Therāpadāna
Pilindavacchavagga
2. Selattheraapadāna
“Nagare haṃsavatiyā,
vīthisāmī ahosahaṃ;
Mama ñātī samānetvā,
idaṃ vacanamabraviṃ.‘Buddho loke samuppanno,
puññakkhetto anuttaro;
Āsi so sabbalokassa,
āhutīnaṃ paṭiggaho.Khattiyā negamā ceva,
mahāsālā ca brāhmaṇā;
Pasannacittā sumanā,
pūgadhammaṃ akaṃsu te.Hatthārohā anīkaṭṭhā,
rathikā pattikārakā;
Pasannacittā sumanā,
pūgadhammaṃ akaṃsu te.Uggā ca rājaputtā ca,
vesiyānā ca brāhmaṇā;
Pasannacittā sumanā,
pūgadhammaṃ akaṃsu te.Āḷārikā kappakā ca,
nhāpakā mālakārakā;
Pasannacittā sumanā,
pūgadhammaṃ akaṃsu te.Rajakā pesakārā ca,
cammakārā ca nhāpitā;
Pasannacittā sumanā,
pūgadhammaṃ akaṃsu te.Usukārā bhamakārā,
cammakārā ca tacchakā;
Pasannacittā sumanā,
pūgadhammaṃ akaṃsu te.Kammārā soṇṇakārā ca,
tipulohakarā tathā;
Pasannacittā sumanā,
pūgadhammaṃ akaṃsu te.Bhatakā ceṭakā ceva,
dāsakammakarā bahū;
Yathāsakena thāmena,
pūgadhammaṃ akaṃsu te.Udahārā kaṭṭhahārā,
kassakā tiṇahārakā;
Yathāsakena thāmena,
pūgadhammaṃ akaṃsu te.Pupphikā mālikā ceva,
paṇṇikā phalahārakā;
Yathāsakena thāmena,
pūgadhammaṃ akaṃsu te.Gaṇikā kumbhadāsī ca,
pūvikā macchikāpi ca;
Yathāsakena thāmena,
pūgadhammaṃ akaṃsu te.Etha sabbe samāgantvā,
gaṇaṃ bandhāma ekato;
Adhikāraṃ karissāma,
puññakkhette anuttare’.Te me sutvāna vacanaṃ,
gaṇaṃ bandhiṃsu tāvade;
‘Upaṭṭhānasālaṃ sukataṃ,
bhikkhusaṃghassa kārayuṃ’.Niṭṭhāpetvāna taṃ sālaṃ,
udaggo tuṭṭhamānaso;
Pareto tehi sabbehi,
sambuddhamupasaṅkamiṃ.Upasaṅkamma sambuddhaṃ,
lokanāthaṃ narāsabhaṃ;
Vanditvā satthuno pāde,
idaṃ vacanamabraviṃ.‘Ime tīṇi satā vīra,
Purisā ekato gaṇā;
Upaṭṭhānasālaṃ sukataṃ,
Niyyādenti tuvaṃ muni.Bhikkhusaṃghassa purato,
sampaṭicchitva cakkhumā’;
Tiṇṇaṃ satānaṃ purato,
imā gāthā abhāsatha.‘Tisatāpi ca jeṭṭho ca,
anuvattiṃsu ekato;
Sampattiñhi karitvāna,
sabbe anubhavissatha.Pacchime bhave sampatte,
sītibhāvamanuttaraṃ;
Ajaraṃ amataṃ santaṃ,
nibbānaṃ phassayissatha’.Evaṃ buddho viyākāsi,
sabbaññū samaṇuttaro;
Buddhassa vacanaṃ sutvā,
somanassaṃ pavedayiṃ.Tiṃsa kappasahassāni,
devaloke ramiṃ ahaṃ;
Devādhipo pañcasataṃ,
devarajjamakārayiṃ.Sahassakkhattuṃ rājā ca,
cakkavattī ahosahaṃ;
Devarajjaṃ karontassa,
mahādevā avandisuṃ.Idha mānusake rajjaṃ,
parisā honti bandhavā;
Pacchime bhave sampatte,
vāseṭṭho nāma brāhmaṇo.Asītikoṭi nicayo,
tassa putto ahosahaṃ;
Selo iti mamaṃ nāmaṃ,
chaḷaṅge pāramiṃ gato.Jaṅghāvihāraṃ vicaraṃ,
sasissehi purakkhato;
Jaṭābhārikabharitaṃ,
keṇiyaṃ nāma tāpasaṃ.Paṭiyattāhutiṃ disvā,
idaṃ vacanamabraviṃ;
‘Āvāho vā vivāho vā,
rājā vā te nimantito’.‘Āhutiṃ yiṭṭhukāmohaṃ,
brāhmaṇe devasammate;
Na nimantemi rājānaṃ,
āhutī me na vijjati.Na catthi mayhamāvāho,
vivāho me na vijjati;
Sakyānaṃ nandijanano,
seṭṭho loke sadevake.Sabbalokahitatthāya,
sabbasattasukhāvaho;
So me nimantito ajja,
tassetaṃ paṭiyādanaṃ.Timbarūsakavaṇṇābho,
appameyyo anūpamo;
Rūpenāsadiso buddho,
svātanāya nimantito.Ukkāmukhapahaṭṭhova,
khadiraṅgārasannibho;
Vijjūpamo mahāvīro,
so me buddho nimantito.Pabbatagge yathā acci,
puṇṇamāyeva candimā;
Naḷaggivaṇṇasaṅkāso,
so me buddho nimantito.Asambhīto bhayātīto,
bhavantakaraṇo muni;
Sīhūpamo mahāvīro,
so me buddho nimantito.Kusalo buddhadhammehi,
apasayho parehi so;
Nāgūpamo mahāvīro,
so me buddho nimantito.Saddhammācārakusalo,
buddhanāgo asādiso;
Usabhūpamo mahāvīro,
so me buddho nimantito.Anantavaṇṇo amitayaso,
Vicittasabbalakkhaṇo;
Sakkūpamo mahāvīro,
So me buddho nimantito.Vasī gaṇī patāpī ca,
tejassī ca durāsado;
Brahmūpamo mahāvīro,
so me buddho nimantito.Pattadhammo dasabalo,
balātibalapārago;
Dharaṇūpamo mahāvīro,
so me buddho nimantito.Sīlavīcisamākiṇṇo,
dhammaviññāṇakhobhito;
Udadhūpamo mahāvīro,
so me buddho nimantito.Durāsado duppasaho,
acalo uggato brahā;
Nerūpamo mahāvīro,
so me buddho nimantito.Anantañāṇo asamasamo,
Atulo aggataṃ gato;
Gaganūpamo mahāvīro,
So me buddho nimantito.
Patiṭṭhā bhayabhītānaṃ,
tāṇo saraṇagāminaṃ;
Assāsako mahāvīro,
so me buddho nimantito.Āsayo buddhimantānaṃ,
puññakkhettaṃ sukhesinaṃ;
Ratanākaro mahāvīro,
so me buddho nimantito.Assāsako vedakaro,
sāmaññaphaladāyako;
Meghūpamo mahāvīro,
so me buddho nimantito.Lokacakkhu mahātejo,
sabbatamavinodano;
Sūriyūpamo mahāvīro,
so me buddho nimantito.Ārammaṇavimuttīsu,
sabhāvadassano muni;
Candūpamo mahāvīro,
so me buddho nimantito.Buddho samussito loke,
lakkhaṇehi alaṅkato;
Appameyyo mahāvīro,
so me buddho nimantito.Yassa ñāṇaṃ appameyyaṃ,
sīlaṃ yassa anūpamaṃ;
Vimutti asadisā yassa,
so me buddho nimantito.Yassa dhīti asadisā,
thāmo yassa acintiyo;
Yassa parakkamo jeṭṭho,
so me buddho nimantito.Rāgo doso ca moho ca,
visā sabbe samūhatā;
Agadūpamo mahāvīro,
so me buddho nimantito.Klesabyādhibahudukkha,
sabbatamavinodano;
Vejjūpamo mahāvīro,
so me buddho nimantito’.Buddhoti bho yaṃ vadesi,
ghosopeso sudullabho;
Buddho buddhoti sutvāna,
pīti me udapajjatha.Abbhantaraṃ agaṇhantaṃ,
pīti me bahi nicchare;
Sohaṃ pītimano santo,
idaṃ vacanamabraviṃ.‘Kahaṃ nu kho so bhagavā,
lokajeṭṭho narāsabho;
Tattha gantvā namassissaṃ,
sāmaññaphaladāyakaṃ.Paggayha dakkhiṇaṃ bāhuṃ,
vedajāto katañjalī;
Ācikkhi me dhammarājaṃ,
sokasallavinodanaṃ’.‘Udentaṃva mahāmeghaṃ,
nīlaṃ añjanasannibhaṃ;
Sāgaraṃ viya dissantaṃ,
passasetaṃ mahāvanaṃ.Ettha so vasate buddho,
adantadamako muni;
Vinayanto ca veneyye,
bodhento bodhipakkhiye’.Pipāsitova udakaṃ,
bhojanaṃva jighacchito;
Gāvī yathā vacchagiddhā,
evāhaṃ viciniṃ jinaṃ.Ācāraupacāraññū,
dhammānucchavisaṃvaraṃ;
Sikkhāpemi sake sisse,
gacchante jinasantikaṃ.‘Durāsadā bhagavanto,
sīhāva ekacārino;
Pade padaṃ nikkhipantā,
āgaccheyyātha māṇavā.Āsīviso yathā ghoro,
migarājāva kesarī;
Mattova kuñjaro dantī,
evaṃ buddhā durāsadā.Ukkāsitañca khipitaṃ,
ajjhupekkhiya māṇavā;
Pade padaṃ nikkhipantā,
upetha buddhasantikaṃ.Paṭisallānagarukā,
appasaddā durāsadā;
Durūpasaṅkamā buddhā,
garū honti sadevake.Yadāhaṃ pañhaṃ pucchāmi,
paṭisammodayāmi vā;
Appasaddā tadā hotha,
munibhūtāva tiṭṭhatha.Yaṃ so deseti sambuddho,
khemaṃ nibbānapattiyā;
Tamevatthaṃ nisāmetha,
saddhammasavanaṃ sukhaṃ’.Upasaṅkamma sambuddhaṃ,
sammodiṃ muninā ahaṃ;
Taṃ kathaṃ vītisāretvā,
lakkhaṇe upadhārayiṃ.Lakkhaṇe dve ca kaṅkhāmi,
passāmi tiṃsalakkhaṇe;
Kosohitavatthaguyhaṃ,
iddhiyā dassayī muni.Jivhaṃ ninnāmayitvāna,
kaṇṇasote ca nāsike;
Paṭimasi nalāṭantaṃ,
kevalaṃ chādayī jino.Tassāhaṃ lakkhaṇe disvā,
paripuṇṇe sabyañjane;
Buddhoti niṭṭhaṃ gantvāna,
saha sissehi pabbajiṃ.Satehi tīhi sahito,
pabbajiṃ anagāriyaṃ;
Addhamāse asampatte,
sabbe pattāmha nibbutiṃ.Ekato kammaṃ katvāna,
puññakkhette anuttare;
Ekato saṃsaritvāna,
ekato vinivattayuṃ.Gopānasiyo datvāna,
pūgadhamme vasiṃ ahaṃ;
Tena kammena sukatena,
aṭṭha hetū labhāmahaṃ.Disāsu pūjito homi,
bhogā ca amitā mama;
Patiṭṭhā homi sabbesaṃ,
tāso mama na vijjati.Byādhayo me na vijjanti,
dīghāyuṃ pālayāmi ca;
Sukhumacchaviko homi,
āvāse patthite vase.Aṭṭha gopānasī datvā,
pūgadhamme vasiṃ ahaṃ;
Paṭisambhidārahattañca,
etaṃ me aparaṭṭhamaṃ.Sabbavositavosāno,
katakicco anāsavo;
Aṭṭhagopānasī nāma,
tava putto mahāmuni.Pañca thambhāni datvāna,
pūgadhamme vasiṃ ahaṃ;
Tena kammena sukatena,
pañca hetū labhāmahaṃ.Acalo homi mettāya,
anūnaṅgo bhavāmahaṃ;
Ādeyyavacano homi,
na dhaṃsemi yathā ahaṃ.Abhantaṃ hoti me cittaṃ,
akhilo homi kassaci;
Tena kammena sukatena,
vimalo homi sāsane.Sagāravo sappatisso,
katakicco anāsavo;
Sāvako te mahāvīra,
bhikkhu taṃ vandate muni.Katvā sukatapallaṅkaṃ,
sālāyaṃ paññapesahaṃ;
Tena kammena sukatena,
pañca hetū labhāmahaṃ.Ucce kule pajāyitvā,
mahābhogo bhavāmahaṃ;
Sabbasampattiko homi,
maccheraṃ me na vijjati.Gamane patthite mayhaṃ,
pallaṅko upatiṭṭhati;
Saha pallaṅkaseṭṭhena,
gacchāmi mama patthitaṃ.Tena pallaṅkadānena,
tamaṃ sabbaṃ vinodayiṃ;
Sabbābhiññābalappatto,
thero vandati taṃ muni.Parakiccattakiccāni,
sabbakiccāni sādhayiṃ;
Tena kammena sukatena,
pāvisiṃ abhayaṃ puraṃ.Pariniṭṭhitasālamhi,
paribhogamadāsahaṃ;
Tena kammena sukatena,
seṭṭhattaṃ ajjhupāgato.Ye keci damakā loke,
hatthiasse damenti ye;
Karitvā kāraṇā nānā,
dāruṇena damenti te.Na hevaṃ tvaṃ mahāvīra,
damesi naranāriyo;
Adaṇḍena asatthena,
damesi uttame dame.Dānassa vaṇṇe kittento,
desanākusalo muni;
Ekapañhaṃ kathentova,
bodhesi tisate muni.Dantā mayaṃ sārathinā,
suvimuttā anāsavā;
Sabbābhiññābalapattā,
nibbutā upadhikkhaye.Satasahassito kappe,
yaṃ dānamadadiṃ tadā;
Atikkantā bhayā sabbe,
sālādānassidaṃ phalaṃ.Kilesā jhāpitā mayhaṃ,
… pe …
viharāmi anāsavo.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā selo sapariso bhagavato santike imā gāthāyo abhāsitthāti.