Milindapañha

Vicāravagga

12. Viñ­ñā­ṇa­lak­kha­ṇa­pañha

“Bhante nāgasena, kiṃlakkhaṇaṃ viññāṇan”ti? “Vijāna­na­lak­kha­ṇaṃ, mahārāja, viññāṇan”ti.

“Opammaṃ karohī”ti. “Yathā, mahārāja, nagaraguttiko majjhe nagara­siṅghā­ṭake nisinno passeyya ­purat­thi­ma­disato purisaṃ āgacchantaṃ, passeyya dakkhiṇadisato purisaṃ āgacchantaṃ, passeyya pacchimadisato purisaṃ āgacchantaṃ, passeyya uttaradisato purisaṃ āgacchantaṃ; evameva kho, mahārāja, yañca puriso cakkhunā rūpaṃ passati, taṃ viññāṇena vijānāti. Yañca sotena saddaṃ suṇāti, taṃ viññāṇena vijānāti. Yañca ghānena gandhaṃ ghāyati, taṃ viññāṇena vijānāti. Yañca jivhāya rasaṃ sāyati, taṃ viññāṇena vijānāti. Yañca kāyena phoṭṭhabbaṃ phusati, taṃ viññāṇena vijānāti, yañca manasā dhammaṃ vijānāti, taṃ viññāṇena vijānāti. Evaṃ kho, mahārāja, vijāna­na­lak­kha­ṇaṃ viññāṇan”ti.

“Kallosi, bhante nāgasenā”ti.

Viñ­ñā­ṇa­lak­kha­ṇa­pañho dvādasamo.