Milindapañha

Meṇḍakapañha

Paṇāmitavagga

12. Bhik­khu­paṇāmi­ta­pañha

“Bhante nāgasena, bhāsitampetaṃ bhagavatā—‘akkodhano vigata­khi­loha­masmī’ti, puna ca tathāgato there sāri­putta­mog­gallāne saparise paṇāmesi, kiṃ nu kho, bhante nāgasena, tathāgato kupito parisaṃ paṇāmesi, udāhu tuṭṭho paṇāmesi, etaṃ tāva jānāhi imaṃ nāmāti? Yadi, bhante nāgasena, kupito parisaṃ paṇāmesi, tena hi tathāgatassa kodho appaṭivattito, yadi tuṭṭho paṇāmesi, tena hi avatthusmiṃ ajānantena paṇāmitā. Ayampi ubhato koṭiko pañho tavānuppatto, so tayā nibbāhitabbo”ti.

“Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā—‘akkodhano vigata­khi­loha­masmī’ti, paṇāmitā ca therā sāri­putta­mog­gallānā saparisā, tañca pana na kopena. Idha, mahārāja, kocideva puriso mahāpathaviyā mūle vā khāṇuke vā pāsāṇe vā kaṭhale vā visame vā bhūmibhāge khalitvā patati, api nu kho, mahārāja, mahāpathavī kupitā taṃ pātetī”ti? “Na hi, bhante, natthi mahāpathaviyā kopo vā pasādo vā, anuna­yap­paṭi­gha­vippa­muttā mahāpathavī, sayameva so alaso khalitvā patito”ti. “Evameva kho, mahārāja, natthi tathāgatānaṃ kopo vā pasādo vā, anuna­yap­paṭi­gha­vippa­muttā tathāgatā arahanto sammāsambuddhā, atha kho sayaṃ kateneva te attano aparādhena paṇāmitā.

Idha pana, mahārāja, mahāsamuddo na matena kuṇapena saṃvasati, yaṃ hoti mahāsamudde mataṃ kuṇapaṃ, taṃ khippameva nicchubhati thalaṃ ussāreti. Api nu kho, mahārāja, mahāsamuddo kupito taṃ kuṇapaṃ nicchubhatī”ti? “Na hi, bhante, natthi mahāsamuddassa kopo vā pasādo vā, anuna­yap­paṭi­gha­vippa­mutto mahāsamuddo”ti. “Evameva kho, mahārāja, natthi tathāgatānaṃ kopo vā pasādo vā, anuna­yap­paṭi­gha­vippa­muttā tathāgatā arahanto sammāsambuddhā, atha kho sayaṃ kateneva te attano aparādhena paṇāmitā.

Yathā, mahārāja, pathaviyā khalito patīyati, evaṃ jinasāsanavare khalito paṇāmīyati. Yathā, mahārāja, samudde mataṃ kuṇapaṃ nicchubhīyati, evaṃ jinasāsanavare khalito paṇāmīyati. Yaṃ pana te, mahārāja, tathāgato paṇāmesi, tesaṃ atthakāmo hitakāmo sukhakāmo visuddhikāmo ‘evaṃ ime jāti­jarāb­yādhi­mara­ṇehi pari­muccis­santī’ti—paṇāmesī”ti. “Sādhu, bhante nāgasena, evametaṃ tathā sampaṭicchāmī”ti.

Bhik­khu­paṇāmi­ta­pañho dvādasamo.

Paṇāmitavaggo tatiyo.

Imasmiṃ vagge dvādasa pañhā.