Theragāthā

Tiṃsanipāta

Paṭhamavagga

17.3. Ānandat­thera­gāthā

“Pisuṇena ca kodhanena ca,
Maccharinā ca vibhūtanandinā;
Sakhitaṃ na kareyya paṇḍito,
Pāpo kāpurisena saṅgamo.

Saddhena ca pesalena ca,
Paññavatā bahussutena ca;
Sakhitaṃ kareyya paṇḍito,
Bhaddo sappurisena saṅgamo.

Passa cittakataṃ bimbaṃ,
… pe …
yassa natthi dhuvaṃ ṭhiti.

Passa cittakataṃ bimbaṃ,
… pe …
vatthehi sobhati.

Alattakakatā,
… pe …
no ca pāragavesino.

Aṭṭhapadakatā,
… pe …
no ca pāragavesino.

Añjanīva navā,
… pe …
no ca pāragavesino.

Bahussuto cittakathī,
buddhassa paricārako;
Pannabhāro visaññutto,
seyyaṃ kappeti gotamo.

Khīṇāsavo visaññutto,
saṅgātīto sunibbuto;
Dhāreti antimaṃ dehaṃ,
jāti­maraṇa­pāragū.

Yasmiṃ patiṭṭhitā dhammā,
buddhas­sādicca­bandhuno;
Nibbānagamane magge,
soyaṃ tiṭṭhati gotamo.

Dvāsīti buddhato gaṇhiṃ,
dve sahassāni bhikkhuto;
Caturā­sīti­sahas­sāni,
ye me dhammā pavattino.

Appassutāyaṃ puriso,
balibaddova jīrati;
Maṃsāni tassa vaḍḍhanti,
paññā tassa na vaḍḍhati.

Bahussuto appassutaṃ,
yo sutenā­ti­maññati;
Andho padīpadhārova,
tatheva paṭibhāti maṃ.

Bahussutaṃ upāseyya,
sutañca na vināsaye;
Taṃ mūlaṃ brahma­cari­yassa,
tasmā dhammadharo siyā.

Pubbāparaññū atthaññū,
nirutti­pada­kovido;
Suggahītañca gaṇhāti,
atthañ­copa­parik­khati.

Khantyā chandikato hoti,
ussahitvā tuleti taṃ;
Samaye so padahati,
ajjhattaṃ susamāhito.

Bahussutaṃ dhammadharaṃ,
sappaññaṃ buddhasāvakaṃ;
Dhamma­viñ­ñā­ṇa­mākaṅ­khaṃ,
taṃ bhajetha tathāvidhaṃ.

Bahussuto dhammadharo,
kosārakkho mahesino;
Cakkhu sabbassa lokassa,
pūjanīyo bahussuto.

Dhammārāmo dhammarato,
dhammaṃ anuvicintayaṃ;
Dhammaṃ anussaraṃ bhikkhu,
saddhammā na parihāyati.

Kāya­mac­chera­garuno,
hiyyamāne anuṭṭhahe;
Sarīra­su­kha­giddhassa,
kuto samaṇaphāsutā.

Na pakkhanti disā sabbā,
dhammā na paṭibhanti maṃ;
Gate kal­yāṇa­mittamhi,
andhakāraṃva khāyati.

Abbhatī­ta­sahāyassa,
atīta­gata­satthuno;
Natthi etādisaṃ mittaṃ,
yathā kāyagatā sati.

Ye purāṇā atītā te,
navehi na sameti me;
Svajja ekova jhāyāmi,
vassupetova pakkhimā”.

“Dassanāya abhikkante,
nānāverajjake bahū;
Mā vārayittha sotāro,
passantu samayo mamaṃ”.

“Dassanāya abhikkante,
nānāverajjake puthu;
Karoti satthā okāsaṃ,
na nivāreti cakkhumā.

Paṇ­ṇa­vīsa­ti­vassāni,
sekhabhūtassa me sato;
Na kāmasaññā uppajji,
passa dhamma­su­dhamma­taṃ.

Paṇ­ṇa­vīsa­ti­vassāni,
sekhabhūtassa me sato;
Na dosasaññā uppajji,
passa dhamma­su­dhamma­taṃ.

Paṇ­ṇa­vīsa­ti­vassāni,
bhagavantaṃ upaṭṭhahiṃ;
Mettena kāyakammena,
chāyāva anapāyinī.

Paṇ­ṇa­vīsa­ti­vassāni,
bhagavantaṃ upaṭṭhahiṃ;
Mettena vacīkammena,
chāyāva anapāyinī.

Paṇ­ṇa­vīsa­ti­vassāni,
bhagavantaṃ upaṭṭhahiṃ;
Mettena manokammena,
chāyāva anapāyinī.

Buddhassa caṅkamantassa,
piṭṭhito anucaṅkamiṃ;
Dhamme desiyamānamhi,
ñāṇaṃ me udapajjatha.

Ahaṃ sakaraṇīyomhi,
sekho appattamānaso;
Satthu ca parinibbānaṃ,
yo amhaṃ anukampako.

Tadāsi yaṃ bhiṃsanakaṃ,
tadāsi lomahaṃsanaṃ;
Sab­bākāra­varū­pete,
sambuddhe parinibbute”.

“Bahussuto dhammadharo,
kosārakkho mahesino;
Cakkhu sabbassa lokassa,
ānando parinibbuto.

Bahussuto dhammadharo,
kosārakkho mahesino;
Cakkhu sabbassa lokassa,
andhakāre tamonudo.

Gatimanto satimanto,
dhitimanto ca yo isi;
Sad­dhamma­dhārako thero,
ānando ratanākaro”.

“Pariciṇṇo mayā satthā,
kataṃ buddhassa sāsanaṃ;
Ohito garuko bhāro,
natthi dāni punabbhavo”ti.

… Ānando thero ….

Tiṃsanipāto niṭṭhito.

Tatruddānaṃ

Phusso patisso ānando,
tayotime pakittitā;
Gāthāyo tattha saṅkhātā,
sataṃ pañca ca uttarīti.