Therāpadāna

Paṃsukūlavagga

4 Ñāṇa­thavi­kat­thera­apadāna

“Dakkhiṇe himavantassa,
sukato assamo mama;
Uttamatthaṃ gavesanto,
vasāmi vipine tadā.

Lābhālābhena santuṭṭho,
mūlena ca phalena ca;
Anvesanto ācariyaṃ,
vasāmi ekako ahaṃ.

Sumedho nāma sambuddho,
loke uppajji tāvade;
Catusaccaṃ pakāseti,
uddharanto mahājanaṃ.

Nāhaṃ suṇomi sambuddhaṃ,
napi me koci saṃsati;
Aṭṭhavasse atikkante,
assosiṃ lokanāyakaṃ.

Aggidāruṃ nīharitvā,
sammajjitvāna assamaṃ;
Khāribhāraṃ gahetvāna,
nikkhamiṃ vipinā ahaṃ.

Ekarattiṃ vasantohaṃ,
gāmesu nigamesu ca;
Anupubbena candavatiṃ,
tadāhaṃ upasaṅkamiṃ.

Bhagavā tamhi samaye,
sumedho lokanāyako;
Uddharanto bahū satte,
deseti amataṃ padaṃ.

Janakā­ya­matik­kamma,
vanditvā jinasāgaraṃ;
Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā,
santhaviṃ lokanāyakaṃ.

‘Tuvaṃ satthā ca ketu ca,
dhajo yūpo ca pāṇinaṃ;
Parāyaṇo patiṭṭhā ca,
dīpo ca dvipaduttamo.

Ekavīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.

Nepuñño dassane vīro,
tāresi janataṃ tuvaṃ;
Natthañño tārako loke,
tavuttaritaro mune.

Sakkā theve kusaggena,
pametuṃ sāgaruttame;
Na tveva tava sabbaññu,
ñāṇaṃ sakkā pametave.

Tuladaṇḍe ṭhapetvāna,
mahiṃ sakkā dharetave;
Na tveva tava paññāya,
pamāṇamatthi cakkhuma.

Ākāso minituṃ sakkā,
rajjuyā aṅgulena vā;
Na tveva tava sabbaññu,
sīlaṃ sakkā pametave.

Mahāsamudde udakaṃ,
ākāso ca vasundharā;
Parimeyyāni etāni,
appameyyosi cakkhuma’.

Chahi gāthāhi sabbaññuṃ,
kittayitvā mahāyasaṃ;
Añjaliṃ paggahetvāna,
tuṇhī aṭṭhāsahaṃ tadā.

Yaṃ vadanti sumedhoti,
bhūripaññaṃ sumedhasaṃ;
Bhikkhusaṃghe nisīditvā,
imā gāthā abhāsatha.

‘Yo me ñāṇaṃ pakittesi,
vippasannena cetasā;
Tamahaṃ kittayissāmi,
suṇātha mama bhāsato.

Sattasattati kappāni,
devaloke ramissati;
Sahas­sak­khat­tuṃ devindo,
devarajjaṃ karissati.

Ane­kasatak­khat­tuñca,
cakkavattī bhavissati;
Padesarajjaṃ vipulaṃ,
gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

Devabhūto manusso vā,
puñña­kamma­sa­māhito;
Anūna­manasaṅ­kappo,
tikkhapañño bhavissati’.

Tiṃ­sakap­pa­sahas­samhi,
okkā­kakula­sam­bhavo;
Gotamo nāma gottena,
satthā loke bhavissati.

Agārā abhinikkhamma,
pabba­jis­sati­kiñ­cano;
Jātiyā sattavassena,
arahattaṃ phusissati.

Yato sarāmi attānaṃ,
yato pattosmi sāsanaṃ;
Etthantare na jānāmi,
cetanaṃ amanoramaṃ.

Saṃsaritvā bhave sabbe,
sam­pattā­nu­bhaviṃ ahaṃ;
Bhoge me ūnatā natthi,
phalaṃ ñāṇassa thomane.

Tiyaggī nibbutā mayhaṃ,
bhavā sabbe samūhatā;
Sabbāsavā parikkhīṇā,
natthi dāni punabbhavo.

Tiṃ­sakap­pa­sahas­samhi,
yaṃ ñāṇamathaviṃ ahaṃ;
Duggatiṃ nābhijānāmi,
phalaṃ ñāṇassa thomane.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ,
… pe …
viharāmi anāsavo.

Svāgataṃ vata me āsi,
… pe …
kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Paṭisambhidā catasso,
… pe …
kataṃ buddhassa sāsanaṃ”.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ñāṇathaviko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Ñāṇa­thavi­kat­theras­sāpadā­naṃ catutthaṃ.