Paṭi­sam­bhi­dā­magga

2 Yuganad­dha­vagga

2.4. Mettākathā

Sāvatthi­nidānaṃ. “ Mettāya, bhikkhave, cetovimuttiyā āsevitāya bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya ekādasānisaṃsā pāṭikaṅkhā. Katame ekādasa? Sukhaṃ supati, sukhaṃ paṭibujjhati, na pāpakaṃ supinaṃ passati, manussānaṃ piyo hoti, amanussānaṃ piyo hoti, devatā rakkhanti, nāssa aggi vā visaṃ vā satthaṃ vā kamati, tuvaṭaṃ cittaṃ samādhiyati, mukhavaṇṇo vippasīdati, asammūḷho kālaṃ karoti, uttari appaṭi­vijjhanto brahmalokūpago hoti. Mettāya, bhikkhave, cetovimuttiyā āsevitāya bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya—ime ekādasānisaṃsā pāṭikaṅkhā”.

Atthi anodhiso pharaṇā mettā­ceto­vimutti, atthi odhiso pharaṇā mettā­ceto­vimutti, atthi disāpharaṇā mettā­ceto­vimutti. Katihākārehi anodhiso pharaṇā mettā­ceto­vimutti, katihākārehi odhiso pharaṇā mettā­ceto­vimutti, katihākārehi disāpharaṇā mettā­ceto­vimutti? Pañcahākārehi anodhiso pharaṇā mettā­ceto­vimutti, sattahākārehi odhiso pharaṇā mettā­ceto­vimutti, dasahākārehi disāpharaṇā mettā­ceto­vimutti.

Katamehi pañcahākārehi anodhiso pharaṇā mettā­ceto­vimutti? Sabbe sattā averā abyāpajjā anīghā sukhī attānaṃ pariharantu. Sabbe pāṇā … pe … sabbe bhūtā … pe … sabbe puggalā … pe … sabbe atta­bhāva­pariyā­pannā averā abyāpajjā anīghā sukhī attānaṃ pariharantūti. Imehi pañcahākārehi anodhiso pharaṇā mettā­ceto­vimutti.

Katamehi sattahākārehi odhiso pharaṇā mettā­ceto­vimutti? Sabbā itthiyo averā abyāpajjā anīghā sukhī attānaṃ pariharantu. Sabbe purisā … pe … sabbe ariyā … pe … sabbe anariyā … pe … sabbe devā … pe … sabbe manussā … pe … sabbe vinipātikā averā abyāpajjā anīghā sukhī attānaṃ pariharantūti. Imehi sattahākārehi odhiso pharaṇā mettā­ceto­vimutti.

Katamehi dasahākārehi disāpharaṇā mettā­ceto­vimutti? Sabbe puratthimāya disāya sattā averā abyāpajjā anīghā sukhī attānaṃ pariharantu. Sabbe pacchimāya disāya sattā … pe … sabbe uttarāya disāya sattā … pe … sabbe dakkhiṇāya disāya sattā … pe … sabbe puratthimāya anudisāya sattā … pe … sabbe pacchimāya anudisāya sattā … pe … sabbe uttarāya anudisāya sattā … pe … sabbe dakkhiṇāya anudisāya sattā … pe … sabbe heṭṭhimāya disāya sattā … pe … sabbe uparimāya disāya sattā averā abyāpajjā anīghā sukhī attānaṃ pariharantu. Sabbe puratthimāya disāya pāṇā … pe … bhūtā … puggalā … atta­bhāva­pariyā­pannā … sabbā itthiyo … sabbe purisā … sabbe ariyā … sabbe anariyā … sabbe devā … sabbe manussā … sabbe vinipātikā averā abyāpajjā anīghā sukhī attānaṃ pariharantu. Sabbe pacchimāya disāya vinipātikā … pe … sabbe uttarāya disāya vinipātikā … sabbe dakkhiṇāya disāya vinipātikā … sabbe puratthimāya anudisāya vinipātikā … sabbe pacchimāya anudisāya vinipātikā … sabbe uttarāya anudisāya vinipātikā … sabbe dakkhiṇāya anudisāya vinipātikā … sabbe heṭṭhimāya disāya vinipātikā … sabbe uparimāya disāya vinipātikā averā abyāpajjā anīghā sukhī attānaṃ pariharantūti. Imehi dasahākārehi disāpharaṇā mettā­ceto­vimutti.

2.4.1. Indriyavāra

Sabbesaṃ sattānaṃ pīḷanaṃ vajjetvā apīḷanāya, upaghātaṃ vajjetvā anupaghātena, santāpaṃ vajjetvā asantāpena, pariyādānaṃ vajjetvā apariyādānena, vihesaṃ vajjetvā avihesāya, sabbe sattā averino hontu mā verino, sukhino hontu mā dukkhino, sukhitattā hontu mā dukkhitattāti—imehi aṭṭhahākārehi sabbe satte mettāyatīti—mettā. Taṃ dhammaṃ cetayatīti—ceto. Sab­bab­yāpā­da­pari­yuṭ­ṭhā­nehi vimuccatīti—vimutti. Mettā ca ceto ca vimutti cāti—mettā­ceto­vimutti.

Sabbe sattā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—saddhāya adhimuccati. Sad­dhin­driya­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Sabbe sattā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—vīriyaṃ paggaṇhāti. ­Vīriyin­driya­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Sabbe sattā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—satiṃ upaṭṭhāpeti. Satin­driya­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Sabbe sattā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—cittaṃ samādahati. Samā­dhin­driya­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Sabbe sattā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—paññāya pajānāti. ­Pañ­ñindriya­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Imāni pañcindriyāni mettāya cetovimuttiyā āsevanā honti. Imehi pañcahi indriyehi mettā­ceto­vimutti āsevīyati. Imāni pañcindriyāni mettāya cetovimuttiyā bhāvanā honti. Imehi pañcahi indriyehi mettā­ceto­vimutti bhāvīyati. Imāni pañcindriyāni mettāya cetovimuttiyā bahulīkatā honti. Imehi pañcahi indriyehi mettā­ceto­vimutti bahulīkarīyati. Imāni pañcindriyāni mettāya cetovimuttiyā alaṅkārā honti. Imehi pañcahi indriyehi mettā­ceto­vimutti svālaṅkatā hoti. Imāni pañcindriyāni mettāya cetovimuttiyā parikkhārā honti. Imehi pañcahi indriyehi mettā­ceto­vimutti suparikkhatā hoti.

Imāni pañcindriyāni mettāya cetovimuttiyā parivārā honti. Imehi pañcahi indriyehi mettā­ceto­vimutti suparivutā hoti. Imāni pañcindriyāni mettāya cetovimuttiyā āsevanā honti, bhāvanā honti, bahulīkatā honti, alaṅkārā honti, parikkhārā honti, parivārā honti, pāripūrī honti, sahagatā honti, sahajātā honti, saṃsaṭṭhā honti, sampayuttā honti, pakkhandanā honti, pasīdanā honti, santiṭṭhanā honti, vimuccanā honti, “etaṃ santan”ti phassanā honti, yānīkatā honti, vatthukatā honti, anuṭṭhitā honti, paricitā honti, susamāraddhā honti, subhāvitā honti, svādhiṭṭhitā honti, susamuggatā honti, suvimuttā honti, nibbattenti jotenti patāpenti.

2.4.2. Balavāra

Sabbe sattā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—assaddhiye na kampati. Saddhā­bala­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Sabbe sattā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—kosajje na kampati. Vīriya­bala­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Sabbe sattā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—pamāde na kampati. Sati­bala­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Sabbe sattā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—uddhacce na kampati. Samā­dhi­bala­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Sabbe sattā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—avijjāya na kampati. Paññā­bala­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Imāni pañca balāni mettāya cetovimuttiyā āsevanā honti. Imehi pañcahi balehi mettā­ceto­vimutti āsevīyati. Imāni pañca balāni mettāya cetovimuttiyā bhāvanā honti. Imehi pañcahi balehi mettā­ceto­vimutti bhāvīyati. Imāni pañca balāni mettāya cetovimuttiyā bahulīkatā honti. Imehi pañcahi balehi mettā­ceto­vimutti bahulīkarīyati. Imāni pañca balāni mettāya cetovimuttiyā alaṅkārā honti. Imehi pañcahi balehi mettā­ceto­vimutti svālaṅkatā hoti. Imāni pañca balāni mettāya cetovimuttiyā parikkhārā honti. Imehi pañcahi balehi mettā­ceto­vimutti suparikkhatā hoti. Imāni pañca balāni mettāya cetovimuttiyā parivārā honti. Imehi pañcahi balehi mettā­ceto­vimutti suparivutā hoti. Imāni pañca balāni mettāya cetovimuttiyā āsevanā honti, bhāvanā honti, bahulīkatā honti, alaṅkārā honti, parikkhārā honti, parivārā honti, pāripūrī honti, sahagatā honti, sahajātā honti, saṃsaṭṭhā honti, sampayuttā honti, pakkhandanā honti, pasīdanā honti, santiṭṭhanā honti, vimuccanā honti, “etaṃ santan”ti phassanā honti, yānīkatā honti, vatthukatā honti, anuṭṭhitā honti, paricitā honti, susamāraddhā honti, subhāvitā honti, svādhiṭṭhitā honti, susamuggatā honti, suvimuttā honti nibbattenti jotenti patāpenti.

2.4.3. Bojjhaṅgavāra

Sabbe sattā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—satiṃ upaṭṭhāpeti. Sati­sam­boj­jhaṅ­ga­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Sabbe sattā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—paññāya pavicināti. Dhamma­vicaya­sam­boj­jhaṅ­ga­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Sabbe sattā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—vīriyaṃ paggaṇhāti. Vīriya­sam­boj­jhaṅ­ga­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Sabbe sattā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—pariḷāhaṃ paṭippas­sam­bheti. Pīti­sam­boj­jhaṅ­ga­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Sabbe sattā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—duṭṭhullaṃ paṭippas­sam­bheti. Passad­dhi­sam­boj­jhaṅ­ga­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Sabbe sattā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—cittaṃ samādahati. Samā­dhi­sam­boj­jhaṅ­ga­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Sabbe sattā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—ñāṇena kilese paṭisaṅkhāti. Upekkhā­sam­boj­jhaṅ­ga­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Ime satta bojjhaṅgā mettāya cetovimuttiyā āsevanā honti. Imehi sattahi bojjhaṅgehi mettā­ceto­vimutti āsevīyati. Ime satta bojjhaṅgā mettāya cetovimuttiyā bhāvanā honti. Imehi sattahi bojjhaṅgehi mettā­ceto­vimutti bhāvīyati. Ime satta bojjhaṅgā mettāya cetovimuttiyā bahulīkatā honti. Imehi sattahi bojjhaṅgehi mettā­ceto­vimutti bahulīkarīyati. Ime satta bojjhaṅgā mettāya cetovimuttiyā alaṅkārā honti. Imehi sattahi bojjhaṅgehi mettā­ceto­vimutti svālaṅkatā hoti. Ime satta bojjhaṅgā mettāya cetovimuttiyā parikkhārā honti. Imehi sattahi bojjhaṅgehi mettā­ceto­vimutti suparikkhatā hoti. Ime satta bojjhaṅgā mettāya cetovimuttiyā parivārā honti. Imehi sattahi bojjhaṅgehi mettā­ceto­vimutti suparivutā hoti. Ime satta bojjhaṅgā mettāya cetovimuttiyā āsevanā honti, bhāvanā honti, bahulīkatā honti, alaṅkārā honti, parikkhārā honti, parivārā honti, pāripūrī honti, sahagatā honti, sahajātā honti, saṃsaṭṭhā honti, sampayuttā honti, pakkhandanā honti, pasīdanā honti, santiṭṭhanā honti, vimuccanā honti, “etaṃ santan”ti phassanā honti, yānīkatā honti, vatthukatā honti, anuṭṭhitā honti, paricitā honti, susamāraddhā honti, subhāvitā honti, svādhiṭṭhitā honti, susamuggatā honti, suvimuttā honti, nibbattenti jotenti patāpenti.

2.4.4. Maggaṅgavāra

Sabbe sattā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—sammā passati. Sammā­diṭṭhi­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Sabbe sattā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—sammā abhiniropeti. Sam­māsaṅkap­pa­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Sabbe sattā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—sammā pariggaṇhāti. Sammā­vācā­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Sabbe sattā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—sammā samuṭṭhāpeti. Sammā­kamman­ta­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Sabbe sattā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—sammā vodāpeti. Sammā­ājīva­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Sabbe sattā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—sammā paggaṇhāti. Sammā­vāyāma­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Sabbe sattā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—sammā upaṭṭhāpeti. Sammā­sati­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Sabbe sattā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—sammā samādahati. Sammā­samā­dhi­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Ime aṭṭha maggaṅgā mettāya cetovimuttiyā āsevanā honti. Imehi aṭṭhahi maggaṅgehi mettā­ceto­vimutti āsevīyati. Ime aṭṭha maggaṅgā mettāya cetovimuttiyā bhāvanā honti. Imehi aṭṭhahi maggaṅgehi mettā­ceto­vimutti bhāvīyati. Ime aṭṭha maggaṅgā mettāya cetovimuttiyā bahulīkatā honti. Imehi aṭṭhahi maggaṅgehi mettā­ceto­vimutti bahulīkarīyati. Ime aṭṭha maggaṅgā mettāya cetovimuttiyā alaṅkārā honti. Imehi aṭṭhahi maggaṅgehi mettā­ceto­vimutti svālaṅkatā honti. Ime aṭṭha maggaṅgā mettāya cetovimuttiyā parikkhārā honti. Imehi aṭṭhahi maggaṅgehi mettā­ceto­vimutti suparikkhatā hoti. Ime aṭṭha maggaṅgā mettāya cetovimuttiyā parivārā honti. Imehi aṭṭhahi maggaṅgehi mettā­ceto­vimutti suparivutā hoti. Ime aṭṭha maggaṅgā mettāya cetovimuttiyā āsevanā honti, bhāvanā honti, bahulīkatā honti, alaṅkārā honti, parikkhārā honti, parivārā honti, pāripūrī honti, sahagatā honti, sahajātā honti, saṃsaṭṭhā honti, sampayuttā honti, pakkhandanā honti, pasīdanā honti, santiṭṭhanā honti, vimuccanā honti, “etaṃ santan”ti phassanā honti, yānīkatā honti, vatthukatā honti, anuṭṭhitā honti, paricitā honti, susamāraddhā honti, subhāvitā honti, svādhiṭṭhitā honti, susamuggatā honti, suvimuttā honti nibbattenti jotenti patāpenti.

Sabbesaṃ pāṇānaṃ … pe … sabbesaṃ bhūtānaṃ … sabbesaṃ puggalānaṃ … sabbesaṃ atta­bhāva­pariyā­pannā­naṃ … sabbāsaṃ itthīnaṃ … sabbesaṃ purisānaṃ … sabbesaṃ ariyānaṃ … sabbesaṃ anariyānaṃ … sabbesaṃ devānaṃ … sabbesaṃ manussānaṃ … sabbesaṃ vinipātikānaṃ pīḷanaṃ vajjetvā apīḷanāya, upaghātaṃ vajjetvā anupaghātena, santāpaṃ vajjetvā asantāpena, pariyādānaṃ vajjetvā apariyādānena, vihesaṃ vajjetvā avihesāya, sabbe vinipātikā averino hontu mā verino, sukhino hontu mā dukkhino, sukhitattā hontu mā dukkhitattāti—imehi aṭṭhahākārehi sabbe vinipātike mettāyatīti—mettā. Taṃ dhammaṃ cetayatīti—ceto. Sab­bab­yāpā­da­pari­yuṭ­ṭhā­nehi vimuccatīti—vimutti. Mettā ca ceto ca vimutti cāti—mettā­ceto­vimutti.

Sabbe vinipātikā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—saddhāya adhimuccati. Sad­dhin­driya­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti … pe … nibbattenti jotenti patāpenti.

Sabbesaṃ puratthimāya disāya sattānaṃ … pe … sabbesaṃ pacchimāya disāya sattānaṃ … sabbesaṃ uttarāya disāya sattānaṃ … sabbesaṃ dakkhiṇāya disāya sattānaṃ … sabbesaṃ puratthimāya anudisāya sattānaṃ … sabbesaṃ pacchimāya anudisāya sattānaṃ … sabbesaṃ uttarāya anudisāya sattānaṃ … sabbesaṃ dakkhiṇāya anudisāya sattānaṃ … sabbesaṃ heṭṭhimāya disāya sattānaṃ … sabbesaṃ uparimāya disāya sattānaṃ pīḷanaṃ vajjetvā apīḷanāya, upaghātaṃ vajjetvā anupaghātena, santāpaṃ vajjetvā asantāpena, pariyādānaṃ vajjetvā apariyādānena, vihesaṃ vajjetvā avihesāya, sabbe uparimāya disāya sattā averino hontu mā verino, sukhino hontu mā dukkhino, sukhitattā hontu mā dukkhitattāti—imehi aṭṭhahākārehi sabbe uparimāya disāya satte mettāyatīti—mettā. Taṃ dhammaṃ cetayatīti—ceto. Sab­bab­yāpā­da­pari­yuṭ­ṭhā­nehi vimuccatīti—vimutti. Mettā ca ceto ca vimutti cāti—mettā­ceto­vimutti.

Sabbe uparimāya disāya sattā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti— saddhāya adhimuccati. Sad­dhin­driya­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti … pe … nibbattenti jotenti patāpenti.

Sabbesaṃ puratthimāya disāya pāṇānaṃ … pe … bhūtānaṃ … puggalānaṃ … atta­bhāva­pariyā­pannā­naṃ … sabbāsaṃ itthīnaṃ … sabbesaṃ purisānaṃ … sabbesaṃ ariyānaṃ … sabbesaṃ anariyānaṃ … sabbesaṃ devānaṃ … sabbesaṃ manussānaṃ … sabbesaṃ vinipātikānaṃ … sabbesaṃ pacchimāya disāya vinipātikānaṃ … sabbesaṃ uttarāya disāya vinipātikānaṃ … sabbesaṃ dakkhiṇāya disāya vinipātikānaṃ … sabbesaṃ puratthimāya anudisāya vinipātikānaṃ … sabbesaṃ pacchimāya anudisāya vinipātikānaṃ … sabbesaṃ uttarāya anudisāya vinipātikānaṃ … sabbesaṃ dakkhiṇāya anudisāya vinipātikānaṃ … sabbesaṃ heṭṭhimāya disāya vinipātikānaṃ … sabbesaṃ uparimāya disāya vinipātikānaṃ pīḷanaṃ vajjetvā apīḷanāya, upaghātaṃ vajjetvā anupaghātena, santāpaṃ vajjetvā asantāpena, pariyādānaṃ vajjetvā apariyādānena, vihesaṃ vajjetvā avihesāya, sabbe uparimāya disāya vinipātikā averino hontu mā verino, sukhino hontu mā dukkhino, sukhitattā hontu mā dukkhitattāti—imehi aṭṭhahākārehi sabbe uparimāya disāya vinipātike mettāyatīti—mettā. Taṃ dhammaṃ cetayatīti—ceto. Sab­bab­yāpā­da­pari­yuṭ­ṭhā­nehi vimuccatīti—vimutti. Mettā ca ceto ca vimutti cāti—mettā­ceto­vimutti.

Sabbe uparimāya disāya vinipātikā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—saddhāya adhimuccati. Sad­dhin­driya­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Sabbe uparimāya disāya vinipātikā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—vīriyaṃ paggaṇhāti. ­Vīriyin­driya­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Satiṃ upaṭṭhāpeti. Satin­driya­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti. Cittaṃ samādahati. Samā­dhin­driya­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti. Paññāya pajānāti. ­Pañ­ñindriya­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Imāni pañcindriyāni mettāya cetovimuttiyā āsevanā honti. Imehi pañcahi indriyehi mettā­ceto­vimutti āsevīyati … pe … nibbattenti jotenti patāpenti.

Sabbe uparimāya disāya vinipātikā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—assaddhiye na kampati, saddhā­bala­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti. Kosajje na kampati, vīriya­bala­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti. Pamāde na kampati, sati­bala­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti. Uddhacce na kampati, samā­dhi­bala­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti. Avijjāya na kampati, paññā­bala­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Imāni pañca balāni mettāya cetovimuttiyā āsevanā honti. Imehi pañcahi balehi mettā­ceto­vimutti āsevīyati … pe … nibbattenti jotenti patāpenti.

Sabbe uparimāya disāya vinipātikā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—satiṃ upaṭṭhāpeti. Sati­sam­boj­jhaṅ­ga­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Paññāya pavicināti, dhamma­vicaya­sam­boj­jhaṅ­ga­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti. Vīriyaṃ paggaṇhāti, vīriya­sam­boj­jhaṅ­ga­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti. Pariḷāhaṃ paṭippas­sam­bheti, pīti­sam­boj­jhaṅ­ga­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti. Duṭṭhullaṃ paṭippas­sam­bheti, passad­dhi­sam­boj­jhaṅ­ga­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti. Cittaṃ samādahati, samā­dhi­sam­boj­jhaṅ­ga­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti. Ñāṇena kilese paṭisaṅkhāti, upekkhā­sam­boj­jhaṅ­ga­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Ime satta bojjhaṅgā mettāya cetovimuttiyā āsevanā honti. Imehi sattahi bojjhaṅgehi mettā­ceto­vimutti āsevīyati … pe … nibbattenti jotenti patāpenti.

Sabbe uparimāya disāya vinipātikā averino hontu, khemino hontu, sukhino hontūti—sammā passati, sammādiṭṭhi paribhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti. Sammā abhiniropeti, sam­māsaṅkap­pa­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti. Sammā pariggaṇhāti, sammā­vācā­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti. Sammā samuṭṭhāpeti, sammā­kamman­ta­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti. Sammā vodāpeti, sammā­ājīva­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti. Sammā paggaṇhāti, sammā­vāyāma­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti. Sammā upaṭṭhāti, sammā­sati­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti. Sammā samādahati, sammā­samā­dhi­pari­bhāvitā hoti mettā­ceto­vimutti.

Ime aṭṭha maggaṅgā mettāya cetovimuttiyā āsevanā honti. Imehi aṭṭhahi maggaṅgehi mettā­ceto­vimutti āsevīyati … pe … ime aṭṭha maggaṅgā mettāya cetovimuttiyā paribhāvitā honti. Imehi aṭṭhahi maggaṅgehi mettā­ceto­vimutti suparivutā hoti. Ime aṭṭha maggaṅgā mettāya cetovimuttiyā āsevanā honti, bhāvanā honti, bahulīkatā honti, alaṅkārā honti, parikkhārā honti, parivārā honti, pāripūrī honti, sahagatā honti, sahajātā honti, saṃsaṭṭhā honti, sampayuttā honti, pakkhandanā honti, pasīdanā honti, santiṭṭhanā honti, vimuccanā honti, “etaṃ santan”ti phassanā honti, yānīkatā honti, vatthukatā honti, anuṭṭhitā honti, paricitā honti, susamāraddhā honti, subhāvitā honti, svādhiṭṭhitā honti, susamuggatā honti, suvimuttā honti nibbattenti jotenti patāpentīti.

Mettākathā niṭṭhitā.