Mnisi, jeśli doskonalona i praktykowana jest uważność oddechu, daje wielki rezultat i wielką korzyść. Jak jest doskonalona, mnisi, jak praktykowana jest uważność oddechu tak by dawała wielki rezultat i wielką korzyść?

Otóż, mnisi, mnich taki, udaje się w ustępy leśne, u stóp drzewa bądź w pustym pomieszczeniu siada ze skrzyżowanymi nogami, utrzymując wyprostowane ciało i umiejscawia swoją uważność przed sobą, w okolicach twarzy. W ten sposób świadomie wdycha, świadomie wydycha.

1. Robiąc głęboki wdech, rozumie właściwie: „Robię głęboki wdech”. Robiąc głęboki wydech, rozumie właściwie: „Robię głęboki wydech”.

( …pe… - tak jak w Ekadhamma Sutta (SN.54.01—Mowa o jednej rzeczy) …pe… )

16. „Obserwując poniechanie, robię wdech”—tak praktykuje. „Obserwując poniechanie, robię wydech”—tak praktykuje.

W taki oto sposób, mnisi, doskonalona i praktykowana jest uważność oddechu, która daje wielki rezultat i wielką korzyść.

Ja także, o mnisi, przed samo-przebudzeniem, gdy byłem jeszcze bodhisattą, nie posiadającym najwyższej wiedzy, tak samo przebywałem praktykując głównie w ten sposób. Podczas gdy przebywałem praktykując głównie w ten sposób, ani me ciało, ani oczy nie stawały się zmęczone, a umysł, bez przywiązywania się do niczego, wyzwalał się ze skaz.

Zatem, mnisi, jeśli mnich ma takie oczekiwanie: „oby ani me ciało, ani oczy nie stawały się zmęczone, a umysł, bez przywiązywania się do niczego, wyzwalał się ze skaz”, ta sama koncentracja dzięki uważności oddechu powinna być powzięta z odpowiednią rozmyślnością.

Zatem, mnisi, jeśli mnich ma takie oczekiwanie: „oby przebrzmiewające myśli związane z domowym życiem zostały wyzbyte”, ta sama koncentracja dzięki uważności oddechu powinna być powzięta z odpowiednią rozmyślnością.

Zatem, mnisi, jeśli mnich ma takie oczekiwanie: „obym postrzegał obrzydliwe w nieobrzydliwym”, ta sama koncentracja dzięki uważności oddechu powinna być powzięta z odpowiednią rozmyślnością.

Zatem, mnisi, jeśli mnich ma takie oczekiwanie: „obym postrzegał nieobrzydliwe w obrzydliwym” …pe…

…pe… „obym postrzegał obrzydliwe zarówno w nieobrzydliwym jak i w obrzydliwym” …pe…

…pe… „obym postrzegał nieobrzydliwe zarówno w nieobrzydliwym jak i w obrzydliwym” …pe…

…pe… „unikając zarówno nieobrzydliwego jak i obrzydliwego, obym przebywał w zrównoważeniu, będąc uważnym, mając przejrzyste zrozumienie”, ta sama koncentracja dzięki uważności oddechu powinna być powzięta z odpowiednią rozmyślnością.

[Jhāny]

Zatem, mnisi, jeśli mnich ma takie oczekiwanie: „obym oddzielony od przyjemności zmysłowych, oddzielony od niepożytecznych stanów, wraz z ukierunkowanym rozpatrywaniem, jak też z wnikliwym dochodzeniem, oraz z radosnym uniesieniem i błogością zrodzonymi z odosobnienia, osiągnął pierwszą jhānę”, ta sama koncentracja dzięki uważności oddechu powinna być powzięta z odpowiednią rozmyślnością.

Zatem, mnisi, jeśli mnich ma takie oczekiwanie: „obym wraz z uspokojeniem ukierunkowanego rozpatrywania i wnikliwego dochodzenia, osiągnął drugą jhānę, która charakteryzuje się wewnętrznym wyciszeniem i ujednoliceniem umysłu, jak też brakiem ukierunkowanego rozpatrywania i brakiem wnikliwego dochodzenia, posiadająca radosne uniesienie i błogość zrodzone z koncentracji” …pe…

…pe… „obym wraz z wygaszeniem radosnego uniesienia, przebywał w zrównoważeniu, będąc uważnym, mając przejrzyste zrozumienie, odczuwając przyjemność w ciele, osiągnął trzecią jhānę, o której szlachetni mawiają że jest zrównoważonym, uważnym i przyjemnym przebywaniem” …pe…

…pe… „obym wyzbywszy się przyjemności, wyzbywszy się bólu, wraz z wcześniejszym odsunięciem błogości i krzywdy, osiągnął czwartą jhānę, która będąc ani przyjemna ani bolesna, oczyszcza uważność poprzez zrównoważenie”, ta sama koncentracja dzięki uważności oddechu powinna być powzięta z odpowiednią rozmyślnością.

[Arūpa]

Zatem, mnisi, jeśli mnich ma takie oczekiwanie: „obym przekroczywszy wszelką doświadczalną przedmiotowość, odsunąwszy percepcje oddziaływań zmysłowych, nie przykładając uwagi do rozróżniania wielorodności, z uwagą na nieskończoności przestrzeni, osiągnął podstawę nieskończonej przestrzeni ”, ta sama koncentracja dzięki uważności oddechu powinna być powzięta z odpowiednią rozmyślnością.

Zatem, mnisi, jeśli mnich ma takie oczekiwanie: „obym przekroczywszy podstawę nieskończonej przestrzeni, z uwagą na nieskończoności świadomości, osiągnął podstawę nieskończonej świadomości ” …pe…

…pe… „obym przekroczywszy podstawę nieskończonej świadomości, z uwagą że nie ma niczego co istnieje, osiągnął podstawę nicości ” …pe…

…pe… „obym przekroczywszy podstawę nicości, osiągnął podstawę ani-percepcji-ani-nie-percepcji ” …pe…

…pe… „obym przekroczywszy podstawę ani-percepcji-ani-nie-percepcji, osiągnął zanik uczuć i doznań oraz skojarzeń ”, ta sama koncentracja dzięki uważności oddechu powinna być powzięta z odpowiednią rozmyślnością.

Gdy, mnisi, ta koncentracja dzięki uważności oddechu, jest doskonalona i praktykowana w ten sposób, mnich taki, doznając przyjemnego doznania, rozumie właściwie: „to jest niestałe”, rozumie właściwie: „nic w tym pociągającego”, rozumie właściwie: „nic w tym rozczulającego”, doznając nieprzyjemnego doznania, rozumie właściwie: „to jest niestałe”, rozumie właściwie: „nic w tym pociągającego”, rozumie właściwie: „nic w tym rozczulającego”, doznając ani-przyjemnego-ani-nieprzyjemnego doznania, rozumie właściwie: „to jest niestałe”, rozumie właściwie: „nic w tym pociągającego”, rozumie właściwie: „nic w tym rozczulającego”.

Gdy doznaje przyjemnego doznania, nie jest zniewolony tym doświadczeniem, gdy doznaje nieprzyjemnego doznania, nie jest zniewolony tym doświadczeniem, gdy doznaje ani-przyjemnego-ani-nieprzyjemnego doznania, nie jest zniewolony tym doświadczeniem.

Gdy doznaje doznanie ograniczone ciałem, rozumie właściwie: „doznaję doznanie, ograniczone ciałem” gdy doznaje doznanie ograniczone życiem, rozumie właściwie: „doznaję doznanie ograniczone życiem”. Rozumie właściwie: „wraz z rozpadem ciała, wraz z wyczerpaniem życia, wszelkie te doznania, których się doświadcza, bez rozczulania się w nich, zostaną ostudzone”.

Tak jak, mnisi, lampa olejna, pali się będąc uwarunkowana olejem, będąc uwarunkowana knotem, tak samo mnich, gdy doznaje doznanie ograniczone ciałem, rozumie właściwie: „doznaję doznanie, ograniczone ciałem” …pe… „doznaję doznanie ograniczone życiem”. Rozumie właściwie: „wraz z rozpadem ciała, wraz z wyczerpaniem życia, wszelkie te doznania, których się doświadcza, bez rozczulania się w nich, zostaną ostudzone”.