Saṃyutta Nikāya 35

11. Yogak­khemi­vagga

108. Seyyo­ha­masmi­sutta

“Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati kiṃ upādāya kiṃ abhinivissa seyyohamasmīti vā hoti, ­sadi­soha­masmīti vā hoti, hīnohamasmīti vā hotī”ti?

“Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā … pe ….

“Cakkhusmiṃ kho, bhikkhave, sati cakkhuṃ upādāya cakkhuṃ abhinivissa seyyohamasmīti vā hoti, ­sadi­soha­masmīti vā hoti, hīnohamasmīti vā hoti … pe … jivhāya sati … pe … manasmiṃ sati manaṃ upādāya manaṃ abhinivissa seyyohamasmīti vā hoti, ­sadi­soha­masmīti vā hoti, hīnohamasmīti vā hoti. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, cakkhu niccaṃ vā aniccaṃ vā”ti?

“Aniccaṃ, bhante”.

“Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā”ti?

“Dukkhaṃ, bhante”.

“Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipari­ṇāma­dhammaṃ, api nu taṃ anupādāya seyyohamasmīti vā assa, ­sadi­soha­masmīti vā assa, hīnohamasmīti vā assā”ti?

“No hetaṃ, bhante” … pe … jivhā … niccā vā aniccā vā”ti?

“Aniccā, bhante” … pe ….

“Mano nicco vā anicco vā”ti?

“Anicco, bhante”.

“Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā”ti?

“Dukkhaṃ, bhante”.

“Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipari­ṇāma­dhammaṃ, api nu taṃ anupādāya seyyohamasmīti vā assa, ­sadi­soha­masmīti vā assa, hīnohamasmīti vā assā”ti?

“No hetaṃ, bhante”.

“Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati … pe … manasmimpi nibbindati. Nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī”ti.

Pañcamaṃ.