“Bhante nāgasena, ‘kummassa pañca aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni pañca aṅgāni gahetabbānī”ti? “Yathā, mahārāja, kummo udakacaro udakeyeva vāsaṃ kappeti; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sabba­pāṇa­bhūta­pugga­lā­naṃ hitānukampinā mettā­saha­gatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena sabbāvantaṃ lokaṃ pharitvā viharitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, kummassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.

Puna caparaṃ, mahārāja, kummo udake uppilavanto sīsaṃ ukkhipitvā yadi koci passati, tattheva nimujjati gāḷhamogāhati ‘mā maṃ te puna passeyyun’ti; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena kilesesu opatantesu ārammaṇasare nimujjitabbaṃ gāḷha­mo­gāhitab­baṃ ‘mā maṃ kilesā puna passeyyun’ti. Idaṃ, mahārāja, kummassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.

Puna caparaṃ, mahārāja, kummo udakato nikkhamitvā kāyaṃ otāpeti; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena nisaj­jaṭ­ṭhā­nasaya­na­caṅka­mato mānasaṃ nīharitvā sammappadhāne mānasaṃ otāpetabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, kummassa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.

Puna caparaṃ, mahārāja, kummo pathaviṃ khaṇitvā vivitte vāsaṃ kappeti; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena lābhasakkā­ra­silokaṃ pajahitvā suññaṃ vivittaṃ kānanaṃ vanapatthaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ appasaddaṃ appanigghosaṃ ­pavi­vitta­mogāhitvā vivitte yeva vāsaṃ upagantabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, kummassa catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, therena upasenena vaṅgan­ta­puttena—

‘Vivittaṃ appanigghosaṃ,
­vāḷa­miga­nisevi­taṃ;
Seve senāsanaṃ bhikkhu,
paṭi­sallā­na­kāraṇā’ti.

Puna caparaṃ, mahārāja, kummo cārikaṃ caramāno yadi kañci passati vā, saddaṃ suṇāti vā, soṇḍipañcamāni aṅgāni sake kapāle nidahitvā appossukko tuṇhībhūto tiṭṭhati kāya­ma­nurak­khanto; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sabbattha rūpa­sadda­gandha­ra­sa­phoṭṭhab­ba­dham­mesu āpatantesu chasu dvāresu saṃvarakavāṭaṃ anugghāṭetvā mānasaṃ samodahitvā saṃvaraṃ katvā satena sampajānena vihātabbaṃ samaṇadhammaṃ anurak­kha­mānena. Idaṃ, mahārāja, kummassa pañcamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena saṃ­yutta­nikāya­vare kummū­pa­ma­suttante—

‘Kummova aṅgāni sake kapāle,
Samodahaṃ bhikkhu manovitakke;
Anissito añña­mahe­ṭhayāno,
Parinibbuto nūpavadeyya kañcī’”ti.

Kummaṅgapañho chaṭṭho.