“Bhante nāgasena, ‘cakkavattissa cattāri aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni cattāri aṅgāni gahetabbānī”ti? “Yathā, mahārāja, cakkavattī catūhi saṅga­ha­vatthūhi janaṃ saṅgaṇhāti; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena catassannaṃ parisānaṃ mānasaṃ saṅgahetabbaṃ anuggahetabbaṃ sam­pahaṃ­setab­baṃ. Idaṃ, mahārāja, cakkavattissa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.

Puna caparaṃ, mahārāja, cakkavattissa vijite corā na uṭṭhahanti; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ­kāmarā­gab­yāpā­da­vihiṃ­sā­vitakkā na uppādetabbā. Idaṃ, mahārāja, cakkavattissa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena—

‘Vitakkūpasame ca yo rato,
Asubhaṃ bhāvayate sadā sato;
Esa kho byanti kāhiti,
Esa checchati mārabandhanan’ti.

Puna caparaṃ, mahārāja, cakkavattī divase divase ­samud­da­pariyan­taṃ mahāpathaviṃ anuyāyati kal­yāṇa­pāpakāni vicinamāno; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena kāyakammaṃ vacīkammaṃ manokammaṃ divase divase pacca­vek­khi­tab­baṃ ‘kiṃ nu kho me imehi tīhi ṭhānehi anupavajjassa divaso vītivattatī’ti. Idaṃ, mahārāja, cakkavattissa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena aṅgut­tarani­kāya­vare—

‘Kathambhūtassa me rattindivā vītivattantīti pabbajitena abhiṇhaṃ pacca­vek­khi­tab­ban’ti.

Puna caparaṃ, mahārāja, cakkavattissa abbhanta­ra­bāhirā­rak­khā susaṃvihitā hoti; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena abbhantarānaṃ bāhirānaṃ kilesānaṃ ārakkhāya satidovāriko ṭhapetabbo. Idaṃ, mahārāja, cakkavattissa catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena—

‘Satidovāriko, bhikkhave, ariyasāvako akusalaṃ pajahati kusalaṃ bhāveti, sāvajjaṃ pajahati, anavajjaṃ bhāveti, suddhamattānaṃ pariharatī’”ti.

Cakka­vattiṅ­gapañho dasamo.

Pathavīvaggo tatiyo.

Tassuddānaṃ

Pathavī āpo ca tejo ca,
vāyo ca pabbatena ca;
Ākāso candasūriyo ca,
sakko ca cakkavattināti.