Milindapañha

Opamma­kathā­pañha

Samuddavagga

8. Niyāma­kaṅ­gapañha

“Bhante nāgasena, ‘niyāmakassa tīṇi aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni tīṇi aṅgāni gahetabbānī”ti? “Yathā, mahārāja, niyāmako rattindivaṃ satataṃ samitaṃ appamatto yattappayatto nāvaṃ sāreti; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena cittaṃ niyāmayamānena rattindivaṃ satataṃ samitaṃ appamattena ­yattap­payat­tena yoniso manasikārena cittaṃ niyāmetabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, niyāmakassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena dhammapade—

‘Appamādaratā hotha,
sacitta­ma­nurak­kha­tha;
Duggā uddha­ra­thattānaṃ,
paṅke sannova kuñjaro’ti.

Puna caparaṃ, mahārāja, niyāmakassa yaṃ kiñci mahāsamudde kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā, sabbaṃ taṃ viditaṃ hoti; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena kusalākusalaṃ sāvajjā­na­vajjaṃ hīnappaṇītaṃ kaṇha­sukka­sap­pa­ṭibhā­gaṃ vijānitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, niyāmakassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.

Puna caparaṃ, mahārāja, niyāmako yante muddikaṃ deti ‘mā koci yantaṃ āmasitthā’ti; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena citte saṃvaramuddikā dātabbā ‘mā kiñci pāpakaṃ akusa­la­vitak­kaṃ vitakkesī’ti, idaṃ, mahārāja, niyāmakassa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena saṃ­yutta­nikāya­vare—‘mā, bhikkhave, pāpake akusale vitakke vitakkeyyātha, seyyathidaṃ—kāmavitakkaṃ ­byāpā­da­vitak­kaṃ vihiṃ­sā­vitak­kan’”ti.

Niyāma­kaṅ­gapañho aṭṭhamo.