“Bhante nāgasena, ‘pathaviyā pañca aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni pañca aṅgāni gahetabbānī”ti? “Yathā, mahārāja, pathavī iṭṭhāniṭṭhāni kap­pūrā­garuta­gara­canda­na­kuṅkumā­dīni ākirantepi pitta­semha­pubba­ruhira­seda­meda­kheḷa­siṅghā­ṇika­lasika­mutta­karīsā­dīni ākirantepi tādisāyeva; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena iṭṭhāniṭṭhe lābhālābhe yasāyase nindāpasaṃsāya sukhadukkhe sabbattha tādināyeva bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.

Puna caparaṃ, mahārāja, pathavī maṇḍa­na­vi­bhū­sa­nā­pagatā saka­gandha­pari­bhāvitā; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena vibhū­sa­nā­paga­tena saka­sīla­gandha­pari­bhāvi­tena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.

Puna caparaṃ, mahārāja, pathavī nirantarā akhaṇḍacchiddā asusirā bahalā ghanā vitthiṇṇā; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena niranta­ra­ma­khaṇ­ḍac­chidda­masu­sira­bahala­ghana­vitthiṇ­ṇa­sīlena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.

Puna caparaṃ, mahārāja, pathavī gāma­nigama­na­ga­rajana­pada­rukkha­pabba­ta­nadīta­ḷāka­pok­kha­ra­ṇī­miga­pak­khi­manuja­naranā­ri­gaṇaṃ dhārentīpi akilāsu hoti; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ovadantenapi anusāsantenapi viññāpentenapi sandas­sen­tenapi samāda­pen­tenapi ­samut­tejen­tenapi sam­pahaṃ­sen­tenapi dhammadesanāsu akilāsunā bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.

Puna caparaṃ, mahārāja, pathavī anuna­yap­paṭi­gha­vippa­muttā; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena anuna­yap­paṭi­gha­vippa­muttena pathavisamena cetasā viharitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā pañcamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, upāsikāya cūḷasubhaddāya sakasamaṇe pari­kit­tayamā­nāya—

‘Ekañce bāhaṃ vāsiyā,
tacche kupitamānasā;
Ekañce bāhaṃ gandhena,
ālimpeyya pamoditā.

Amusmiṃ paṭigho natthi,
rāgo asmiṃ na vijjati;
Patha­vī­sama­cittā te,
tādisā samaṇā mamā’”ti.

Patha­vī­aṅga­pañho paṭhamo.