Mahāvastu
24. The Buddha Maṃgala
ito mahāmaudgalyāyana bhadrakalpāto aparimite aprameye asaṃkhyeye kalpe dīpaṃkarāto anantaraṃ maṅgalo nāma tathāgato ’rhaṃ samyaksambuddho udapāsi || maṅgalasya mahāmaudgalyāyana samyaksaṃbuddhasya varṣakoṭīśatasahasraṃ manuṣyāṇām āyuḥpramāṇam abhūṣi || maṅgalasya mahāmaudgalyāyana samyaksaṃbuddhasya trayaḥ śrāvakasannipātā abhūnsuḥ || prathame śrāvaksannipāte koṭīśatasahasram abhūṣi sarveṣām arhatāṃ kṣīṇāśravāṇām uṣitavratānāṃ samyagājñāsuvimuktacittānāṃ parikṣīṇabhavasaṃyojanānām anuprāptasvakārthānāṃ | dvitīyo śrāvakasannipāto navati koṭīyo abhūnsuḥ sarveṣāṃ arhatāṃ kṣīṇāśravāṇāṃ uṣitavratānāṃ samyagājñāsuvimuktacittānāṃ parikṣīṇabhavasaṃyojanānāṃ anuprāptasvakārthānāṃ | tṛtīyo śrāvakasannipāto aśīti koṭīyo abhunsu sarveṣām arhatāṃ kṣīṇāśravāṇām uṣitavratānāṃ samyagājñāsuvimuktacittānāṃ parikṣīṇabhavasaṃyojanānāṃ anuprāptasvakārthānāṃ || maṅgalasya khalu punar mahāmaudgalyāyana samyaksambuddhasya sudevo ca dharmadevo ca nāma śrāvakayugo abhūṣi agrayugo ca bhadrayugo ca | eko agro prajñāye aparo agro ṛddhīye || maṅgalasya khalu punar mahāmaudgalyāyana samyaksaṃbuddhasya śīvālī ca nāma bhikṣuṇī aśokā ca agraśrāvikā abhūnsuḥ | ekā agrā prajñāye aparā ṛddhīye || maṅgalasya khalu mahāmaudgalyāyana samyaksaṃbuddhasya pālito nāma bhikṣu upasthāyako abhūṣi || maṅgalasya khalu punar mahāmaudgalyāyana samyaksaṃbuddhasya nāgavṛkṣo abhūṣi bodhi || maṅgalasya khalu mahāmaudgalyāyana samyaksaṃbuddhasya uttaraṃ nāma nagaraṃ abhūṣi | dvādaśa yojanāni āyāmena purastimena paścimena ca sapta yojanāni vistāreṇa dakṣiṇena uttareṇa ca | saptahi prākārehi parikṣiptaṃ sauvarṇehi sauvarṇacchadanehi || saptahi dīrghikāhi parikṣiptaṃ abhūṣi citrāhi darśanīyāhi saptānāṃ varṇānāṃ suvarṇasya rūpyasya muktāyāḥ vaiḍūryasya sphaṭikasya musāgalvasya lohitikāyā || tāsāṃ khalu punar mahāmaudgalyāyana dīrghikānāṃ dvinnāṃ varṇānāṃ sopānā abhūnsuḥ suvarṇasya rūpyasya | catūrṇāṃ varṇānāṃ sopānaphalakā abhūnsu suvarṇasya rūpyasya ca muktāyā vaiḍūryasya ca || tāyo dīrghikāyo channāyo abhūnsuḥ utpalapadumakumudapuṇḍarīkanalinīsaugandhikehi || tāyo dīrghikāyo imehi evaṃrūpehi vṛkṣehi pracchannāyo abhunsuḥ | sayyathīdaṃ amrajambupanasalakucabhavyapālevatapracchannāyo || tāsāṃ khalu punar dīrghikānāṃ tīreṣu imāni evaṃrūpāṇi sthalajajalajāni mālyāni abhunsu | sayyathīdaṃ atimuktakacampakavārṣikāvātuṣkāraindīvaradamanakadevopasaṃhitā || uttaraṃ khalu punar mahāmaudgalyāyana nagaraṃ saptahi tālapaṃktihi parikṣiptam abhūṣi || vistareṇa dīpavatī rājadhānī yathā varṇayitavyaṃ || maṅgalasya khalu punar mahāmaudgalyāyana samyaksaṃbuddhasya sundaro nāma kṣatriyo pitā abhūṣi rājā cakravartī || maṅgalasya khalu punar mahāmaudgalyāyana samyaksaṃbuddhasya śirī nāma devī mātā abhūṣi || tadāhaṃ mahāmaudgalyāyana atulo nāma nāgarājā kṛtapuṇyo maheśākhyo utsadakuśalasaṃcayo ||
tato mayā so bhagavāṃ maṃgalo saśrāvakasaṃgho + + + + + + + + + + + + satkṛtvā gurukṛtvā mānayitvā pūjayitvā duṣyayugam ācchādaṃ dattvā bodhāya anupraṇihitaṃ || tenāpy ahaṃ vyākṛto bhaviṣyasi tvam anāgatādhvāne aparimite asaṃkhyeye kalpe śākyamunir nāma tathāgato ’rhaṃ samyaksaṃbuddho ||
dīpaṃkarasya ottareṇa maṅgalo nāma nāyako |
tamaṃ loke nihatvāna dharmolkām abhijvālayet* ||atulā āsi prabhā tasya jinehi anyehi uttarā |
koṭisūryaprabhāṃ hatvā sahasrāraiḥ virocate ||so ca buddho prakāśeti catvāri satyā uttamāṃ |
te taṃ satyarasaṃ pītvā vinodensu mahātamaṃ ||bodhiṃ buddhvā atulāṃ devā prathame dharmadeśane |
koṭiśatasahasrāṇāṃ prathamābhisamayo abhūt* ||yadā + + + + + + + + + + + + + + + + + + |
tadā āhani saṃbuddho dharmabherīṃ varam uttamāṃ ||punar api devasamaye yadā satyāṃ prakāśayet* |
dvitīye navati koṭī dvitīyābhisamayo abhūt* ||yadā sunando cakravartī buddhadharmam upāgami |
tadā āhani saṃbuddho dharmabherīṃ varam uttamāṃ ||sunandānucarā janatā navatiṃ āsi koṭiyo |
sarve te niravaśeṣā abhūd buddhasya śrāvakā ||punar api devasamaye yadā satyāṃ prakāśayet* |
aśītiṃ tṛtīye koṭī tṛtīyābhisamayo abhūt* ||yadā uttaro gṛhapati buddhadarśanam upāgami |
tadā āhani saṃbuddho dharmabherīṃ varam uttamāṃ ||uttarānucarā janatā aśītiṃ āsi koṭiyo |
sarve te niravaśeṣā abhūt buddhasya śrāvakāḥ ||sannipātāḥ trayo āsi maṅgalasya maharṣiṇo |
kṣīṇāśravāṇāṃ virajānāṃ śāntacittānutāpitāṃ ||koṭīśatasahasrāṇāṃ prathamo āsi samāgamo |
dvitīyo navatiṃ koṭī aśītiṃ tṛtīyo abhūt* ||ahaṃ tena samayena nāgarājā maharddhiko |
atulo nāma nāmena utsadakuśalasaṃcayo ||nāgānāṃ divyehi tūryehi maṅgalasya maharṣiṇo |
arcaye duṣyāṇi dattvāna śaraṇaṃ tam upāgami ||so me buddho viyākārṣīt* maṅgalo lokanāyako |
aparimeye ito kalpe buddho loke bhaviṣyasi |
śākyānāṃ nagare ramye sphīte kapilavasāhvaye ||tasya te jananī mātā māyā nāmena bheṣyati |
pitā śuddhodano nāma tava bhaviṣyati gautamaḥ ||kolito upatiṣyo ca agrā bheṣyanti śrāvakāḥ |
kṣemā utpalavarṇā ca agrā bheṣyanti śrāvikā ||ānando nāma nāmena upasthāyako bhaviṣyati |
bodhi bhaviṣyati tuhyaṃ aśvattho varapādapaḥ ||tasya vyākaraṇaṃ śrutvā maṅgalasya maharṣiṇaḥ |
viriyaṃ pragrahetvāna dṛḍhaṃ kṛtvāna mānasaṃ |
caranto bodhicaryāṇi nāhaṃ kaṃcit parityaje ||uttaraṃ nāma nagaraṃ sundaro nāma kṣatriyo |
śirikā nāma janikā maṅgalasya maharṣiṇo ||sudevo dharmadevo ca abhunsuḥ agraśrāvakāḥ |
śīvālī ca aśokā ca bhunsu agraśrāvikā ||pālito nāma upasthāko maṃgalasya maharṣiṇo |
bodhi tasya nāgavṛkṣo bodhivṛkṣaṃ supuṣpitaṃ ||koṭīśatasahasrāṇāṃ saṃgho āsi maharṣiṇo |
tiṣṭhamāno mahāvīro tāresi janatāṃ bahuṃ ||tārayi bahujanatāṃ vaistārikaṃ kṛtva śāsanaṃ |
jvalito agniskandho vā suriyo vā samudgato ||yathā sāgarasya ūrmiyo na śakiyaṃ gaṇayituṃ |
tathaiva bhagavato putrā na śakiyaṃ gaṇayituṃ ||so ca buddho mahābhāgo saddharmo ca gaṇottamo |
sarve samanantara atītā anuriktā eva saṃskārāḥ ||
iti śrīmahāvastu-avadāne maṃgalasya vastuṃ samāptaṃ