Rājā āha—“bhante nāgasena, yo na paṭisandahati, jānāti so ‘na paṭi­sanda­his­sāmī’”ti? “Āma, mahārāja, yo na paṭisandahati, jānāti so ‘na paṭi­sanda­his­sāmī’”ti. “Kathaṃ, bhante, jānātī”ti? “Yo hetu yo paccayo, mahārāja, paṭi­sanda­hanāya, tassa hetussa tassa paccayassa uparamā jānāti so ‘na paṭi­sanda­his­sāmī’”ti.

“Opammaṃ karohī”ti. “Yathā, mahārāja, kassako gahapatiko kasitvā ca vapitvā ca dhaññāgāraṃ paripūreyya. So aparena samayena neva kasseyya na vappeyya, yathā­sam­bha­tañca dhaññaṃ paribhuñjeyya vā visajjeyya vā yathā paccayaṃ vā kareyya, jāneyya so, mahārāja, kassako gahapatiko ‘na me dhaññāgāraṃ paripūressatī’”ti? “Āma, bhante, jāneyyā”ti. “Kathaṃ jāneyyā”ti? “Yo hetu yo paccayo dhaññāgārassa paripūraṇāya, tassa hetussa tassa paccayassa uparamā jānāti ‘na me dhaññāgāraṃ paripūressatī’”ti. “Evameva kho, mahārāja, yo hetu yo paccayo paṭi­sanda­hanāya, tassa hetussa tassa paccayassa uparamā jānāti so ‘na paṭi­sanda­his­sāmī’”ti.

“Kallosi, bhante nāgasenā”ti.

Paṭi­sanda­hana­pañho dutiyo.