Paṭi­sam­bhi­dā­magga

1 Mahāvagga

1.6. Gatikathā

Gatisampattiyā ñāṇasampayutte katinaṃ hetūnaṃ paccayā upapatti hoti? Khat­tiya­ma­hāsā­lā­naṃ brāhma­ṇa­ma­hāsā­lā­naṃ gaha­pati­ma­hāsā­lā­naṃ kāmāvacarānaṃ devānaṃ ñāṇasampayutte katinaṃ hetūnaṃ paccayā upapatti hoti? Rūpāvacarānaṃ devānaṃ katinaṃ hetūnaṃ paccayā upapatti hoti? Arūpāvacarānaṃ devānaṃ katinaṃ hetūnaṃ paccayā upapatti hoti?

Gatisampattiyā ñāṇasampayutte aṭṭhannaṃ hetūnaṃ paccayā upapatti hoti. Khat­tiya­ma­hāsā­lā­naṃ brāhma­ṇa­ma­hāsā­lā­naṃ gaha­pati­ma­hāsā­lā­naṃ kāmāvacarānaṃ devānaṃ ñāṇasampayutte aṭṭhannaṃ hetūnaṃ paccayā upapatti hoti. Rūpāvacarānaṃ devānaṃ aṭṭhannaṃ hetūnaṃ paccayā upapatti hoti. Arūpāvacarānaṃ devānaṃ aṭṭhannaṃ hetūnaṃ paccayā upapatti hoti.

Gatisampattiyā ñāṇasampayutte katamesaṃ aṭṭhannaṃ hetūnaṃ paccayā upapatti hoti? Kusalakammassa javanakkhaṇe tayo hetū kusalā; tasmiṃ khaṇe jātacetanāya sahajā­ta­pac­cayā honti. Tena vuccati—kusala­mūla­pac­ca­yāpi saṅkhārā. Nikantikkhaṇe dve hetū akusalā; tasmiṃ khaṇe jātacetanāya sahajā­ta­pac­cayā honti. Tena vuccati—akusa­la­mūla­pac­ca­yāpi saṅkhārā. Paṭi­sandhik­khaṇe tayo hetū abyākatā; tasmiṃ khaṇe jātacetanāya sahajā­ta­pac­cayā honti. Tena vuccati— “nāmarū­pa­pac­ca­yāpi viññāṇaṃ, viñ­ñā­ṇa­pac­ca­yāpi nāmarūpaṃ”.

Paṭi­sandhik­khaṇe pañcakkhandhā sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, vippa­yutta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe cattāro mahābhūtā sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe tayo jīvitasaṅkhārā sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, vippa­yutta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe nāmañca rūpañca sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, vippa­yutta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe ime cuddasa dhammā sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, vippa­yutta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe cattāro khandhā arūpino sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, sam­payut­ta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe pañcindriyāni sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, sam­payut­ta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe tayo hetū sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, sam­payut­ta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe nāmañca viññāṇañca sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, sam­payut­ta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe ime cuddasa dhammā sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, sam­payut­ta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe ime aṭṭhavīsati dhammā sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, vippa­yutta­pac­cayā honti. Gatisampattiyā ñāṇasampayutte imesaṃ aṭṭhannaṃ hetūnaṃ paccayā upapatti hoti. (1)

Khat­tiya­ma­hāsā­lā­naṃ brāhma­ṇa­ma­hāsā­lā­naṃ gaha­pati­ma­hāsā­lā­naṃ kāmāvacarānaṃ devānaṃ ñāṇasampayutte katamesaṃ aṭṭhannaṃ hetūnaṃ paccayā upapatti hoti? Kusalakammassa javanakkhaṇe tayo hetū kusalā; tasmiṃ khaṇe jātacetanāya sahajā­ta­pac­cayā honti. Tena vuccati—“kusala­mūla­pac­ca­yāpi saṅkhārā”. Nikantikkhaṇe dve hetū akusalā; tasmiṃ khaṇe jātacetanāya sahajā­ta­pac­cayā honti. Tena vuccati—“akusa­la­mūla­pac­ca­yāpi saṅkhārā”. Paṭi­sandhik­khaṇe tayo hetū abyākatā; tasmiṃ khaṇe jātacetanāya sahajā­ta­pac­cayā honti. Tena vuccati— “nāmarū­pa­pac­ca­yāpi viññāṇaṃ, viñ­ñā­ṇa­pac­ca­yāpi nāmarūpaṃ”.

Paṭi­sandhik­khaṇe pañcakkhandhā sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, vippa­yutta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe cattāro mahābhūtā sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe tayo jīvitasaṅkhārā sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, vippa­yutta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe nāmañca rūpañca sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, vippa­yutta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe ime cuddasa dhammā sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, vippa­yutta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe cattāro khandhā arūpino sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, sam­payut­ta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe pañcindriyāni sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, sam­payut­ta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe tayo hetū sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, sam­payut­ta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe nāmañca viññāṇañca sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, sam­payut­ta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe ime cuddasa dhammā sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, sam­payut­ta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe ime aṭṭhavīsati dhammā sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, vippa­yutta­pac­cayā honti. Khat­tiya­ma­hāsā­lā­naṃ brāhma­ṇa­ma­hāsā­lā­naṃ gaha­pati­ma­hāsā­lā­naṃ kāmāvacarānaṃ devānaṃ ñāṇasampayutte imesaṃ aṭṭhannaṃ hetūnaṃ paccayā upapatti hoti. (2)

Rūpāvacarānaṃ devānaṃ katamesaṃ aṭṭhannaṃ hetūnaṃ paccayā upapatti hoti? Kusalakammassa javanakkhaṇe tayo hetū kusalā … pe … rūpāvacarānaṃ devānaṃ imesaṃ aṭṭhannaṃ hetūnaṃ paccayā upapatti hoti. (3)

Arūpāvacarānaṃ devānaṃ katamesaṃ aṭṭhannaṃ hetūnaṃ paccayā upapatti hoti? Kusalakammassa javanakkhaṇe tayo hetū kusalā; tasmiṃ khaṇe jātacetanāya sahajā­ta­pac­cayā honti. Tena vuccati—“kusala­mūla­pac­ca­yāpi saṅkhārā”. Nikantikkhaṇe dve hetū akusalā; tasmiṃ khaṇe jātacetanāya sahajā­ta­pac­cayā honti. Tena vuccati—“akusa­la­mūla­pac­ca­yāpi saṅkhārā”. Paṭi­sandhik­khaṇe tayo hetū abyākatā; tasmiṃ khaṇe jātacetanāya sahajā­ta­pac­cayā honti. Tena vuccati— “nāmapaccayāpi viññāṇaṃ viñ­ñā­ṇa­pac­ca­yāpi nāmaṃ”.

Paṭi­sandhik­khaṇe cattāro khandhā arūpino sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, sam­payut­ta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe pañcindriyāni sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, sam­payut­ta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe tayo hetū sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, sam­payut­ta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe nāmañca viññāṇañca sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, sam­payut­ta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe ime cuddasa dhammā sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, sam­payut­ta­pac­cayā honti. Arūpāvacarānaṃ devānaṃ imesaṃ aṭṭhannaṃ hetūnaṃ paccayā upapatti hoti. (4)

Gatisampattiyā ñāṇavippayutte katinaṃ hetūnaṃ paccayā upapatti hoti? Khat­tiya­ma­hāsā­lā­naṃ brāhma­ṇa­ma­hāsā­lā­naṃ gaha­pati­ma­hāsā­lā­naṃ kāmāvacarānaṃ devānaṃ ñāṇavippayutte katinaṃ hetūnaṃ paccayā upapatti hoti?

Gatisampattiyā ñāṇavippayutte channaṃ hetūnaṃ paccayā upapatti hoti. Khat­tiya­ma­hāsā­lā­naṃ brāhma­ṇa­ma­hāsā­lā­naṃ gaha­pati­ma­hāsā­lā­naṃ kāmāvacarānaṃ devānaṃ ñāṇavippayutte channaṃ hetūnaṃ paccayā upapatti hoti.

Gatisampattiyā ñāṇavippayutte katamesaṃ channaṃ hetūnaṃ paccayā upapatti hoti? Kusalakammassa javanakkhaṇe dve hetū kusalā; tasmiṃ khaṇe jātacetanāya sahajā­ta­pac­cayā honti. Tena vuccati—“kusala­mūla­pac­ca­yāpi saṅkhārā”. Nikantikkhaṇe dve hetū akusalā; tasmiṃ khaṇe jātacetanāya sahajā­ta­pac­cayā honti. Tena vuccati—“akusa­la­mūla­pac­ca­yāpi saṅkhārā”. Paṭi­sandhik­khaṇe dve hetū abyākatā; tasmiṃ khaṇe jātacetanāya sahajā­ta­pac­cayā honti. Tena vuccati— “nāmarū­pa­pac­ca­yāpi viññāṇaṃ, viñ­ñā­ṇa­pac­ca­yāpi nāmarūpaṃ”.

Paṭi­sandhik­khaṇe pañcakkhandhā sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, vippa­yutta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe cattāro mahābhūtā sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe tayo jīvitasaṅkhārā sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, vippa­yutta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe nāmañca rūpañca sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, vippa­yutta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe ime cuddasa dhammā sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, vippa­yutta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe cattāro khandhā arūpino sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, sam­payut­ta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe cattāri indriyāni sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, sam­payut­ta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe dve hetū sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, sam­payut­ta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe nāmañca viññāṇañca sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, sam­payut­ta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe ime dvādasa dhammā sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, sam­payut­ta­pac­cayā honti. Paṭi­sandhik­khaṇe ime chabbīsati dhammā sahajā­ta­pac­cayā honti, añña­mañña­pac­cayā honti, nissayapaccayā honti, vippa­yutta­pac­cayā honti. Gatisampattiyā ñāṇavippayutte imesaṃ channaṃ hetūnaṃ paccayā upapatti hoti. (1)

Khat­tiya­ma­hāsā­lā­naṃ brāhma­ṇa­ma­hāsā­lā­naṃ gaha­pati­ma­hāsā­lā­naṃ kāmāvacarānaṃ devānaṃ ñāṇavippayutte katamesaṃ channaṃ hetūnaṃ paccayā upapatti hoti? Kusalakammassa javanakkhaṇe dve hetū kusalā; tasmiṃ khaṇe jātacetanāya sahajā­ta­pac­cayā honti. Tena vuccati—“kusala­mūla­pac­ca­yāpi saṅkhārā … pe … khat­tiya­ma­hāsā­lā­naṃ brāhma­ṇa­ma­hāsā­lā­naṃ gaha­pati­ma­hāsā­lā­naṃ kāmāvacarānaṃ devānaṃ ñāṇavippayutte imesaṃ channaṃ hetūnaṃ paccayā upapatti hotī”ti. (2)

Gatikathā niṭṭhitā.