Therāpadāna
Metteyyavagga
10. Udenattheraapadāna
“Himavantassāvidūre,
padumo nāma pabbato;
Assamo sukato mayhaṃ,
paṇṇasālā sumāpitā.Nadiyo sandare tattha,
supatitthā manoramā;
Acchodakā sītajalā,
sandare nadiyo sadā.Pāṭhīnā pāvusā macchā,
balajā muñjarohitā;
Sobhentā nadiyo ete,
vasanti nadiyā sadā.Ambajambūhi sañchannā,
kareritilakā tathā;
Uddālakā pāṭaliyo,
sobhenti mama assamaṃ.Aṅkolakā bimbijālā,
māyākārī ca pupphitā;
Gandhena upavāyantā,
sobhenti mama assamaṃ.Atimuttā sattalikā,
nāgā sālā ca pupphitā;
Dibbagandhaṃ sampavantā,
sobhenti mama assamaṃ.Kosambā saḷalā nīpā,
aṭṭhaṅgāpi ca pupphitā;
Dibbagandhaṃ sampavantā,
sobhenti mama assamaṃ.Harītakā āmalakā,
ambajambuvibhītakā;
Kolā bhallātakā billā,
phalāni bahu assame.Kalambā kandalī tattha,
pupphanti mama assame;
Dibbagandhaṃ sampavantā,
sobhenti mama assamaṃ.Asokapiṇḍivārī ca,
nimbarukkhā ca pupphitā;
Dibbagandhaṃ sampavantā,
sobhenti mama assamaṃ.Punnāgā giripunnāgā,
timirā tattha pupphitā;
Dibbagandhaṃ sampavantā,
sobhenti mama assamaṃ.Nigguṇḍī sirinigguṇḍī,
camparukkhettha pupphitā;
Dibbagandhaṃ sampavantā,
sobhenti mama assamaṃ.Avidūre pokkharaṇī,
cakkavākūpakūjitā;
Mandālakehi sañchannā,
padumuppalakehi ca.Acchodakā sītajalā,
supatitthā manoramā;
Acchā phalikasamānā,
sobhenti mama assamaṃ.Padumā pupphare tattha,
puṇḍarīkā ca uppalā;
Mandālakehi sañchannā,
sobhenti mama assamaṃ.Pāṭhīnā pāvusā macchā,
balajā muñjarohitā;
Vicarantāva te tattha,
sobhenti mama assamaṃ.Kumbhīlā susumārā ca,
kacchapā ca gahā bahū;
Ogahā ajagarā ca,
sobhenti mama assamaṃ.Pārevatā ravihaṃsā,
cakkavākā nadīcarā;
Dindibhā sāḷikā cettha,
sobhenti mama assamaṃ.Nayitā ambagandhī ca,
ketakā tattha pupphitā;
Dibbagandhaṃ sampavantā,
sobhenti mama assamaṃ.Sīhā byagghā ca dīpī ca,
acchakokataracchakā;
Anusañcarantā pavane,
sobhenti mama assamaṃ.Jaṭābhārena bharitā,
ajinuttaravāsanā;
Anusañcarantā pavane,
sobhenti mama assamaṃ.Ajinānidharā ete,
nipakā santavuttino;
Appāhārāva te sabbe,
sobhenti mama assamaṃ.Khāribhāraṃ gahetvāna,
ajjhogayha vanaṃ tadā;
Mūlaphalāni bhuñjantā,
vasanti assame tadā.Na te dāruṃ āharanti,
udakaṃ pādadhovanaṃ;
Sabbesaṃ ānubhāvena,
sayamevāharīyati.Cullāsītisahassāni,
isayettha samāgatā;
Sabbeva jhāyino ete,
uttamatthagavesakā.Tapassino brahmacārī,
codentā appanāva te;
Ambarāvacarā sabbe,
vasanti assame tadā.Pañcāhaṃ sannipatanti,
ekaggā santavuttino;
Aññoññaṃ abhivādetvā,
pakkamanti disāmukhā.Padumuttaro nāma jino,
sabbadhammāna pāragū;
Tamandhakāraṃ vidhamaṃ,
uppajji tāvade jino.Mama assamasāmantā,
yakkho āsi mahiddhiko;
So me saṃsittha sambuddhaṃ,
jalajuttamanāyakaṃ.‘Esa buddho samuppanno,
Padumuttaro mahāmuni;
Khippaṃ gantvāna sambuddhaṃ,
Payirūpāsa mārisa’.Yakkhassa vacanaṃ sutvā,
vippasannena cetasā;
Assamaṃ saṃsāmetvāna,
nikkhamiṃ vipinā tadā.Ceḷeva ḍayhamānamhi,
nikkhamitvāna assamā;
Ekarattiṃ nivāsetvā,
upagacchiṃ vināyakaṃ.Padumuttaro lokavidū,
āhutīnaṃ paṭiggaho;
Catusaccaṃ pakāsento,
desesi amataṃ padaṃ.Suphullaṃ padumaṃ gayha,
upagantvā mahesino;
Pasannacitto sumano,
buddhassa abhiropayiṃ.Pūjayitvāna sambuddhaṃ,
jalajuttamanāyakaṃ;
Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā,
santhaviṃ lokanāyakaṃ.‘Yena ñāṇena sambuddho,
vasatīha anāsavo;
Taṃ ñāṇaṃ kittayissāmi,
suṇātha mama bhāsato.Saṃsārasotaṃ chinditvā,
tāresi sabbapāṇinaṃ;
Tava dhammaṃ suṇitvāna,
taṇhāsotaṃ taranti te.Tuvaṃ satthā ca ketu ca,
dhajo yūpo ca pāṇinaṃ;
Parāyaṇo patiṭṭhā ca,
dīpo ca dvipaduttama.Yāvatā gaṇino loke,
satthavāhā pavuccare;
Tuvaṃ aggosi sabbaññu,
tava antogadhāva te.Tava ñāṇena sabbaññu,
tāresi janataṃ bahuṃ;
Tava dassanamāgamma,
dukkhassantaṃ karissare.Ye kecime gandhajātā,
loke vāyanti cakkhuma;
Tava gandhasamo natthi,
puññakkhette mahāmune.Tiracchānayoniṃ nirayaṃ,
parimocesi cakkhuma;
Asaṅkhataṃ padaṃ santaṃ,
desesi tvaṃ mahāmune’.Padumuttaro lokavidū,
āhutīnaṃ paṭiggaho;
Bhikkhusaṃghe nisīditvā,
imā gāthā abhāsatha.‘Yo me ñāṇaṃ apūjesi,
pasanno sehi pāṇibhi;
Tamahaṃ kittayissāmi,
suṇātha mama bhāsato.Tiṃsakappasahassāni,
devaloke ramissati;
Sahassakkhattuṃ rājā ca,
cakkavattī bhavissati’.Suladdhalābhaṃ laddhomhi,
tosayitvāna subbataṃ;
Sabbāsave pariññāya,
viharāmi anāsavo.Kilesā jhāpitā mayhaṃ,
… pe …
viharāmi anāsavo.Svāgataṃ vata me āsi,
… pe …
kataṃ buddhassa sāsanaṃ.Paṭisambhidā catasso,
… pe …
kataṃ buddhassa sāsanaṃ”. (4264)
Itthaṃ sudaṃ āyasmā udeno thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Udenattherassāpadānaṃ dasamaṃ.
Metteyyo puṇṇako thero,
mettagū dhotakopi ca;
Upasivo ca nando ca,
hemako sattamo tahiṃ.Todeyyo jatukaṇṇī ca,
udeno ca mahāyaso;
Tīṇi gāthāsatānettha,
asīti tīṇi cuttariṃ.