Milindapañha

Opamma­kathā­pañha

Pathavīvagga

8. Sūriyaṅgapañha

“Bhante nāgasena, ‘sūriyassa satta aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni satta aṅgāni gahetabbānī”ti? “Yathā, mahārāja, sūriyo sabbaṃ udakaṃ parisoseti; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sabbakilesā anavasesaṃ parisosetabbā. Idaṃ, mahārāja, sūriyassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.

Puna caparaṃ, mahārāja, sūriyo tamandhakāraṃ vidhamati; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sabbaṃ rāgatamaṃ dosatamaṃ mohatamaṃ mānatamaṃ diṭṭhitamaṃ kilesatamaṃ sabbaṃ duccaritatamaṃ vidhama­yi­tab­baṃ. Idaṃ, mahārāja, sūriyassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.

Puna caparaṃ, mahārāja, sūriyo abhikkhaṇaṃ carati; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena abhikkhaṇaṃ yoniso manasikāro kātabbo. Idaṃ, mahārāja, sūriyassa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.

Puna caparaṃ, mahārāja, sūriyo raṃsimālī; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ārammaṇamālinā bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, sūriyassa catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.

Puna caparaṃ, mahārāja, sūriyo mahājanakāyaṃ santāpento carati; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ācāra­sīla­gu­ṇavattap­paṭi­pattiyā jhāna­vimokkha­samā­dhi­samā­patti­indriya­bala­boj­jhaṅ­ga­sati­paṭṭhā­na­sammap­pa­dhā­na­iddhi­pādehi sadevako loko santāpayitabbo. Idaṃ, mahārāja, sūriyassa pañcamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.

Puna caparaṃ, mahārāja, sūriyo rāhubhayā bhīto carati; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ­ducca­rita­dugga­ti­visama­kantā­ra­vipāka­vini­pāta­kilesa­jālaja­ṭite diṭṭhi­saṅghā­ṭa­paṭi­mukke kupa­tha­pak­khande kummag­ga­paṭi­panne satte disvā mahatā saṃvegabhayena mānasaṃ saṃvejetabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, sūriyassa chaṭṭhaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.

Puna caparaṃ, mahārāja, sūriyo kalyāṇapāpake dasseti; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena indriya­bala­boj­jhaṅ­ga­sati­paṭṭhā­na­sammap­pa­dhā­na­iddhi­pāda­lokiya­lo­kutta­ra­dhammā dassetabbā. Idaṃ, mahārāja, sūriyassa sattamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, therena vaṅgīsena—

‘Yathāpi sūriyo udayanto,
Rūpaṃ dasseti pāṇinaṃ;
Suciñca asuciñcāpi,
Kalyāṇañcāpi pāpakaṃ.

Tathā bhikkhu dhammadharo,
avijjāpihitaṃ janaṃ;
Pathaṃ dasseti vividhaṃ,
ādiccovudayaṃ yathā’”ti.

Sūriyaṅgapañho aṭṭhamo.