Milindapañha

Opamma­kathā­pañha

Samuddavagga

5. Nāvaṅgapañha

“Bhante nāgasena, ‘nāvāya tīṇi aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni tīṇi aṅgāni gahetabbānī”ti? “Yathā, mahārāja, nāvā bahu­vidha­dāru­saṅghā­ṭa­sama­vāyena bahumpi janaṃ tārayati; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ācāra­sīla­gu­ṇavattap­paṭivat­ta­bahu­vidha­dhamma­saṅghā­ṭa­sama­vāyena sadevako loko tārayitabbo. Idaṃ, mahārāja, nāvāya paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.

Puna caparaṃ, mahārāja, nāvā bahu­vidha­ūmit­thani­ta­vega­visaṭa­māvaṭṭa­vegaṃ sahati; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena bahu­vidha­kilesa­ūmi­vegaṃ lābhasakkā­ra­yasa­siloka­pūjana­vandanā parakulesu nindā­pasaṃ­sā­su­kha­duk­kha­sammā­na­na­vimāna­na­bahu­vidha­dosa­ūmi­vegañca sahitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, nāvāya dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.

Puna caparaṃ, mahārāja, nāvā apari­mita­mananta­ma­pāramak­kho­bhita­gam­bhīre mahati­mahā­ghose timi­timiṅ­gala­makara­maccha­gaṇā­kule mahati­ma­hāsa­mudde carati; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena tipari­vaṭṭad­vāda­sā­kāra­catu­saccā­bhisa­mayap­paṭi­vedhe mānasaṃ sañ­cāra­yi­tab­baṃ. Idaṃ, mahārāja, nāvāya tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena saṃ­yutta­nikāya­vare saccasaṃyutte—

‘Vitakkentā ca kho tumhe, bhikkhave, “idaṃ dukkhan”ti vitakkeyyātha, “ayaṃ dukkhasamudayo”ti vitakkeyyātha, “ayaṃ dukkhanirodho”ti vitakkeyyātha, “ayaṃ duk­kha­nirodha­gāminī paṭipadā”ti vitakkeyyāthā’”ti.

Nāvaṅgapañho pañcamo.