Rājā āha—“bhante nāgasena, kiṃlakkhaṇo samādhī”ti? “­Pamu­kha­lak­khaṇo, mahārāja, samādhi, ye keci kusalā dhammā, sabbe te samādhipamukhā honti samādhininnā samādhipoṇā samā­dhi­pabbhārā”ti.

“Opammaṃ karohī”ti. “Yathā, mahārāja, kūṭāgārassa yā kāci gopānasiyo, sabbā tā kūṭaṅgamā honti kūṭaninnā kūṭasamosaraṇā, kūṭaṃ tāsaṃ aggamakkhāyati; evameva kho, mahārāja, ye keci kusalā dhammā, sabbe te samādhipamukhā honti samādhininnā samādhipoṇā samā­dhi­pabbhārā”ti.

“Bhiyyo opammaṃ karohī”ti. “Yathā, mahārāja, koci rājā caturaṅginiyā senāya saddhiṃ saṅgāmaṃ otareyya, sabbāva senā hatthī ca assā ca rathā ca pattī ca tappamukhā bhaveyyuṃ tanninnā tappoṇā tappabbhārā taṃyeva anupa­ri­yā­yeyyuṃ; evameva kho, mahārāja, ye keci kusalā dhammā, sabbe te samādhipamukhā honti samādhininnā samādhipoṇā samā­dhi­pabbhārā. Evaṃ kho, mahārāja, ­pamu­kha­lak­khaṇo samādhi. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā—‘samādhiṃ, bhikkhave, bhāvetha, samāhito, bhikkhave, bhikkhu yathābhūtaṃ pajānātī’”ti.

“Kallosi, bhante nāgasenā”ti.

Samādhipañho cuddasamo.