Milindapañha

Meṇḍakapañha

Sabbañ­ñu­ta­ñā­ṇavagga

10 Buddha­sabbañ­ñu­bhāva­pañha

“Bhante nāgasena, tumhe bhaṇatha—‘tathāgato sabbaññū’ti. Puna ca bhaṇatha— ‘tathāgatena sāri­putta­mog­gallā­nappa­mukhe bhikkhusaṃghe paṇāmite cātumeyyakā ca sakyā brahmā ca sahampati bījūpamañca vaccha­taru­ṇūpamañca upadassetvā bhagavantaṃ pasādesuṃ khamāpesuṃ nijjhattaṃ akaṃsū’ti. Kiṃ nu kho, bhante nāgasena, aññātā tā upamā tathāgatassa, yāhi tathāgato upamāhi orato khamito upasanto nijjhattaṃ gato? Yadi, bhante nāgasena, tathāgatassa tā upamā aññātā, tena hi buddho asabbaññū, yadi ñātā, tena hi okassa pasayha vīmaṃsāpekkho paṇāmesi, tena hi tassa akāruññatā sambhavati. Ayampi ubhato koṭiko pañho tavānuppatto, so tayā nibbāhitabbo”ti.

“Sabbaññū, mahārāja, tathāgato, tāhi ca upamāhi bhagavā pasanno orato khamito upasanto nijjhattaṃ gato. Dhammassāmī, mahārāja, tathāgato, tathā­gatap­pa­vedi­teheva te opammehi tathāgataṃ ārādhesuṃ tosesuṃ pasādesuṃ, tesañca tathāgato pasanno ‘sādhū’ti abbhānumodi.

Yathā, mahārāja, itthī sāmikassa santakeneva dhanena sāmikaṃ ārādheti toseti pasādeti, tañca sāmiko ‘sādhū’ti abbhānumodati; evameva kho, mahārāja, cātumeyyakā ca sakyā brahmā ca sahampati tathā­gatap­pa­vedi­teheva opammehi tathāgataṃ ārādhesuṃ tosesuṃ pasādesuṃ, tesañca tathāgato pasanno ‘sādhū’ti abbhānumodi.

Yathā vā pana, mahārāja, kappako rañño santakeneva suvaṇ­ṇa­phaṇa­kena rañño uttamaṅgaṃ pasādhayamāno rājānaṃ ārādheti toseti pasādeti, tassa ca rājā pasanno ‘sādhū’ti abbhānumodati, yathicchi­ta­manup­pa­deti; evameva kho, mahārāja, cātumeyyakā ca sakyā brahmā ca sahampati tathā­gatap­pa­vedi­teheva opammehi tathāgataṃ ārādhesuṃ tosesuṃ pasādesuṃ, tesañca tathāgato pasanno ‘sādhū’ti abbhānumodi.

Yathā vā pana, mahārāja, saddhivihāriko upaj­jhā­yā­bhataṃ piṇḍapātaṃ gahetvā upajjhāyassa upanāmento upajjhāyaṃ ārādheti toseti pasādeti, tañca upajjhāyo pasanno ‘sādhū’ti abbhānumodati; evameva kho, mahārāja, cātumeyyakā ca sakyā brahmā ca sahampati tathā­gatap­pa­vedi­teheva opammehi tathāgataṃ ārādhesuṃ tosesuṃ pasādesuṃ, tesañca tathāgato pasanno ‘sādhū’ti abbhānumoditvā sabba­duk­kha­pari­muttiyā dhammaṃ desesī”ti. “Sādhu, bhante nāgasena, evametaṃ tathā sampaṭicchāmī”ti.

Buddha­sabbañ­ñu­bhāva­pañho dasamo.

Sabbañ­ñu­ta­ñā­ṇavaggo catuttho.

Imasmiṃ vagge dasa pañhā.