Therāpadāna

Bhaddiyavagga

4. Vaṅ­gīsat­thera­apadāna

“Padumuttaro nāma jino,
sabbadhammesu cakkhumā;
Ito satasahassamhi,
kappe uppajji nāyako.

Yathāpi sāgare ūmi,
gagane viya tārakā;
Evaṃ pāvacanaṃ tassa,
arahantehi cittitaṃ.

Sade­vāsura­nāgehi,
manujehi purakkhato;
Samaṇab­rāhma­ṇā­kiṇṇe,
janamajjhe jinuttamo.

Pabhāhi anurañjanto,
loke lokantagū jino;
Vacanena vibodhento,
veneyya­padumāni so.

Vesārajjehi sampanno,
catūhi purisuttamo;
Pahīna­bhaya­sārajjo,
khemappatto visārado.

Āsabhaṃ pavaraṃ ṭhānaṃ,
buddhabhūmiñca kevalaṃ;
Paṭijānāti lokaggo,
natthi sañcodako kvaci.

Sīha­nāda­ma­sam­bhī­taṃ,
nadato tassa tādino;
Devo naro vā brahmā vā,
paṭivattā na vijjati.

Desento pavaraṃ dhammaṃ,
santārento sadevakaṃ;
Dhammacakkaṃ pavatteti,
parisāsu visārado.

Paṭibhānavataṃ aggaṃ,
sāvakaṃ sādhusammataṃ;
Guṇaṃ bahuṃ pakittetvā,
etadagge ṭhapesi taṃ.

Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ,
brāhmaṇo sādhusammato;
Sabbavedavidū jāto,
vāgīso vādisūdano.

Upecca taṃ mahāvīraṃ,
sutvāhaṃ dhammadesanaṃ;
Pītivaraṃ paṭilabhiṃ,
sāvakassa guṇe rato.

Nimantetvāva sugataṃ,
sasaṃghaṃ lokanandanaṃ;
Sattāhaṃ bhojayitvāhaṃ,
dusse­hacchā­dayiṃ tadā.

Nipacca sirasā pāde,
katokāso katañjalī;
Ekamantaṃ ṭhito haṭṭho,
santhaviṃ jinamuttamaṃ.

‘Namo te vādimaddana,
namo te isisattama;
Namo te sabbalokagga,
namo te abhayaṃ kara.

Namo te māramathana,
namo te diṭṭhisūdana;
Namo te santisukhada,
namo te saraṇaṃ kara.

Anāthānaṃ bhavaṃ nātho,
bhītānaṃ abhayappado;
Vissāmabhūmi santānaṃ,
saraṇaṃ saraṇesinaṃ’.

Evamādīhi sambuddhaṃ,
santhavitvā mahāguṇaṃ;
Avocaṃ vādisūdassa,
gatiṃ pappomi bhikkhuno.

Tadā avoca bhagavā,
ananta­pa­ṭibhā­navā;
‘Yo so buddhaṃ abhojesi,
sattāhaṃ sahasāvakaṃ.

Guṇañca me pakittesi,
pasanno sehi pāṇibhi;
Eso patthayate ṭhānaṃ,
vādisūdassa bhikkhuno.

Anāgatamhi addhāne,
lacchase taṃ manorathaṃ;
Devamā­nusa­sam­pattiṃ,
anubhotvā anappakaṃ.

Satasahassito kappe,
okkā­kakula­sam­bhavo;
Gotamo nāma gottena,
satthā loke bhavissati.

Tassa dhammesu dāyādo,
oraso dhammanimmito;
Vaṅgīso nāma nāmena,
hessati satthu sāvako’.

Taṃ sutvā mudito hutvā,
yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;
Paccayehi upaṭṭhāsiṃ,
mettacitto tathāgataṃ.

Tena kammena sukatena,
cetanā­paṇi­dhīhi ca;
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ,
tusitaṃ agamāsahaṃ.

Pacchime ca bhave dāni,
jāto vippakule ahaṃ;
Paccājāto yadā āsiṃ,
jātiyā sattavassiko.

Sabbavedavidū jāto,
vāda­sattha­vi­sārado;
Vādissaro cittakathī,
­paravā­dap­pa­maddano.

Vaṅge jātoti vaṅgīso,
vacane issaroti vā;
Vaṅgīso iti me nāmaṃ,
abhavī lokasammataṃ.

Yadāhaṃ viññutaṃ patto,
ṭhito paṭhamayobbane;
Tadā rājagahe ramme,
sāri­puttama­haddasaṃ.

Pañcavīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.

Piṇḍāya vicarantaṃ taṃ,
pattapāṇiṃ susaṃvutaṃ;
Alolakkhiṃ mitabhāṇiṃ,
yugamattaṃ nidakkhitaṃ.

Taṃ disvā vimhito hutvā,
avocaṃ mamanucchavaṃ;
Kaṇikāraṃva nicitaṃ,
cittaṃ gāthāpadaṃ ahaṃ.

Ācikkhi so me satthāraṃ,
sambuddhaṃ lokanāyakaṃ;
Tadā so paṇḍito vīro,
uttariṃ samavoca me.

Virāgasaṃhitaṃ vākyaṃ,
katvā ­dudda­sa­muttamaṃ;
Vicit­ta­paṭi­bhānehi,
tosito tena tādinā.

Nipacca sirasā pāde,
‘pabbājehī’ti maṃ bravi;
Tato maṃ sa mahāpañño,
buddha­seṭṭha­mu­pānayi.

Nipacca sirasā pāde,
nisīdiṃ satthu santike;
Mamāha vadataṃ seṭṭho,
kacci vaṅgīsa jānāsi’.

Kiñci sippanti tassāhaṃ,
‘jānāmī’ti ca abraviṃ;
‘Matasīsaṃ vanacchuddhaṃ,
api bārasavassikaṃ;
Tava vijjāvisesena,
sace sakkosi vācaya’.

‘Āmoti me paṭiññāte,
tīṇi sīsāni dassayi;
Niraya­nara­devesu,
upapanne avācayiṃ’.

Tadā khīṇāsavasseva,
sīsaṃ dassesi nāyako;
Tatohaṃ vihatārambho,
pabbajjaṃ samayācisaṃ.

Pabbajitvāna sugataṃ,
santhavāmi tahiṃ tahiṃ;
Tato maṃ kabbavittosi,
ujjhāyantiha bhikkhavo.

Tato vīmaṃsanatthaṃ me,
āha buddho vināyako;
‘Takkikā panimā gāthā,
ṭhānaso paṭibhanti taṃ’.

‘Na kabbavittohaṃ vīra,
ṭhānaso paṭibhanti maṃ’;
‘Tena hi dāni vaṅgīsa,
ṭhānaso santhavāhi maṃ’.

Tadāhaṃ santhaviṃ vīraṃ,
gāthāhi isisattamaṃ;
Ṭhānaso me tadā tuṭṭho,
jino agge ṭhapesi maṃ.

Paṭibhānena cittena,
aññesa­mati­mañña­haṃ;
Pesale tena saṃviggo,
arahat­ta­ma­pāpuṇiṃ.

‘Paṭibhānavataṃ aggo,
añño koci na vijjati;
Yathāyaṃ bhikkhu vaṅgīso,
evaṃ dhāretha bhikkhavo’.

Satasahasse kataṃ kammaṃ,
phalaṃ dassesi me idha;
Sumutto saravegova,
kilese jhāpayiṃ mama.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ,
… pe …
viharāmi anāsavo.

Svāgataṃ vata me āsi,
… pe …
kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Paṭisambhidā catasso,
… pe …
kataṃ buddhassa sāsanaṃ”.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā vaṅgīso thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Vaṅ­gīsat­theras­sāpadā­naṃ catutthaṃ.