Rājā āha—“bhante nāgasena, kiṃlakkhaṇaṃ vīriyan”ti? “Upattham­bha­na­lak­kha­ṇaṃ, mahārāja, vīriyaṃ, vīriyū­pattham­bhitā sabbe kusalā dhammā na parihāyantī”ti.

“Opammaṃ karohī”ti. “Yathā, mahārāja, puriso gehe patante aññena dārunā upatthambheyya, upatthambhitaṃ santaṃ evaṃ taṃ gehaṃ na pateyya; evameva kho, mahārāja, upattham­bha­na­lak­kha­ṇaṃ vīriyaṃ, vīriyū­pattham­bhitā sabbe kusalā dhammā na parihāyantī”ti.

“Bhiyyo opammaṃ karohī”ti. “Yathā, mahārāja, parittakaṃ senaṃ mahatī senā bhañjeyya, tato rājā aññamaññaṃ anussāreyya anupeseyya attano parittakāya senāya balaṃ anupadaṃ dadeyya, tāya saddhiṃ parittakā senā mahatiṃ senaṃ bhañjeyya; evameva kho, mahārāja, upattham­bha­na­lak­kha­ṇaṃ vīriyaṃ, vīriyū­pattham­bhitā sabbe kusalā dhammā na parihāyanti. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā—‘vīriyavā kho, bhikkhave, ariyasāvako akusalaṃ pajahati, kusalaṃ bhāveti. Sāvajjaṃ pajahati, anavajjaṃ bhāveti. Suddhamattānaṃ pariharatī’”ti.

“Kallosi, bhante nāgasenā”ti.

Vīriya­lak­kha­ṇa­pañho dvādasamo.