Therāpadāna

Tiṇa­dāyaka­vagga

10. Sugandhat­thera­apadāna

“Imamhi bhaddake kappe,
brahmabandhu mahāyaso;
Kassapo nāma gottena,
uppajji vadataṃ varo.

Anub­yañ­jana­sam­panno,
bāt­tiṃ­sa­va­ra­lak­khaṇo;
Byāmap­pabhā­pari­vuto,
raṃsi­jālasa­motthaṭo.

Assāsetā yathā cando,
sūriyova pabhaṅkaro;
Nibbāpetā yathā megho,
sāgarova guṇākaro.

Dharaṇīriva sīlena,
himavāva samādhinā;
Ākāso viya paññāya,
asaṅgo anilo yathā.

Sa kadāci mahāvīro,
parisāsu visārado;
Saccāni sampakāseti,
uddharanto mahājanaṃ.

Tadā hi bārāṇasiyaṃ,
seṭṭhiputto mahāyaso;
Āsahaṃ dhanadhaññassa,
pahūtassa bahū tadā.

Jaṅghāvihāraṃ vicaraṃ,
migadā­ya­mupecca­haṃ;
Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ,
desentaṃ amataṃ padaṃ.

Visaṭṭha­kan­ta­vacanaṃ,
karavī­ka­sa­massa­raṃ;
Haṃsarutehi nigghosaṃ,
viññāpentaṃ mahājanaṃ.

Disvā devātidevaṃ taṃ,
sutvāva madhuraṃ giraṃ;
Pahāyanappake bhoge,
pabbajiṃ anagāriyaṃ.

Evaṃ pabbajito cāhaṃ,
na cirena bahussuto;
Ahosiṃ dhammakathiko,
vicit­ta­pa­ṭibhā­navā.

Mahā­parisa­maj­jhe­haṃ,
haṭṭhacitto punappunaṃ;
Vaṇṇayiṃ hemavaṇṇassa,
vaṇṇaṃ vaṇṇavisārado.

‘Esa khīṇāsavo buddho,
anīgho chinnasaṃsayo;
Sabba­kam­mak­kha­yaṃ patto,
vimutto­pa­dhi­saṅ­khaye.

Esa so bhagavā buddho,
esa sīho anuttaro;
Sadevakassa lokassa,
brahma­cakkap­pa­vat­tako.

Danto dametā santo ca,
sametā nibbuto isi;
Nibbāpetā ca assattho,
assāsetā mahājanaṃ.

Vīro sūro ca vikkanto,
pañño kāruṇiko vasī;
Vijitāvī ca sa jino,
appagabbo anālayo.

Aneñjo acalo dhīmā,
amoho asamo muni;
Dhorayho usabho nāgo,
sīho sakko garūsupi.

Virāgo vimalo brahmā,
vādī sūro raṇañjaho;
Akhilo ca visallo ca,
asamo saṃyato suci.

Brāhmaṇo samaṇo nātho,
bhisakko sallakattako;
Yodho buddho sutāsuto,
acalo mudito sito.

Dhātā dhatā ca santi ca,
kattā netā pakāsitā;
Sampahaṃsitā bhettā ca,
chettā sotā pasaṃsitā.

Akhilo ca visallo ca,
anīgho akathaṃkathī;
Anejo virajo kattā,
gandhā vattā pasaṃsitā.

Tāretā atthakāretā,
kāretā sampadāritā;
Pāpetā sahitā kantā,
hantā ātāpī tāpaso.

Samacitto samasamo,
asahāyo dayālayo;
Accherasatto akuho,
katāvī isisattamo.

Nittiṇṇakaṅkho nimmāno,
appameyyo anūpamo;
Sabba­vākya­pathā­tīto,
sacca­neyyan­tagū jino.

Sattasāravare tasmiṃ,
Pasādo amatāvaho;
Tasmā buddhe ca dhamme ca,
Saṃghe saddhā mahatthikā’.

Guṇehi evamādīhi,
tiloka­sara­ṇuttamaṃ;
Vaṇṇento parisāmajjhe,
akaṃ dhammakathaṃ ahaṃ.

Tato cutāhaṃ tusite,
anubhotvā mahāsukhaṃ;
Tato cuto manussesu,
jāto homi sugandhiko.

Nissāso mukhagandho ca,
dehagandho tatheva me;
Sedagandho ca satataṃ,
sabbagandhova hoti me.

Mukhagandho sadā mayhaṃ,
padu­mup­pa­la­campako;
Parisanto sadā vāti,
sarīro ca tatheva me.

Guṇatthavassa sabbantaṃ,
Phalaṃ tu paramabbhutaṃ;
Ekaggamanasā sabbe,
Vaṇṇayissaṃ suṇātha me.

Guṇaṃ buddhassa vatvāna,
hitāya ca na sadisaṃ;
Sukhito homi sabbattha,
saṃgho vīrasamāyuto.

Yasassī sukhito kanto,
jutimā piyadassano;
Vattā aparibhūto ca,
niddoso paññavā tathā.

Khīṇe āyusi nibbānaṃ,
sulabhaṃ buddhabhattino;
Tesaṃ hetuṃ pavakkhāmi,
taṃ suṇātha yathātathaṃ.

Santaṃ yasaṃ bhagavato,
vidhinā abhivādayaṃ;
Tattha tat­thūpa­pan­nopi,
yasassī tena homahaṃ.

Duk­khas­santaka­raṃ buddhaṃ,
dhammaṃ santa­ma­saṅ­kha­taṃ;
Vaṇṇayaṃ sukhado āsiṃ,
sattānaṃ sukhito tato.

Guṇaṃ vadanto buddhassa,
buddha­pīti­samā­yuto;
Sakantiṃ parakantiñca,
janayiṃ tena kantimā.

Jino te titthikākiṇṇe,
abhibhuyya kutitthiye;
Guṇaṃ vadanto jotesiṃ,
nāyakaṃ jutimā tato.

Piyakārī janassāpi,
sambuddhassa guṇaṃ vadaṃ;
Saradova sasaṅkohaṃ,
tenāsiṃ piyadassano.

Yathā­satti­vase­nāhaṃ,
sabbavācāhi santhaviṃ;
Sugataṃ tena vāgiso,
vicit­ta­pa­ṭibhā­navā.

Ye bālā vimatiṃ pattā,
paribhonti mahāmuniṃ;
Niggahiṃ te saddhammena,
paribhūto na tenahaṃ.

Buddhavaṇṇena sattānaṃ,
kilese apanesahaṃ;
Nikkilesamano homi,
tassa kammassa vāhasā.

Sotūnaṃ vuddhimajaniṃ,
buddhā­nus­sati­desako;
Tenāhamāsiṃ sappañño,
nipu­ṇattha­vi­passako.

Sabbā­sava­parik­khīṇo,
tiṇṇa­saṃsā­ra­sāgaro;
Sikhīva anupādāno,
pāpuṇissāmi nibbutiṃ.

Imasmiṃyeva kappasmiṃ,
yamahaṃ santhaviṃ jinaṃ;
Duggatiṃ nābhijānāmi,
bud­dhavaṇṇas­sidaṃ phalaṃ.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ,
… pe …
viharāmi anāsavo.

Svāgataṃ vata me āsi,
… pe …
kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Paṭisambhidā catasso,
… pe …
kataṃ buddhassa sāsanaṃ”. (5575)

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sugandho thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Sugandhat­theras­sāpadā­naṃ dasamaṃ.

Tiṇa­dāyaka­vaggo tepaññāsamo.

Tassuddānaṃ

Tiṇado mañcado ceva,
sara­ṇabbhañ­janap­pado;
Supaṭo daṇḍadāyī ca,
nelapūjī tatheva ca.

Bodhi­sammaj­jako maṇḍo,
sugandho dasamoti ca;
Gāthāsataṃ satevīsaṃ,
gaṇitañcettha sabbaso.