṃ sugataṃ buddhaṃ,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.Yassa gatiṃ na jānanti,
devā gandhabbamānusā;
Khīṇāsavaṃ arahantaṃ,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Dhammadinnāttherīvatthu
Yassa pure ca pacchā ca,
majjhe ca natthi kiñcanaṃ;
Akiñcanaṃ anādānaṃ,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Aṅgulimālattheravatthu
Usabhaṃ pavaraṃ vīraṃ,
mahesiṃ vijitāvinaṃ;
Anejaṃ nhātakaṃ buddhaṃ,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Devahitabrāhmaṇavatthu
Pubbenivāsaṃ yo vedi,
saggāpāyañca passati;
Atho jātikkhayaṃ patto,
abhiññāvosito muni;
Sabbavositavosānaṃ,
tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
Brāhmaṇavaggo chabbīsatimo.
Ettāvatā sabbapaṭhame yamakavagge cuddasa vatthūni, appamādavagge nava,cittavagge nava, pupphavagge dvādasa, bālavagge pannarasa, paṇḍitavaggeekādasa, arahantavagge dasa, sahassavagge cuddasa, pāpavagge dvādasa,daṇḍavagge ekādasa, jarāvagge nava, attavagge dasa, lokavagge ekādasa,buddhavagge nava, sukhavagge aṭṭha, piyavagge nava, kodhavagge aṭṭha, malavaggedvādasa, dhammaṭṭhavagge dasa, maggavagge dvādasa, pakiṇṇakavagge nava,nirayavagge nava, nāgavagge aṭṭha, taṇhāvagge dvādasa, bhikkhuvagge dvādasa,brāhmaṇavagge cattālīsāti pañcādhikāni tīṇi vatthusatāni.
Satevīsacatussatā,
catusaccavibhāvinā;
Satattayañca vatthūnaṃ,
pañcādhikaṃ samuṭṭhitāti.Yamakappamādo cittaṃ,
pupphaṃ bālena paṇḍito;
Arahanto sahassañca,
pāpaṃ daṇḍena te dasa.Jarā attā ca loko ca,
buddho sukhaṃ piyena ca;
Kodho malañca dhammaṭṭho,
maggavaggena vīsati.Pakiṇṇaṃ nirayo nāgo,
taṇhā bhikkhu ca brāhmaṇo;
Ete chabbīsati vaggā,
desitādiccabandhunā.Yamake vīsati gāthā,
appamādamhi dvādasa;
Ekādasa cittavagge,
pupphavaggamhi soḷasa.Bāle ca soḷasa gāthā,
paṇḍitamhi catuddasa;
Arahante dasa gāthā,
sahasse honti soḷasa.Terasa pāpavaggamhi,
daṇḍamhi dasa satta ca;
Ekādasa jarā vagge,
attavaggamhi tā dasa.Dvādasa lokavaggamhi,
buddhavaggamhi ṭhārasa;
Sukhe ca piyavagge ca,
gāthāyo honti dvādasa.Cuddasa kodhavaggamhi,
malavaggekavīsati;
Sattarasa ca dhammaṭṭhe,
maggavagge sattarasa.Pakiṇṇe soḷasa gāthā,
niraye nāge ca cuddasa;
Chabbīsa taṇhāvaggamhi,
tevīsa bhikkhuvaggikā.Ekatālīsagāthāyo,
brāhmaṇe vaggamuttame;
Gāthāsatāni cattāri,
tevīsa ca punāpare;
Dhammapade nipātamhi,
desitādiccabandhunāti.
Dhammapadapāḷi samattā.