Paṭi­sam­bhi­dā­magga

Yuganad­dha­vagga

2.9. Balakathā

Sāvatthi­nidānaṃ. “ Pañcimāni, bhikkhave, balāni. Katamāni pañca? Saddhābalaṃ, vīriyabalaṃ, satibalaṃ, samādhibalaṃ, paññābalaṃ—imāni kho, bhikkhave, pañca balāni.

Api ca aṭṭhasaṭṭhi balāni—saddhābalaṃ, vīriyabalaṃ, satibalaṃ, samādhibalaṃ, paññābalaṃ, hiribalaṃ, ottappabalaṃ, paṭi­saṅ­khā­na­balaṃ, bhāvanābalaṃ, anavajjabalaṃ, saṅgahabalaṃ, khantibalaṃ, paññattibalaṃ, nijjhattibalaṃ, issariyabalaṃ, adhiṭṭhā­na­balaṃ, samathabalaṃ, vipassanābalaṃ, dasa sekhabalāni, dasa asekhabalāni, dasa khīṇā­sava­balāni, dasa iddhibalāni, dasa tathā­gata­balāni”.

Katamaṃ saddhābalaṃ? Assaddhiye na kampatīti—saddhābalaṃ. Sahajātānaṃ dhammānaṃ upattham­bha­naṭ­ṭhena saddhābalaṃ, kilesānaṃ pari­yādānaṭ­ṭhena saddhābalaṃ, paṭi­vedhā­di­viso­dha­naṭ­ṭhena saddhābalaṃ, cittassa adhiṭṭhā­naṭ­ṭhena saddhābalaṃ, cittassa vodānaṭṭhena saddhābalaṃ, visesā­dhi­gamaṭ­ṭhena saddhābalaṃ, uttari­paṭi­vedhaṭ­ṭhena saddhābalaṃ, saccā­bhisa­mayaṭ­ṭhena saddhābalaṃ, nirodhe patiṭ­ṭhā­pakaṭ­ṭhena saddhābalaṃ. Idaṃ saddhābalaṃ. (1)

Katamaṃ vīriyabalaṃ? Kosajje na kampatīti—vīriyabalaṃ. Sahajātānaṃ dhammānaṃ upattham­bha­naṭ­ṭhena vīriyabalaṃ, kilesānaṃ pari­yādānaṭ­ṭhena vīriyabalaṃ, paṭi­vedhā­di­viso­dha­naṭ­ṭhena vīriyabalaṃ, cittassa adhiṭṭhā­naṭ­ṭhena vīriyabalaṃ, cittassa vodānaṭṭhena vīriyabalaṃ, visesā­dhi­gamaṭ­ṭhena vīriyabalaṃ, uttari­paṭi­vedhaṭ­ṭhena vīriyabalaṃ, saccā­bhisa­mayaṭ­ṭhena vīriyabalaṃ, nirodhe patiṭ­ṭhā­pakaṭ­ṭhena vīriyabalaṃ. Idaṃ vīriyabalaṃ. (2)

Katamaṃ satibalaṃ? Pamāde na kampatīti—satibalaṃ. Sahajātānaṃ dhammānaṃ upattham­bha­naṭ­ṭhena satibalaṃ … pe … nirodhe patiṭ­ṭhā­pakaṭ­ṭhena satibalaṃ. Idaṃ satibalaṃ. (3)

Katamaṃ samādhibalaṃ? Uddhacce na kampatīti—samādhibalaṃ. Sahajātānaṃ dhammānaṃ upattham­bha­naṭ­ṭhena samādhibalaṃ … pe … nirodhe patiṭ­ṭhā­pakaṭ­ṭhena samādhibalaṃ. Idaṃ samādhibalaṃ. (4)

Katamaṃ paññābalaṃ? Avijjāya na kampatīti—paññābalaṃ. Sahajātānaṃ dhammānaṃ upattham­bha­naṭ­ṭhena paññābalaṃ … pe … nirodhe patiṭ­ṭhā­pakaṭ­ṭhena paññābalaṃ. Idaṃ paññābalaṃ. (5)

Katamaṃ hiribalaṃ? Nekkhammena kāmacchandaṃ hirīyatīti—hiribalaṃ. Abyāpādena byāpādaṃ hirīyatīti—hiribalaṃ. Ālokasaññāya thinamiddhaṃ hirīyatīti—hiribalaṃ. Avikkhepena uddhaccaṃ hirīyatīti—hiribalaṃ. Dhamma­va­vatthā­nena vicikicchaṃ hirīyatīti—hiribalaṃ. Ñāṇena avijjaṃ hirīyatīti—hiribalaṃ. Pāmojjena aratiṃ hirīyatīti—hiribalaṃ. Paṭhamena jhānena nīvaraṇe hirīyatīti—hiribalaṃ … pe … arahat­ta­mag­gena sabbakilese hirīyatīti—hiribalaṃ. Idaṃ hiribalaṃ. (6)

Katamaṃ ottappabalaṃ? Nekkhammena kāmacchandaṃ ottappatīti—ottappabalaṃ. Abyāpādena byāpādaṃ ottappatīti—ottappabalaṃ. Ālokasaññāya thinamiddhaṃ ottappatīti— ottappabalaṃ. Avikkhepena uddhaccaṃ ottappatīti—ottappabalaṃ. Dhamma­va­vatthā­nena vicikicchaṃ ottappatīti—ottappabalaṃ. Ñāṇena avijjaṃ ottappatīti—ottappabalaṃ. Pāmojjena aratiṃ ottappatīti—ottappabalaṃ. Paṭhamena jhānena nīvaraṇe ottappatīti—ottappabalaṃ … pe … arahat­ta­mag­gena sabbakilese ottappatīti—ottappabalaṃ. Idaṃ ottappabalaṃ. (7)

Katamaṃ paṭi­saṅ­khā­na­balaṃ? Nekkhammena kāmacchandaṃ paṭisaṅkhātīti—paṭi­saṅ­khā­na­balaṃ. Abyāpādena byāpādaṃ paṭisaṅkhātīti—paṭi­saṅ­khā­na­balaṃ. Ālokasaññāya thinamiddhaṃ paṭisaṅkhātīti—paṭi­saṅ­khā­na­balaṃ. Avikkhepena uddhaccaṃ paṭisaṅkhātīti— paṭi­saṅ­khā­na­balaṃ. Dhamma­va­vatthā­nena vicikicchaṃ paṭisaṅkhātīti— paṭi­saṅ­khā­na­balaṃ. Ñāṇena avijjaṃ paṭisaṅkhātīti—paṭi­saṅ­khā­na­balaṃ. Pāmojjena aratiṃ paṭisaṅkhātīti—paṭi­saṅ­khā­na­balaṃ. Paṭhamena jhānena nīvaraṇe paṭisaṅkhātīti—paṭi­saṅ­khā­na­balaṃ … pe … arahat­ta­mag­gena sabbakilese paṭisaṅkhātīti—paṭi­saṅ­khā­na­balaṃ. Idaṃ paṭi­saṅ­khā­na­balaṃ. (8)

Katamaṃ bhāvanābalaṃ? Kāmacchandaṃ pajahanto nekkhammaṃ bhāvetīti—bhāvanābalaṃ. Byāpādaṃ pajahanto abyāpādaṃ bhāvetīti—bhāvanābalaṃ. Thinamiddhaṃ pajahanto ālokasaññaṃ bhāvetīti—bhāvanābalaṃ. Uddhaccaṃ pajahanto avikkhepaṃ bhāvetīti— bhāvanābalaṃ. Vicikicchaṃ pajahanto dhamma­va­vatthā­naṃ bhāvetīti—bhāvanābalaṃ. Avijjaṃ pajahanto ñāṇaṃ bhāvetīti—bhāvanābalaṃ. Aratiṃ pajahanto pāmojjaṃ bhāvetīti—bhāvanābalaṃ. Nīvaraṇe pajahanto paṭhamaṃ jhānaṃ bhāvetīti— bhāvanābalaṃ … pe … sabbakilese pajahanto arahattamaggaṃ bhāvetīti— bhāvanābalaṃ. Idaṃ bhāvanābalaṃ. (9)

Katamaṃ anavajjabalaṃ? Kāmacchandassa pahīnattā nekkhamme natthi kiñci vajjanti—anavajjabalaṃ. Byāpādassa pahīnattā abyāpāde natthi kiñci vajjanti—anavajjabalaṃ. Thinamiddhassa pahīnattā ālokasaññāya natthi kiñci vajjanti—anavajjabalaṃ. Uddhaccassa pahīnattā avikkhepe natthi kiñci vajjanti—anavajjabalaṃ. Vicikicchāya pahīnattā dhamma­va­vatthāne natthi kiñci vajjanti—anavajjabalaṃ. Avijjāya pahīnattā ñāṇe natthi kiñci vajjanti—anavajjabalaṃ. Aratiyā pahīnattā pāmojje natthi kiñci vajjanti anavajjabalaṃ. Nīvaraṇānaṃ pahīnattā paṭhamajjhāne natthi kiñci vajjanti—anavajjabalaṃ … pe … sabbakilesānaṃ pahīnattā arahattamagge natthi kiñci vajjanti—anavajjabalaṃ. Idaṃ anavajjabalaṃ. (10)

Katamaṃ saṅgahabalaṃ? Kāmacchandaṃ pajahanto nekkham­ma­vasena cittaṃ saṅgaṇhātīti—saṅgahabalaṃ. Byāpādaṃ pajahanto abyāpādavasena cittaṃ saṅgaṇhātīti—saṅgahabalaṃ. Thinamiddhaṃ pajahanto ālo­kasaññā­vasena cittaṃ saṅgaṇhātīti—saṅgahabalaṃ … pe … sabbakilese pajahanto arahat­ta­magga­vasena cittaṃ saṅgaṇhātīti—saṅgahabalaṃ. Idaṃ saṅgahabalaṃ. (11)

Katamaṃ khantibalaṃ? Kāmacchandassa pahīnattā nekkhammaṃ khamatīti—khantibalaṃ. Byāpādassa pahīnattā abyāpādo khamatīti—khantibalaṃ. Thinamiddhassa pahīnattā ālokasaññā khamatīti—khantibalaṃ. Uddhaccassa pahīnattā avikkhepo khamatīti— khantibalaṃ. Vicikicchāya pahīnattā dhamma­va­vatthā­naṃ khamatīti—khantibalaṃ. Avijjāya pahīnattā ñāṇaṃ khamatīti—khantibalaṃ. Aratiyā pahīnattā pāmojjaṃ khamatīti—khantibalaṃ. Nīvaraṇānaṃ pahīnattā paṭhamaṃ jhānaṃ khamatīti— khantibalaṃ … pe … sabbakilesānaṃ pahīnattā arahattamaggo khamatīti— khantibalaṃ. Idaṃ khantibalaṃ. (12)

Katamaṃ paññattibalaṃ? Kāmacchandaṃ pajahanto nekkham­ma­vasena cittaṃ paññāpetīti—paññattibalaṃ. Byāpādaṃ pajahanto abyāpādavasena cittaṃ paññāpetīti—paññattibalaṃ. Thinamiddhaṃ pajahanto ālo­kasaññā­vasena cittaṃ paññāpetīti—paññattibalaṃ … pe … sabbakilese pajahanto arahat­ta­magga­vasena cittaṃ paññāpetīti—paññattibalaṃ. Idaṃ paññattibalaṃ. (13)

Katamaṃ nijjhattibalaṃ? Kāmacchandaṃ pajahanto nekkham­ma­vasena cittaṃ nijjhāpetīti—nijjhattibalaṃ. Byāpādaṃ pajahanto abyāpādavasena cittaṃ nijjhāpetīti—nijjhattibalaṃ. Thinamiddhaṃ pajahanto ālo­kasaññā­vasena cittaṃ nijjhāpetīti— nijjhattibalaṃ … pe … sabbakilese pajahanto arahat­ta­magga­vasena cittaṃ nijjhāpetīti—nijjhattibalaṃ. Idaṃ nijjhattibalaṃ. (14)

Katamaṃ issariyabalaṃ? Kāmacchandaṃ pajahanto nekkham­ma­vasena cittaṃ vasaṃ vattetīti—issariyabalaṃ. Byāpādaṃ pajahanto abyāpādavasena cittaṃ vasaṃ vattetīti—issariyabalaṃ. Thinamiddhaṃ pajahanto ālo­kasaññā­vasena cittaṃ vasaṃ vattetīti— issariyabalaṃ … pe … sabbakilese pajahanto arahat­ta­magga­vasena cittaṃ vasaṃ vattetīti—issariyabalaṃ. Idaṃ issariyabalaṃ. (15)

Katamaṃ adhiṭṭhā­na­balaṃ? Kāmacchandaṃ pajahanto nekkham­ma­vasena cittaṃ adhiṭṭhātīti—adhiṭṭhā­na­balaṃ. Byāpādaṃ pajahanto abyāpādavasena cittaṃ adhiṭṭhātīti—adhiṭṭhā­na­balaṃ. Thinamiddhaṃ pajahanto ālo­kasaññā­vasena cittaṃ adhiṭṭhātīti— adhiṭṭhā­na­balaṃ … pe … sabbakilese pajahanto arahat­ta­magga­vasena cittaṃ adhiṭṭhātīti—adhiṭṭhā­na­balaṃ. Idaṃ adhiṭṭhā­na­balaṃ. (16)

Katamaṃ samathabalaṃ? Nekkham­ma­vasena cittassa ekaggatā avikkhepo samathabalaṃ, abyāpādavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samathabalaṃ, ālo­kasaññā­vasena cittassa ekaggatā avikkhepo samathabalaṃ … pe … paṭi­nissag­gā­nu­passī assāsavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samathabalaṃ, paṭi­nissag­gā­nu­passī passāsavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samathabalaṃ.

Samathabalanti kenaṭṭhena samathabalaṃ? Paṭhamena jhānena nīvaraṇe na kampatīti— samathabalaṃ. Dutiyena jhānena vitakkavicāre na kampatīti—samathabalaṃ. Tatiyena jhānena pītiyā na kampatīti—samathabalaṃ. Catutthena jhānena sukhadukkhe na kampatīti—samathabalaṃ. Ākāsānañ­cāyata­na­samā­pattiyā rūpasaññāya paṭighasaññāya nānattasaññāya na kampatīti—samathabalaṃ. Viñ­ñā­ṇañ­cāyata­na­samā­pattiyā ākāsānañ­cāyata­na­saññāya na kampatīti— samathabalaṃ. Ākiñ­cañ­ñā­yatana­samā­pattiyā viñ­ñā­ṇañ­cāyata­na­saññāya na kampatīti— samathabalaṃ. Neva­saññā­nā­saññāya­tana­samā­pattiyā ākiñ­cañ­ñā­yata­nasaññāya na kampatīti—samathabalaṃ. Uddhacce ca uddhac­ca­saha­gata­kilese ca khandhe ca na kampati na calati na vedhatīti—samathabalaṃ. Idaṃ samathabalaṃ. (17)

Katamaṃ vipassanābalaṃ? Aniccā­nu­passanā vipassanābalaṃ, duk­khā­nu­passanā vipassanābalaṃ … pe … paṭi­nissag­gā­nu­passanā vipassanābalaṃ, rūpe aniccā­nu­passanā vipassanābalaṃ, rūpe duk­khā­nu­passanā vipassanābalaṃ … pe … rūpe paṭi­nissag­gā­nu­passanā vipassanābalaṃ, vedanāya … pe … saññāya … saṅkhāresu … viññāṇe … cakkhusmiṃ … pe … jarāmaraṇe aniccā­nu­passanā vipassanābalaṃ, jarāmaraṇe duk­khā­nu­passanā vipassanābalaṃ … pe … jarāmaraṇe paṭi­nissag­gā­nu­passanā vipassanābalaṃ. Vipassanābalanti kenaṭṭhena vipassanābalaṃ? Anic­cānu­passa­nāya niccasaññāya na kampatīti— vipassanābalaṃ. Duk­khā­nu­passa­nāya sukhasaññāya na kampatīti—vipassanābalaṃ. Anat­tānu­passa­nāya attasaññāya kampatīti—vipassanābalaṃ. Nibbi­dānu­passa­nāya nandiyā na kampatīti—vipassanābalaṃ. Virā­gānu­passa­nāya rāge na kampatīti— vipassanābalaṃ. Niro­dhānu­passa­nāya samudaye na kampatīti—vipassanābalaṃ. Paṭi­nissag­gā­nu­passa­nāya ādāne na kampatīti—vipassanābalaṃ. Avijjāya ca avijjā­saha­gata­kilese ca khandhe ca na kampati na calati na vedhatīti— vipassanābalaṃ. Idaṃ vipassanābalaṃ. (18:18)

Katamāni dasa sekhabalāni, dasa asekhabalāni? Sammādiṭṭhiṃ sikkhatīti—sekhabalaṃ. Tattha sikkhitattā asekhabalaṃ. Sammāsaṅkappaṃ sikkhatīti—sekhabalaṃ. Tattha sikkhitattā—asekhabalaṃ. Sammāvācaṃ … pe … sammākammantaṃ … sammāājīvaṃ … sammāvāyāmaṃ … sammāsatiṃ … sammāsamādhiṃ … sammāñāṇaṃ … pe … sammāvimuttiṃ sikkhatīti—sekhabalaṃ. Tattha sikkhitattā—asekhabalaṃ. Imāni dasa sekhabalāni, dasa asekhabalāni. (1–‍20:38)

Katamāni dasa khīṇā­sava­balāni? Idha khīṇāsavassa bhikkhuno aniccato sabbe saṅkhārā yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhā honti. Yampi khīṇāsavassa bhikkhuno aniccato sabbe saṅkhārā yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhā honti, idampi khīṇāsavassa bhikkhuno balaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti—“khīṇā me āsavā”ti. (1)

Puna caparaṃ khīṇāsavassa bhikkhuno aṅgārakāsūpamā kāmā yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhā honti. Yampi khīṇāsavassa bhikkhuno aṅgārakāsūpamā kāmā yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhā honti, idampi khīṇāsavassa bhikkhuno balaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti—“khīṇā me āsavā”ti. (2)

Puna caparaṃ khīṇāsavassa bhikkhuno vivekaninnaṃ cittaṃ hoti vivekapoṇaṃ viveka­pabbhā­raṃ vivekaṭṭhaṃ nekkham­mā­bhira­taṃ byantībhūtaṃ sabbaso āsa­vaṭṭhā­niyehi dhammehi. Yampi khīṇāsavassa bhikkhuno vivekaninnaṃ cittaṃ hoti vivekapoṇaṃ viveka­pabbhā­raṃ vivekaṭṭhaṃ nekkham­mā­bhira­taṃ byantībhūtaṃ sabbaso āsa­vaṭṭhā­niyehi dhammehi, idampi khīṇāsavassa bhikkhuno balaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti—“khīṇā me āsavā”ti. (3)

Puna caparaṃ khīṇāsavassa bhikkhuno cattāro satipaṭṭhānā bhāvitā honti subhāvitā. Yampi khīṇāsavassa bhikkhuno cattāro satipaṭṭhānā bhāvitā honti subhāvitā, idampi khīṇāsavassa bhikkhuno balaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti—“khīṇā me āsavā”ti. (4)

Puna caparaṃ khīṇāsavassa bhikkhuno cattāro sammappadhānā bhāvitā honti subhāvitā … pe … cattāro iddhipādā bhāvitā honti subhāvitā … pañcindriyāni bhāvitāni honti subhāvitāni … pañca balāni bhāvitāni honti subhāvitāni … satta bojjhaṅgā bhāvitā honti subhāvitā … pe … ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvito hoti subhāvito. Yampi khīṇāsavassa bhikkhuno aṭṭhaṅgiko maggo bhāvito hoti subhāvito, idampi khīṇāsavassa bhikkhuno balaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti—“khīṇā me āsavā”ti. Imāni dasa khīṇā­sava­balāni. (5–‍10:48)

Katamāni dasa iddhibalāni? Adhiṭṭhānā iddhi, vikubbanā iddhi, manomayā iddhi, ñāṇavipphārā iddhi, samā­dhi­vip­phārā iddhi, ariyā iddhi, kammavipākajā iddhi, puññavato iddhi, vijjāmayā iddhi, tattha tattha sammā payogappaccayā ijjhanaṭṭhena iddhi—imāni dasa iddhibalāni. (1–‍10:58)

Katamāni dasa tathā­gata­balāni? Idha tathāgato ṭhānañca ṭhānato aṭṭhānañca aṭṭhānato yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi tathāgato ṭhānañca ṭhānato aṭṭhānañca aṭṭhānato yathābhūtaṃ pajānāti, idampi tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti. (1)

Puna caparaṃ tathāgato atītā­nāgata­pac­cup­pan­nā­naṃ kamma­sa­mādā­nā­naṃ ṭhānaso hetuso vipākaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi tathāgato atītā­nāgata­pac­cup­pan­nā­naṃ kamma­sa­mādā­nā­naṃ ṭhānaso hetuso vipākaṃ yathābhūtaṃ pajānāti, idampi tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ, nadati, brahmacakkaṃ pavatteti. (2)

Puna caparaṃ tathāgato sabbat­tha­gā­miniṃ paṭipadaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi tathāgato sabbat­tha­gā­miniṃ paṭipadaṃ yathābhūtaṃ pajānāti, idampi tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti. (3)

Puna caparaṃ tathāgato anekadhātuṃ nānādhātuṃ lokaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi tathāgato anekadhātuṃ nānādhātuṃ lokaṃ yathābhūtaṃ pajānāti, idampi tathāgatassa … pe …. (4)

Puna caparaṃ tathāgato sattānaṃ nānādhi­mutti­ka­taṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi tathāgato sattānaṃ nānādhi­mutti­ka­taṃ yathābhūtaṃ pajānāti, idampi tathāgatassa … pe …. (5)

Puna caparaṃ tathāgato parasattānaṃ parapuggalānaṃ indriya­paro­pariyat­taṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi tathāgato parasattānaṃ parapuggalānaṃ indriya­paro­pariyat­taṃ yathābhūtaṃ pajānāti, idampi tathāgatassa … pe …. (6)

Puna caparaṃ tathāgato jhāna­vimokkha­samā­dhi­samā­pattī­naṃ saṃkilesaṃ vodānaṃ vuṭṭhānaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi tathāgato jhāna­vimokkha­samā­dhi­samā­pattī­naṃ saṃkilesaṃ vodānaṃ vuṭṭhānaṃ yathābhūtaṃ pajānāti, idampi tathāgatassa … pe …. (7)

Puna caparaṃ tathāgato anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, seyyathidaṃ— ekampi jātiṃ dvepi jātiyo … pe … iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati. Yampi tathāgato anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati. Seyyathidaṃ— ekampi jātiṃ dvepi jātiyo … pe … idampi tathāgatassa … pe …. (8)

Puna caparaṃ tathāgato dibbena cakkhunā visuddhena atik­kanta­mānusa­kena satte passati cavamāne upapajjamāne … pe … yampi tathāgato dibbena cakkhunā visuddhena atik­kanta­mānusa­kena satte passati cavamāne upapajjamāne … pe … idampi tathāgatassa … pe …. (9)

Puna caparaṃ tathāgato āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Yampi tathāgato āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati, idampi tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti. Imāni dasa tathā­gata­balāni. (10:68)

Kenaṭṭhena saddhābalaṃ? Kenaṭṭhena vīriyabalaṃ? Kenaṭṭhena satibalaṃ? Kenaṭṭhena samādhibalaṃ? Kenaṭṭhena paññābalaṃ? Kenaṭṭhena hiribalaṃ? Kenaṭṭhena ottappabalaṃ? Kenaṭṭhena paṭi­saṅ­khā­na­balaṃ … pe … kenaṭṭhena tathāgatabalaṃ?

Assaddhiye akampiyaṭṭhena saddhābalaṃ. Kosajje akampiyaṭṭhena vīriyabalaṃ. Pamāde akampiyaṭṭhena satibalaṃ. Uddhacce akampiyaṭṭhena samādhibalaṃ. Avijjāya akampiyaṭṭhena paññābalaṃ. Hirīyati pāpake akusale dhammeti—hiribalaṃ. Ottappati pāpake akusale dhammeti—ottappabalaṃ. Ñāṇena kilese paṭisaṅkhātīti—paṭi­saṅ­khā­na­balaṃ. Tattha jātā dhammā ekarasā hontīti— bhāvanābalaṃ. Tattha natthi kiñci vajjanti—anavajjabalaṃ. Tena cittaṃ saṅgaṇhātīti—saṅgahabalaṃ. Taṃ tassa khamatīti—khantibalaṃ. Tena cittaṃ paññapetīti—paññattibalaṃ. Tena cittaṃ nijjhāpetīti—nijjhattibalaṃ. Tena cittaṃ vasaṃ vattetīti—issariyabalaṃ. Tena cittaṃ adhiṭṭhātīti— adhiṭṭhā­na­balaṃ. Tena cittaṃ ekagganti—samathabalaṃ. Tattha jāte dhamme anupassatīti—vipassanābalaṃ. Tattha sikkhatīti—sekhabalaṃ. Tattha sikkhitattā—asekhabalaṃ. Tena āsavā khīṇāti—khīṇāsavabalaṃ. Tassa ijjhatīti—iddhibalaṃ. Appa­meyyaṭ­ṭhena tathā­gata­balanti.

Balakathā niṭṭhitā.